Nền tảng bền vững cho một tương lai thịnh vượng của Việt Nam và Australia

Văn kiện Đại hội VI của Đảng (năm 1986) xác định chủ trương tăng cường, mở rộng quan hệ hữu nghị với các nước Thụy Điển, Phần Lan, Pháp, Australia, Nhật Bản và các nước phương Tây khác trên cơ sở bình đẳng, cùng có lợi. Các kỳ Đại hội Đảng tiếp theo, khu vực châu Á-Thái Bình Dương nói chung, Australia nói riêng luôn nằm trong hướng ưu tiên triển khai đường lối đối ngoại của Việt Nam. Đây là cơ sở quan trọng để mối quan hệ giữa hai nước không ngừng phát triển.

Hàng chục năm qua, Australia là một trong những quốc gia cung cấp vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) hàng đầu cho Việt Nam trên nhiều lĩnh vực, mang ý nghĩa thiết thực đối với sự phát triển bền vững của Việt Nam. Cầu Mỹ Thuận bắc qua sông Tiền là cầu dây văng đầu tiên ở Việt Nam, khánh thành vào năm 2000, đóng vai trò làm trục giao thông huyết mạch, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế ở khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

Năm 2018, cầu Cao Lãnh cũng được đưa vào sử dụng, tiếp tục đóng góp quan trọng vào cải thiện đời sống kinh tế-xã hội ở khu vực. Đây là những công trình biểu tượng của tình hữu nghị Việt Nam-Australia. Có những thời điểm, dù kinh tế khó khăn, Australia vẫn tiếp tục tăng vốn ODA cho Việt Nam.

Ở lĩnh vực giáo dục, Đại học RMIT Việt Nam là trường đại học nước ngoài đầu tiên hoạt động tại Việt Nam. Australia cũng cung cấp cho Việt Nam nhiều học bổng theo các chương trình dài hạn và ngắn hạn. Các trường đại học, học viện của hai nước thường xuyên có chương trình liên kết đào tạo. Hiện, Australia là đối tác thương mại lớn thứ 7 của Việt Nam và Việt Nam là đối tác lớn thứ 10 của Australia. Cùng có thế mạnh về nông nghiệp, hai nước đã mở cửa cho các sản phẩm nông sản chất lượng cao vào thị trường trong nước tạo sự đa dạng hàng hóa…

Trải qua chặng đường hợp tác hơn 50 năm, đến nay, hai nước đều có vị thế quan trọng trong chiến lược đối ngoại của nhau và có nền tảng vững chắc để tiếp tục khơi thông thế mạnh, mở rộng quan hệ hợp tác trên nhiều lĩnh vực. Trao đổi với các nhà lãnh đạo Australia trong chuyến thăm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm bày tỏ, Việt Nam luôn trân trọng sự đồng hành và hỗ trợ của Australia trong quá trình phát triển đất nước, đồng thời mong muốn đưa quan hệ hai nước ngày càng đi vào chiều sâu, thực chất và hiệu quả, phục vụ thiết thực mục tiêu phát triển của Việt Nam cũng như của Australia.

Điểm đặt chân đầu tiên của Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam khi tới thăm Liên bang Australia là Sydney, thành phố cảng sôi động, trung tâm tài chính-kinh tế-công nghệ hàng đầu của nước bạn. Tại đây, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã tham dự Diễn đàn Khoa học, Công nghệ, Đổi mới sáng tạo, Giáo dục-Đào tạo và Phát triển nguồn nhân lực (Tech Connect) tại Đại học Công nghệ Sydney (UTS). Đây là sự kiện nổi bật và cũng là điểm nhấn của chuyến thăm. Lần đầu tiên hai nước phối hợp tổ chức hoạt động quy mô lớn nhằm kết nối giáo dục, khoa học, công nghệ với sự tham dự của lãnh đạo cấp cao hai nước cùng đông đảo các nhà khoa học, doanh nghiệp, trường đại học, viện nghiên cứu và các nhà hoạch định chính sách của hai nước.

Nhấn mạnh đầu tư giữa hai nước còn khiêm tốn, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã chia sẻ tầm nhìn về quan hệ đối tác kiểu mới mạnh mẽ, sâu sắc hơn, ở tầm mức chiến lược hơn trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và phát triển nguồn nhân lực. Đó là, hai nước cần chuyển từ hợp tác sang đồng kiến tạo; từ chuyển giao công nghệ sang đồng nghiên cứu, đồng phát triển; từ kết nối giữa các tổ chức riêng lẻ sang liên kết hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, nơi doanh nghiệp, trường đại học, viện nghiên cứu và các quỹ đầu tư kết nối sáng tạo và phát triển. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước mong muốn TechConnect sẽ trở thành diễn đàn định kỳ, làm nền tảng thúc đẩy hình thành các sáng kiến, chương trình hợp tác; xa hơn nữa, trở thành không gian kiến tạo chung về công nghệ của hai nước.

Cũng tại diễn đàn này, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho biết, Việt Nam đang triển khai chính sách thu hút nhân tài để nghiên cứu, làm chủ công nghệ chiến lược; trong đó, chính sách về thu nhập được xây dựng trên cơ sở tham chiếu thu nhập của Viện Công nghệ A*STAR Singapore. Danh mục trung tâm thử nghiệm quốc gia, phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia cũng đã được ban hành… Thông tin có sức hấp dẫn đối với các sinh viên, nhà khoa học của Việt Nam đang học tập, nghiên cứu tại Australia. Hiện, có khoảng 31.000 sinh viên và nghiên cứu sinh Việt Nam đang học tập tại Australia. Cộng đồng người Việt Nam tại Australia có khoảng 375.000 người. Đây là cầu nối quan trọng về văn hóa, thương mại, đầu tư, kết nối kinh tế giữa hai nước, đồng thời là nguồn lực lâu dài đầy tiềm năng của đất nước.

Có thể thấy, nhờ hội tụ những lợi thế chiến lược và các yếu tố bổ trợ rất tự nhiên cho nhau, mối quan hệ Việt Nam-Australia đang chuyển dịch từ quan hệ hỗ trợ phát triển một chiều thành mối quan hệ đối tác hợp tác cùng phát triển, ngày càng đi vào chiều sâu và thực chất, đáp ứng lợi ích và kỳ vọng của Nhân dân hai nước. Nhiều văn kiện hợp tác quan trọng được ký ở cấp Chính phủ và giữa các cơ sở nghiên cứu, doanh nghiệp. Australia đang đẩy mạnh Chiến lược kinh tế Đông Nam Á đến năm 2040, xây dựng chuỗi cung ứng bền vững và tự cường với khu vực Đông Nam Á, trong đó Việt Nam là một trong những đối tác trọng tâm.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Australia Anthony Albanese trao Tuyên bố chung. (Ảnh: TTXVN)

Trong khuôn khổ chuyến thăm, các nhà lãnh đạo hai nước đã trao đổi, nhất trí đưa khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực mới của quan hệ hai nước. Toàn quyền Australia Sam Mostyn bày tỏ ấn tượng về sự phát triển năng động của Việt Nam, nhất là quá trình chuyển đổi mạnh mẽ về kinh tế, khoa học, công nghệ và hội nhập quốc tế. Bà Sam Mostyn cho rằng, Australia và Việt Nam có nhiều điểm tương đồng về tầm nhìn phát triển, là nền tảng thuận lợi để hai nước mở rộng hợp tác trong những lĩnh vực mới; đồng thời khẳng định Australia mong muốn trở thành đối tác tin cậy của Việt Nam, sẵn sàng đồng hành, hỗ trợ Việt Nam trong thực hiện các mục tiêu phát triển.

Về kinh tế, thương mại và đầu tư, hai bên nhất trí khai thác tốt tính bổ trợ giữa hai nền kinh tế, tận dụng các hiệp định thương mại tự do mà hai nước cùng tham gia, tháo gỡ rào cản và tạo thuận lợi cho doanh nghiệp. Hai nước hướng tới mục tiêu nâng kim ngạch thương mại lên 20 tỷ USD, tăng cường liên kết chuỗi cung ứng, thu hút đầu tư chất lượng cao, hợp tác trong kinh tế xanh, kinh tế số, năng lượng mới và các ngành công nghiệp tương lai. Giáo dục, đào tạo và giao lưu Nhân dân tiếp tục là những trụ cột quan trọng của quan hệ hai nước…

Trên cơ sở hiểu biết lẫn nhau, trao đổi sâu sắc về các vấn đề cùng quan tâm, các nhà lãnh đạo hai nước đã thống nhất thông qua 3 tuyên bố chung về: Làm sâu sắc quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Australia; Nâng cao sức chống chịu, thích ứng và phục hồi kinh tế Việt Nam-Australia; Tăng cường kết nối khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo giữa hai nước. Đây là kết quả rất tốt đẹp của chuyến thăm lần này. Nội dung các tuyên bố đều đi vào những trọng tâm nhằm làm cho mối quan hệ hai nước thực sự đi vào chiều sâu, ngày càng thiết thực, hiệu quả.

Đáng chú ý, hai nước khẳng định hợp tác về nâng cao sức chống chịu, thích ứng và phục hồi kinh tế là nền tảng của an ninh và thịnh vượng quốc gia, là một trụ cột quan trọng trong tầm nhìn chung về một khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương hòa bình, ổn định và thịnh vượng. Theo đó, hai bên phối hợp hỗ trợ xây dựng các chuỗi cung ứng minh bạch, đa dạng, an toàn, bền vững, đáng tin cậy, ổn định, hiệu quả về kinh tế và có khả năng chống chịu trong các lĩnh vực như khoáng sản thiết yếu, chất bán dẫn và năng lượng sạch. Hợp tác trong các công nghệ thiết yếu và mới nổi đóng vai trò quan trọng trong việc củng cố khả năng chống chịu, thích ứng và phục hồi kinh tế của hai nước.

Với nền tảng tin cậy chính trị, lợi ích ngày càng gắn kết và những động lực hợp tác mới, quan hệ hữu nghị Việt Nam-Australia bước vào giai đoạn phát triển sâu sắc hơn, mang lại lợi ích thiết thực cho Nhân dân hai nước, đóng góp tích cực cho hòa bình, ổn định, hợp tác phát triển tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương và trên thế giới.