Nhiều chính sách mới về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7

Đây không chỉ là việc điều chỉnh các mức đóng, mức hưởng theo mức lương cơ sở mới mà còn là bước tiếp tục hoàn thiện chính sách an sinh xã hội theo hướng mở rộng quyền lợi, tạo thuận lợi hơn cho người dân khi tiếp cận dịch vụ y tế và thụ hưởng các chế độ bảo hiểm xã hội.

Mở rộng quyền lợi, tạo thuận lợi hơn cho người tham gia bảo hiểm y tế

Theo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm y tế có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, chính sách bảo hiểm y tế tiếp tục được hoàn thiện theo hướng lấy người bệnh làm trung tâm, mở rộng quyền lợi và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người tham gia trong tiếp cận, sử dụng dịch vụ khám, chữa bệnh.

Theo các quy định mới của Luật, nhiều nội dung liên quan phạm vi hưởng, điều kiện khám, chữa bệnh và thanh toán chi phí bảo hiểm y tế được sửa đổi theo hướng thông thoáng, thuận lợi hơn.

Đặc biệt, đối với một số trường hợp mắc bệnh hiểm nghèo, bệnh hiếm hoặc bệnh cần điều trị chuyên sâu, người bệnh sẽ có thêm điều kiện tiếp cận các cơ sở khám, chữa bệnh phù hợp mà vẫn được bảo đảm đầy đủ quyền lợi bảo hiểm y tế theo quy định. Việc hoàn thiện các quy định về chuyển cơ sở khám, chữa bệnh cũng góp phần giảm bớt thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho người bệnh trong quá trình điều trị.

Một điểm đáng chú ý là theo Thông tư số 1/2026/TT-BYT ngày 9/1/2026 của Bộ Y tế, từ ngày 1/7/2026, người mắc 62 bệnh, nhóm bệnh khi được chẩn đoán xác định tại cơ sở khám, chữa bệnh đủ điều kiện sẽ được đến thẳng cơ sở khám, chữa bệnh chuyên sâu để điều trị mà không cần giấy chuyển cơ sở khám, chữa bệnh nhưng vẫn được hưởng đầy đủ quyền lợi bảo hiểm y tế theo mức hưởng quy định.

Danh mục này bao gồm nhiều bệnh hiểm nghèo, bệnh hiếm và bệnh cần điều trị chuyên sâu như một số bệnh ung thư, bệnh về máu, tim mạch, thần kinh, rối loạn chuyển hóa, ghép tạng... Việc mở rộng danh mục góp phần giảm đáng kể thời gian chuyển tuyến, tạo điều kiện để người bệnh được tiếp cận điều trị kịp thời tại các cơ sở y tế chuyên sâu.

Quy định mới được kỳ vọng sẽ giúp người bệnh, nhất là những trường hợp mắc bệnh nặng, tiết kiệm thời gian, giảm chi phí đi lại và có cơ hội tiếp cận điều trị sớm, hiệu quả hơn.

Song song với việc hoàn thiện chính sách, Bảo hiểm xã hội Việt Nam tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số, kết nối dữ liệu với ngành Y tế, tạo điều kiện để người dân sử dụng căn cước công dân gắn chip, ứng dụng VssID hoặc VNeID thay thế thẻ bảo hiểm y tế giấy khi đi khám, chữa bệnh. Việc đồng bộ dữ liệu giữa các cơ quan không chỉ giúp đơn giản hóa thủ tục mà còn góp phần nâng cao chất lượng phục vụ, giảm thời gian chờ đợi của người bệnh.

Điều chỉnh mức hưởng, mức đóng bảo hiểm y tế theo mức lương cơ sở mới

Theo Nghị định số 161/2026/NĐ-CP ngày 15/5/2026 của Chính phủ quy định mức lương cơ sở đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang, từ ngày 1/7/2026 mức lương cơ sở được điều chỉnh lên 2,53 triệu đồng/tháng. Việc điều chỉnh này đồng thời làm thay đổi nhiều chế độ, chính sách bảo hiểm y tế được xác định trên cơ sở mức lương cơ sở theo quy định của Luật Bảo hiểm y tế và các văn bản hướng dẫn thi hành.

Theo quy định của Luật Bảo hiểm y tế, người tham gia bảo hiểm y tế tiếp tục được quỹ Bảo hiểm y tế thanh toán 100% chi phí khám, chữa bệnh trong trường hợp tổng chi phí của một lần khám, chữa bệnh thấp hơn 15% mức lương cơ sở. Với mức lương cơ sở mới, ngưỡng chi phí này được nâng lên 379.500 đồng/lần khám, chữa bệnh, góp phần giảm tỷ lệ đồng chi trả của người bệnh, nhất là đối với các trường hợp khám, điều trị thông thường. Quy định này tạo điều kiện để người dân tiếp cận dịch vụ y tế thuận lợi hơn, đồng thời giảm bớt gánh nặng tài chính khi khám, chữa bệnh.

Bên cạnh đó, việc điều chỉnh mức lương cơ sở cũng làm thay đổi mức đóng bảo hiểm y tế của một số nhóm đối tượng có mức đóng được tính theo lương cơ sở theo quy định của Nghị định số 146/2018/NĐ-CP của Chính phủ (đã được sửa đổi, bổ sung), như học sinh, sinh viên và các thành viên tham gia bảo hiểm y tế theo hộ gia đình.

Người cao tuổi khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế tại Bệnh viện Đa khoa Đông Anh (Hà Nội).

Tuy nhiên, Nhà nước vẫn tiếp tục duy trì chính sách hỗ trợ mức đóng đối với nhiều nhóm đối tượng được ngân sách nhà nước hỗ trợ, qua đó góp phần bảo đảm an sinh xã hội và hạn chế tác động đến chi phí tham gia bảo hiểm y tế của người dân.

Mở rộng mức hưởng, bảo đảm tốt hơn quyền lợi người tham gia bảo hiểm xã hội

Không chỉ người tham gia bảo hiểm xã hội được hưởng thêm nhiều quyền lợi, từ ngày 1/7/2026, hàng loạt chế độ bảo hiểm xã hội cũng được điều chỉnh theo mức lương cơ sở mới, góp phần nâng cao mức bảo đảm an sinh đối với người lao động và thân nhân.

Theo quy định, cùng với trợ cấp một lần khi sinh con hoặc nhận nuôi con nuôi được điều chỉnh lên 5,06 triệu đồng cho mỗi con, nhiều khoản trợ cấp bảo hiểm xã hội khác được tính theo mức lương cơ sở cũng đồng thời tăng tương ứng.

Trong đó có trợ cấp mai táng bằng 10 lần mức lương cơ sở (tương đương 25,3 triệu đồng từ ngày 1/7/2026), trợ cấp phục vụ đối với người bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên và nhiều khoản trợ cấp trong chế độ tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, trợ cấp tuất hằng tháng.

Việc điều chỉnh các chế độ bảo hiểm xã hội không chỉ góp phần bảo đảm giá trị thực của các khoản trợ cấp trong bối cảnh chi phí sinh hoạt có nhiều biến động mà còn thể hiện sự quan tâm của Đảng và Nhà nước đối với người lao động, người nghỉ hưu và các đối tượng đang thụ hưởng chính sách bảo hiểm xã hội. Tiếp tục khẳng định vai trò của bảo hiểm xã hội là trụ cột chính của hệ thống an sinh xã hội, góp phần bảo đảm cuộc sống của người dân khi gặp rủi ro hoặc hết tuổi lao động.

Điều chỉnh lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp hằng tháng

Cùng với việc điều chỉnh mức lương cơ sở, từ ngày 1/7/2026, Chính phủ thực hiện điều chỉnh tăng 8% mức lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp hằng tháng đối với các đối tượng đang hưởng trước ngày 1/7/2026 theo quy định tại Nghị định số 162/2026/NĐ-CP và hướng dẫn của Thông tư số 14/2026/TT-BNV.

Đáng chú ý, ngoài mức điều chỉnh chung 8%, Chính phủ tiếp tục có chính sách hỗ trợ đối với những người có mức hưởng thấp nhằm thu hẹp khoảng cách về mức hưởng giữa các nhóm đối tượng.

Theo đó, người có mức lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội hoặc trợ cấp hằng tháng sau khi tăng 8% mà vẫn bằng hoặc thấp hơn 3,5 triệu đồng/tháng sẽ được điều chỉnh tăng thêm 300.000 đồng/tháng. Trường hợp sau khi điều chỉnh 8% có mức hưởng trên 3,5 triệu đồng nhưng dưới 3,8 triệu đồng/tháng thì được nâng lên 3,8 triệu đồng/tháng.

Việc điều chỉnh lần này không chỉ góp phần cải thiện đời sống của hàng triệu người nghỉ hưu, người đang hưởng trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp hằng tháng trong bối cảnh giá cả, chi phí sinh hoạt có nhiều biến động, mà còn thể hiện sự quan tâm của Đảng và Nhà nước đối với những người đã có quá trình cống hiến, đóng góp cho sự phát triển của đất nước. Đồng thời, chính sách cũng góp phần thực hiện mục tiêu bảo đảm an sinh xã hội, từng bước nâng cao đời sống của người hưởng lương hưu và trợ cấp, nhất là những người có mức hưởng thấp.

Tiếp tục mở rộng diện bao phủ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế

Các chính sách mới có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 không chỉ hướng đến việc nâng cao quyền lợi của người đang tham gia mà còn tạo thêm động lực để mở rộng diện bao phủ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế.

Đối với bảo hiểm xã hội tự nguyện, Nhà nước tiếp tục duy trì chính sách hỗ trợ tiền đóng theo quy định, tạo điều kiện để người lao động khu vực phi chính thức có cơ hội tham gia và tích lũy thời gian đóng bảo hiểm xã hội, hướng tới mục tiêu được hưởng lương hưu và thẻ bảo hiểm y tế khi về già.

Cùng với đó, việc đẩy mạnh chuyển đổi số, đơn giản hóa thủ tục hành chính và mở rộng các dịch vụ công trực tuyến cũng giúp người dân dễ dàng tiếp cận, tham gia và thụ hưởng các chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế.

Việc đồng loạt triển khai nhiều chính sách mới từ ngày 1/7/2026 tiếp tục khẳng định quyết tâm của Đảng, Nhà nước trong việc xây dựng hệ thống an sinh xã hội hiện đại, bền vững, lấy người dân làm trung tâm phục vụ.

Những điều chỉnh lần này không chỉ nâng cao quyền lợi của người tham gia mà còn góp phần củng cố niềm tin của người dân đối với các chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, đồng thời tạo nền tảng để mở rộng diện bao phủ, hướng tới mục tiêu bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế toàn dân theo các nghị quyết của Đảng và Nhà nước.