Nâng tầm vị thế, mở rộng dư địa phát triển cho Quảng Ninh và Bắc Ninh

Sáng 6/8, tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, các đại biểu Quốc hội thảo luận tại tổ về việc thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh.

Phát huy lợi thế đặc thù, tăng cường liên kết vùng

Thảo luận tại tổ, các đại biểu Quốc hội tán thành với sự cần thiết thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh; tạo tiền đề quan trọng để Quảng Ninh và Bắc Ninh tiếp tục phát triển theo định hướng tại các Nghị quyết, Kết luận của Trung ương, Bộ Chính trị, các quy hoạch có liên quan đã được các cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Đại biểu Lý Thị Lan (Đoàn Tuyên Quang) nhận định, việc thành lập hai thành phố gắn rất rõ với định hướng của Trung ương về tổ chức lại không gian phát triển, xây dựng các cực tăng trưởng mới, phát huy lợi thế của từng địa phương và tăng cường liên kết vùng. Vì vậy, việc trình Quốc hội xem xét tại thời điểm này là rất kịp thời, thể hiện sự đồng hành giữa chủ trương của Đảng với việc thể chế hóa và tổ chức thực hiện trong thực tiễn.

Đại biểu Lý Thị Lan (Đoàn Tuyên Quang) phát biểu tại tổ. (Ảnh: QH)

Đối với thành phố Quảng Ninh, đại biểu chỉ ra rằng Quảng Ninh có vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng. Đây là tỉnh duy nhất có đường biên giới cả trên đất liền và trên biển giáp với Trung Quốc, sở hữu hệ thống cửa khẩu sầm uất, hạ tầng giao thông đồng bộ và là trung tâm kinh tế biển, du lịch quốc tế.

"Việc thành lập thành phố Quảng Ninh không chỉ nâng tầm đô thị mà còn tạo điều kiện để hình thành và phát huy mạnh hơn một cực tăng trưởng biển, biên giới, cửa ngõ quốc tế ở phía bắc, gắn phát triển kinh tế với bảo đảm quốc phòng, an ninh và chủ quyền quốc gia", đại biểu nêu rõ.

Đối với thành phố Bắc Ninh, các đại biểu đánh giá, Bắc Ninh nằm trong vùng động lực của Thủ đô Hà Nội, có nền tảng công nghiệp điện tử, công nghệ cao, hội tụ dịch vụ logistics, văn hóa Kinh Bắc và các hành lang giao thông quốc tế, tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Đáng chú ý, việc Quốc hội khóa XV thông qua quy hoạch đầu tư Cảng hàng không quốc tế Gia Bình càng tạo thêm lợi thế lớn để Bắc Ninh trở thành cửa ngõ thứ hai của vùng Thủ đô.

Đối chiếu với các quy định hiện hành, các đại biểu cho rằng việc dự kiến thành lập thành phố Quảng Ninh, thành phố Bắc Ninh đã bảo đảm đạt 7/7 tiêu chuẩn và 5/5 điều kiện quy định.

Đại biểu Trần Hoàng Ngân (Đoàn Thành phố Hồ Chí Minh) phát biểu tại tổ. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Đại biểu Trần Hoàng Ngân (Đoàn Thành phố Hồ Chí Minh) khẳng định, Bắc Ninh và Quảng Ninh đã đáp ứng đủ 5 điều kiện của Luật Tổ chức chính quyền địa phương, phù hợp quy hoạch, góp phần bảo đảm sự thống nhất của quốc gia, bảo đảm quốc phòng-an ninh, trật tự, an toàn xã hội; bảo đảm đoàn kết dân tộc, phù hợp với các yếu tố lịch sử, truyền thống văn hóa địa phương...

Riêng về 7 tiêu chuẩn theo Nghị quyết số 1211 của Quốc hội để tỉnh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, hai địa phương đã có bảng phụ lục kèm theo rất chi tiết, đại biểu cho rằng việc thành lập hai thành phố là tất yếu với những tiêu chuẩn trên đều vượt trội so với quy định đặt ra.

Nâng cao năng lực quản lý đô thị; bảo tồn và phát huy giá trị di sản

Bên cạnh sự đồng thuận cao, đại biểu Hoàng Ngọc Định (Đoàn Tuyên Quang) cũng lưu ý việc nâng cấp hai tỉnh thành đô thị trực thuộc Trung ương đặt ra những yêu cầu, thách thức rất lớn đối với nhiệm vụ bảo vệ Đảng, quốc phòng-an ninh và trật tự an toàn xã hội như quản lý người nước ngoài, gia tăng dân số cơ học, an ninh biên giới biển đảo, ô nhiễm môi trường công nghiệp và đặc biệt là tội phạm an ninh phi truyền thống, tấn công mạng khi xây dựng đô thị thông minh.

Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Lâm Đồng Dương Khắc Mai phát biểu tại tổ. (Ảnh: QH)

Về phương án sắp xếp tổ chức bộ máy, các đại biểu ghi nhận đề xuất của Chính phủ là trước mắt cơ bản giữ nguyên trạng tổ chức bộ máy, đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức và trụ sở, tài sản công hiện có của tỉnh để bảo đảm tính liên tục. Tuy nhiên, Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Lâm Đồng Dương Khắc Mai cho rằng, mô hình thành phố trực thuộc Trung ương đặt ra yêu cầu cao hơn về tổ chức bộ máy và quản trị đô thị.

Đặc biệt, về việc tổ chức thực hiện, đại biểu đề nghị Chính phủ chỉ đạo địa phương tập trung thực hiện một số nhiệm vụ như rà soát, kiện toàn tổ chức bộ máy và đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức phù hợp mô hình chính quyền đô thị, bảo đảm hoạt động liên tục, hiệu lực, hiệu quả; tiếp tục rà soát, có phương án sử dụng hiệu quả trụ sở, tài sản công dôi dư và kiện toàn tổ chức bộ máy, biên chế sau quá trình sắp xếp đơn vị hành chính năm 2025…

Để các địa phương vận hành hiệu quả trong mô hình đô thị mới, Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Nghệ An Thái Thị An Chung đề xuất Chính phủ tập trung vào hai nhiệm vụ trọng tâm là nâng cao năng lực quản lý đô thị và bảo tồn và phát huy giá trị di sản.

Đối với Bắc Ninh và Quảng Ninh, đại biểu cho rằng, cần đặc biệt quan tâm bảo tồn các di sản đã được UNESCO công nhận như Vịnh Hạ Long và Dân ca Quan họ Bắc Ninh.

Riêng với Quảng Ninh, đại biểu lưu ý, cần chú trọng bảo tồn bản sắc văn hóa và chăm lo đời sống cho đồng bào dân tộc thiểu số miền núi, tránh tạo ra khoảng cách quá lớn về mức sống giữa khu vực đô thị và nông thôn.