Người dân mong sớm triển khai thí điểm cho thuê vỉa hè

Mở cửa từ sáng sớm cho đến gần cuối chiều, cửa hàng bán đồ trang trí của bà Thúy (50 tuổi) trên con phố Hàng Mã vẫn thưa thớt khách vào hỏi mua. Sinh sống cùng gia đình tại góc phố ấy từ bé, bà cho biết: “Chưa bao giờ thấy vắng khách như hiện nay. Vào tháng ế nhất của năm, tình hình cũng không đến mức như thế này.”

Phố Hàng Mã vốn được người dân Hà Nội và nhiều khách du lịch nhớ đến với hình ảnh rực rỡ, sầm uất và đầy màu sắc mỗi dịp lễ trong năm. Nhiều người vẫn thường nói với nhau rằng, muốn biết sắp tới ngày lễ gì, cứ ra Hàng Mã là biết.

Thế nhưng, con phố này hiện tại chẳng còn giống như trước. “Nhiều khách hàng quen của tôi ở miền nam ra thăm lại phố Hàng Mã còn tưởng tới nhầm địa chỉ. Trước phố này sầm uất bao nhiêu, giờ đìu hiu bấy nhiêu”, bà Thúy chia sẻ.

Bà Thúy tự tay làm những sản phẩm thủ công để trưng bày tại cửa hàng. Ảnh: Thùy Linh

Theo các tiểu thương, trước khi có chính sách siết chặt quản lý vỉa hè nhằm thay đổi cảnh quan phố cổ, tình hình kinh doanh của các hộ dân nhìn chung vẫn ổn định, đủ trang trải chi phí sinh hoạt. Việc thắt chặt không gian buôn bán trên vỉa hè, kết hợp với tình hình kinh tế khó khăn chung đã tác động mạnh đến doanh thu của các cửa hàng.

Trước đây, cửa hàng của bà Thúy cũng thuê thêm nhân lực để làm, bảo đảm đủ số lượng và tiến độ giao hàng khi vào những dịp lễ lớn trong năm như Tết Trung Thu, Giáng Sinh...

Nhưng do tình hình kinh tế khó khăn, gia đình bà buộc phải cắt giảm nhân sự và huy động người thân trong gia đình cùng hỗ trợ. “Trước đây, nhà tôi có thuê thêm người để làm hàng cho kịp tiến độ yêu cầu của khách, nhưng sau đó cũng buộc phải cắt giảm vì không đủ ngân sách”, bà Thúy nói.

Tình trạng buôn bán ế ẩm cũng khiến nhiều cửa hàng khác trên phố Hàng Mã phải tạm thời đóng cửa. Để tiết kiệm chi phí vận hành, họ lựa chọn giải pháp tạm đóng cửa, giữ mặt bằng và chờ đến thời điểm các ngày lễ lớn mới kinh doanh trở lại.

Nhiều cửa hàng trên phố Hàng Mã đóng cửa do buôn bán ế ẩm. (Ảnh: Trang Hà)

Với đặc thù của ngành bán đồ trang trí “bám vỉa hè để sống”, bà Thúy bày tỏ mong muốn chính sách cho thuê vỉa hè sớm được triển khai. Theo bà, đây sẽ là đòn bẩy quan trọng giúp các hộ tiểu thương tại Hàng Mã sớm ổn định lại sinh kế và khôi phục nhịp độ buôn bán sầm uất trước đây.

Không riêng gì Hàng Mã, chợ Hàng Bè, một trong những khu chợ dân sinh sầm uất bậc nhất khu phố cổ, nay cũng phải chung cảnh đìu hiu.

Bà Đỗ Thị Phương (65 tuổi), buôn bán tại chợ Hàng Bè đã hơn 30 năm qua bộc bạch về thực trạng kinh doanh gần đây: “Số lượng khách đến mua nhìn chung sụt giảm. Tình hình khó khăn nên mọi người cũng không còn dư dả như trước, vài ngày mới tới mua một lần.”

Gian hàng nhỏ của bà Phương tại chợ Hàng Bè. Ảnh: Thùy Linh

Theo bà Phương, bên cạnh tác động từ tình hình kinh tế chung, việc thắt chặt quản lý trật tự đô thị cũng ảnh hưởng trực tiếp đến thói quen mua sắm và cách thức bày biện hàng hóa truyền thống của tiểu thương.

“Đợt trước lúc chưa dọn vỉa hè, tôi còn được bày nhiều món ăn ra ngoài, người ta nhìn thích mắt liền mua ngay. Bây giờ chính sách dần được triển khai, chúng tôi phải dẹp hết vào trong, bị hạn chế nên cũng ít khách”, bà Phương cho biết.

Thông thường, gian hàng của bà Phương bắt đầu dọn ra từ 6 giờ sáng để kịp phục vụ khách mua đồ ăn sáng và đi chợ sớm, kéo dài liên tục cho đến khoảng 19 giờ tối. Những khung giờ cao điểm tấp nập nhất vào tầm trưa và cuối chiều của ngày trước, đến nay cũng rơi vào cảnh im ắng.

“Bình thường tầm 4-5 giờ chiều là lúc người ta đi làm về, ghé mua đông nhất. Nhưng dạo này, có khi mới hơn 5 giờ chiều đã chẳng còn mấy ai qua lại. Nhìn ra đường vắng ngắt, bọn tôi chỉ biết ngồi nhìn nhau rồi dọn hàng sớm, chứ đợi cũng chẳng có ai tới mua”, bà Phương chia sẻ về nhịp sống thay đổi của khu chợ dân sinh.

Các gian hàng nằm san sát nhau trên phố Gia Ngư, chợ Hàng Bè. Ảnh: Thùy Linh

Khi được hỏi về phương án thu phí sử dụng tạm thời một phần vỉa hè đang được dư luận quan tâm, bà Phương cho biết bản thân có nắm được thông tin, nhưng chưa thấy triển khai thí điểm tại khu vực chợ Hàng Bè. Bà bày tỏ mong muốn phương án sớm được triển khai, để việc kinh doanh của gia đình sớm trở lại bình thường: “Chắc chắn bọn tôi phải thuê để kinh doanh, cũng là để khách tới mua dừng đỗ xe cho thuận tiện.”

Quy định về dọn dẹp vỉa hè phần nào giải tỏa được mối băn khoăn lớn nhất của dư luận về nguy cơ người đi bộ tiếp tục bị “đẩy” xuống lòng đường, nếu vỉa hè biến thành không gian thương mại. Thực tế, ngay cả những người trong cuộc như bà Phương cũng hoàn toàn ủng hộ việc thắt chặt quản lý để trả lại sự thông thoáng cho phố cổ.

Làn đường rộng rãi dành cho người đi bộ. Ảnh: Trang Hà

Song, làn sóng suy thoái kinh tế kéo dài cùng sức mua sụt giảm mạnh vẫn là bài toán sống còn đang đè nặng lên vai những tiểu thương nhỏ lẻ như bà Phương, bà Thúy.

Họ vẫn ủng hộ và thi hành chính sách mà nhà nước đề ra, để bảo đảm trật tự cảnh quan đô thị, nhưng vẫn mong chờ bước đi tiếp theo của các cơ quan chức năng nhằm gỡ rối bài toán sinh kế trên vỉa hè.

Một cơ chế thí điểm cho thuê vỉa hè minh bạch, hợp lý không chỉ đáp ứng nhu cầu "bám phố mưu sinh" chính đáng của bà con, mà còn là kỳ vọng để những con phố mang hồn cốt kinh doanh của Hà Nội như Hàng Mã, Hàng Bè sớm tìm lại nhịp sống sầm uất vốn có.

Việc trả lại lối đi cho người đi bộ là điều bắt buộc để hướng tới một đô thị văn minh. Nhưng để giữ được mạch ngầm kinh tế đặc trưng của khu vực "36 phố phường", người dân vẫn cần những giải pháp linh hoạt và kịp thời hơn từ các cơ quan quản lý.