Ngày làm việc thứ ba Kỳ họp không thường lệ thứ nhất, Quốc hội khóa XVI

Toàn cảnh phiên họp Tổ 16.

Đồng chí Lê Thị Kim Dung, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh Tuyên Quang khóa XVI chủ trì thảo luận tại Tổ số 16.

Trong phiên họp tại hội trường, Quốc hội nghe đại diện Chính phủ trình bày Tờ trình và các Ủy ban của Quốc hội trình bày Báo cáo thẩm tra đối với các dự án luật quan trọng, gồm: Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc; Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng.

Ngay sau phiên toàn thể, Quốc hội tiến hành thảo luận tại tổ. Tại Tổ thảo luận số 16, các đại biểu đã tập trung trao đổi, đóng góp nhiều ý kiến thiết thực vào 3 dự án luật: Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.

Tham gia góp ý dự thảo Luật, đại biểu Lý Thị Lan cơ bản thống nhất với sự cần thiết sửa đổi, bổ sung Luật lần này, đồng thời đánh giá cao việc cơ quan soạn thảo chuẩn bị đồng thời dự thảo Luật cùng Nghị định, Thông tư hướng dẫn, tạo điều kiện xem xét cả chính sách và khả năng tổ chức thực hiện.

Đại biểu Lý Thị Lan phát biểu ý kiến thảo luận tại tổ.

Về phân cấp, phân quyền, đại biểu ghi nhận dự thảo đã phân quyền thêm 5 nhiệm vụ cho địa phương, trong đó chỉnh lý Điều 39 theo hướng giao UBND cấp tỉnh (thay vì Chủ tịch UBND cấp tỉnh) tiếp nhận, giải quyết đăng ký hợp đồng nhận lao động thực tập, phù hợp với Luật Tổ chức chính quyền địa phương. Tuy nhiên, đối với khoản 3, khoản 4 Điều 18 quy định UBND cấp xã theo dõi, giám sát và xử lý hoặc thông tin đến cơ quan có thẩm quyền khi phát hiện vi phạm, đại biểu đề nghị làm rõ cơ chế thực hiện: trường hợp nào xã xử lý, trường hợp nào chuyển cấp tỉnh, cơ quan nào ở cấp tỉnh tiếp nhận và thời hạn phối hợp. Đại biểu đề nghị giữ khoản 4 Điều 18 như dự thảo nhưng bổ sung một khoản giao Chính phủ quy định chi tiết trách nhiệm giữa UBND cấp xã và cấp tỉnh trong tiếp nhận, kiểm tra, xử lý và cập nhật kết quả.

Về cơ sở dữ liệu, đại biểu cho rằng không cần xây dựng hệ thống mới mà cần gắn dữ liệu với các nhiệm vụ vừa phân cấp, bảo đảm UBND cấp xã, cấp tỉnh được khai thác thông tin cần thiết tương ứng với thẩm quyền giám sát, thẩm định, hậu kiểm được giao; tránh tình trạng phân cấp thẩm quyền nhưng thông tin vẫn tập trung ở Trung ương.

Về khoảng trống pháp lý đối với lao động thời vụ, lao động khu vực biên giới, đại biểu ghi nhận giải trình của Chính phủ về việc tiếp tục tổng kết để xây dựng Luật thay thế, song đề nghị cân nhắc bổ sung tại Điều 4 một nguyên tắc chính sách hỗ trợ phù hợp đối với người lao động là người dân tộc thiểu số, người cư trú tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, địa bàn đặc biệt khó khăn tham gia các chương trình đi làm việc ở nước ngoài. Theo đại biểu, quy định này sẽ thống nhất với hướng sửa Điều 70 về trách nhiệm hỗ trợ nhóm lao động này, giúp kết cấu của Luật chặt chẽ hơn.

Tham gia góp ý dự thảo Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi), đại biểu Vương Thị Hương cơ bản tán thành sự cần thiết sửa đổi toàn diện Luật hiện hành, đồng thời đề nghị rà soát, chỉnh lý một số nội dung để bảo đảm tính khả thi, thống nhất.

Đại biểu Vương Thị Hương phát biểu ý kiến thảo luận.

Về quy định tổ hòa giải phải có hòa giải viên là người dân tộc thiểu số tại “vùng có nhiều đồng bào dân tộc thiểu số” (Điều 14), đại biểu cho rằng cụm từ này chưa bảo đảm tính xác định của quy phạm pháp luật. Dự thảo không quy định rõ “có nhiều” là bao nhiêu? được xác định theo số người tuyệt đối, theo tỷ lệ dân số hay theo đơn vị hành chính? Điều này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến việc thành lập, kiện toàn tổ hòa giải và không bảo đảm áp dụng thống nhất trong cả nước. Đại biểu đề nghị dẫn chiếu theo tiêu chí phân định vùng đồng bào dân tộc thiểu số đã được pháp luật quy định, đồng thời bổ sung tại Điều 5 chính sách ưu tiên nguồn lực cho hòa giải ở vùng dân tộc thiểu số, miền núi để quy định về thành phần thực sự phát huy hiệu quả.

Về thủ tục công nhận hòa giải viên và tổ trưởng tổ hòa giải (Điều 10, Điều 16), đại biểu chỉ ra việc phải ban hành hai quyết định riêng cho cùng một đợt kiện toàn là chưa cần thiết, làm phát sinh thủ tục hành chính. Đại biểu đề nghị thiết kế một quy trình liên thông: sau khi có danh sách những người được bầu hoặc chỉ định và đủ điều kiện đề nghị công nhận làm hòa giải viên, Trưởng ban công tác Mặt trận chủ trì để những người trong danh sách bầu Tổ trưởng. Kết quả bầu hòa giải viên và Tổ trưởng được lập chung thành một hồ sơ, gửi Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã ban hành một quyết định công nhận hòa giải viên và Tổ trưởng tổ hòa giải. Tư cách hòa giải viên và Tổ trưởng có hiệu lực đồng thời kể từ ngày quyết định có hiệu lực.

Về trách nhiệm của tổ hòa giải (Điều 15), đại biểu đề nghị bổ sung thêm một khoản vào Điều 15 quy định về trách nhiệm của tổ hòa giải, cụ thể: “1. Lồng ghép phổ biến, giáo dục pháp luật phù hợp với nội dung vụ, việc hòa giải nhằm giúp các bên hiểu rõ quyền, nghĩa vụ, phòng ngừa tranh chấp và nâng cao ý thức chấp hành pháp luật; bảo đảm nguyên tắc giữ bí mật thông tin theo quy định tại khoản 3 Điều 4 của Luật này.” Về các chủ thể phối hợp tại khoản 3 Điều 15, đại biểu đề nghị sửa thành: “3. Phối hợp với Ban công tác Mặt trận, Tổ bảo vệ an ninh, trật tự, các tổ hòa giải khác và cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan trong hoạt động hòa giải ở cơ sở”.

Đồng chí Nguyễn Đắc Vinh, Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy ban VH-XH của Quốc hội, ĐBQH tỉnh Tuyên Quang khóa XVI phát biểu ý kiến.

Phát biểu tại tổ thảo luận, đồng chí Nguyễn Đắc Vinh, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hoá và Xã hội của Quốc hội, ĐBQH tỉnh Tuyên Quang khóa XVI đã trao đổi, làm rõ thêm một số nội dung đối với các dự thảo dự án luật các đại biểu vừa thảo luận.

Phát biểu kết luận phiên họp tổ, đồng chí Lê Thị Kim Dung đã trao đổi làm rõ thêm một số nội dung đại biểu quan tâm.

Về việc thành lập tổ hòa giải, đồng chí cho rằng nên thể chế theo hướng linh hoạt: mỗi tổ dân phố, thôn thành lập một tổ hòa giải với thành phần cố định gồm tổ trưởng, Trưởng ban công tác Mặt trận và một số thành viên; tùy tính chất từng vụ việc sẽ mời thêm thành phần phù hợp, thay vì quy định cứng số lượng tổ theo quy mô dân cư.

Đồng chí Lê Thị Kim Dung, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh Tuyên Quang khóa XVI phát biểu kết luận thảo luận tại tổ.

Về chế độ hỗ trợ hòa giải viên, đồng chí đề nghị giao Chính phủ quy định chi tiết, chặt chẽ mức khoán theo tính chất, mức độ từng vụ việc, tránh tình trạng lạm dụng đề xuất công nhận hòa giải thành để hưởng hỗ trợ.

Đối với dự thảo Luật Xuất bản, đồng chí góp ý Điều 12 cần quy định chặt chẽ hơn về thẩm quyền thành lập nhà xuất bản, trong đó làm rõ có nên giao cho các hội quần chúng trực thuộc Mặt trận Tổ quốc hay không; đồng thời cần quy định rõ trường hợp nào UBND cấp tỉnh không thành lập nhà xuất bản để cơ quan chuyên môn về văn hóa thực hiện, tránh tình trạng né tránh trách nhiệm khi gặp khó khăn...

Tin, ảnh: Lý Thu