Nhật Bản lần đầu tiên giảm thuế tiêu dùng với thực phẩm và đồ uống

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae. Ảnh: Văn phòng Thủ tướng Nhật Bản

Đây là lần đầu tiên Nhật Bản cắt giảm thuế tiêu dùng kể từ khi sắc thuế này được áp dụng vào năm 1989.

Phát biểu tại cuộc họp báo ở Tokyo, Thủ tướng Takaichi Sanae cho biết biện pháp giảm thuế sẽ được kết hợp với chương trình hỗ trợ tiền mặt dành cho các hộ gia đình có thu nhập thấp và trung bình. Theo bà, sự kết hợp này sẽ giúp "đưa gánh nặng thuế thực tế về mức 0%", qua đó hỗ trợ hiệu quả người dân đang chịu tác động của lạm phát.

Kế hoạch mới được công bố sau cuộc họp lãnh đạo của Đảng Dân chủ Tự do (LDP) cầm quyền. Thủ tướng Nhật Bản đã chỉ đạo các lãnh đạo cấp cao của LDP khẩn trương hoàn tất các thủ tục để đảng thông qua chủ trương này, tạo cơ sở để Nội các phê duyệt vào đầu tháng tới. Chính phủ Nhật Bản cũng đặt mục tiêu trình các dự luật liên quan tại kỳ họp bất thường của Quốc hội dự kiến diễn ra vào mùa thu năm nay.

Theo tính toán của Chính phủ Nhật Bản, việc giảm thuế sẽ làm giảm nguồn thu ngân sách khoảng 10.000 tỷ yên (khoảng 61 tỷ USD) trong hai năm. Đây là khoản hụt thu đáng kể bởi thuế tiêu dùng hiện là một trong những nguồn thu chủ yếu bảo đảm nguồn tài chính cho hệ thống an sinh xã hội của Nhật Bản, trong bối cảnh quốc gia này đang phải đối mặt với tình trạng già hóa dân số nhanh chóng.

Giới phân tích cũng bày tỏ lo ngại kế hoạch có thể làm gia tăng áp lực lên nền tài chính công của Nhật Bản, trong bối cảnh lợi suất trái phiếu chính phủ đang ở mức cao và đồng yên vẫn suy yếu. Tuy nhiên, Thủ tướng Takaichi khẳng định Chính phủ sẽ không phát hành trái phiếu để bù đắp thâm hụt ngân sách mà sẽ huy động nguồn lực thông qua các cải cách tài khóa.

Người đứng đầu Chính phủ Nhật Bản đồng thời cam kết sẽ khôi phục mức thuế hiện hành sau hai năm, dự kiến từ tháng 4-2029, nhằm bảo đảm tính bền vững của nền tài khóa và duy trì niềm tin của thị trường.

Dù vậy, giới quan sát cho rằng cam kết này có thể gặp nhiều thách thức khi nhiệm kỳ Chủ tịch LDP của Thủ tướng Takaichi Sanae sẽ kết thúc vào mùa thu năm 2027 và chưa chắc bà còn giữ cương vị Thủ tướng khi thời điểm khôi phục thuế đến gần.

Cũng theo Chính phủ Nhật Bản, phương án ban đầu là giảm thuế thực phẩm xuống 0% trong hai năm nhằm thực hiện cam kết tranh cử của LDP.

Tuy nhiên, sau các cuộc tham vấn với doanh nghiệp và các đảng phái, mức thuế được điều chỉnh lên 1% vì việc đưa thuế suất về 0% sẽ đòi hỏi các nhà bán lẻ phải nâng cấp hệ thống máy tính tiền và hạ tầng quản lý trong thời gian dài hơn.

Đáng chú ý, để bảo đảm mục tiêu giảm gánh nặng thuế xuống mức tương đương 0%, Chính phủ Nhật Bản sẽ triển khai thêm các khoản hỗ trợ tiền mặt cho nhóm thu nhập thấp và trung bình với tổng quy mô khoảng 600 tỷ yên mỗi năm.