Nắng nóng đảo lộn nhịp sống nông nghiệp Nhật Bản

Làm việc vào ban đêm cho thấy nắng nóng cực đoan đang “viết lại” nhịp sống nông nghiệp Nhật Bản. Ảnh: Reuters

Khi mặt trời lặn, công việc tại nhiều trang trại Nhật Bản mới thực sự bắt đầu. Những giờ lao động ban ngày từng là nhịp sống quen thuộc đang trở nên nguy hiểm khi nhiệt độ ngoài trời vượt 35 độ C, còn bên trong nhà kính có thể lên trên 40 độ C.

Motoaki Iijima, 36 tuổi, chủ trang trại hoa Nikko Engei ở tỉnh Tochigi, đã chuyển sang làm việc xuyên đêm sau khi một nhân viên bán thời gian bị say nắng vào mùa hè trước. Ông chỉ dừng công việc khi nắng buổi sáng bắt đầu gay gắt.

“Chúng ta dần trở nên sống về đêm. Đó là để bảo vệ cơ thể, và cuối cùng là bảo vệ tính mạng”, Iijima nói với Reuters.

Sự thay đổi này phản ánh thách thức ngày càng lớn đối với nền nông nghiệp Nhật Bản. Khoảng 70% nông dân nước này từ 65 tuổi trở lên, nhóm đặc biệt dễ bị ảnh hưởng bởi nắng nóng.

Năm 2024, Nhật Bản ghi nhận kỷ lục 59 lao động nông nghiệp tử vong do nắng nóng cực đoan, hơn gấp đôi năm 2021. Trong cuộc khảo sát do Hiệp hội Khí tượng Nhật Bản thực hiện năm 2025 với nông dân từ 20 - 50 tuổi, khoảng 60% cho biết từng bị say nắng hoặc biết người gặp tình trạng này. Gần 60% đã chuyển giờ làm sang sớm hoặc muộn hơn trong ngày.

Tác động của nắng nóng còn thể hiện ở số giờ lao động bị mất. Theo Lancet Countdown, nhóm nghiên cứu quốc tế theo dõi tác động sức khỏe của biến đổi khí hậu, năm 2024, mức độ phơi nhiễm với nắng nóng khiến ngành nông nghiệp Nhật Bản mất khoảng 926 triệu giờ lao động tiềm năng. Trên toàn nền kinh tế, số giờ lao động bị mất gần gấp đôi mức trung bình những năm 1990, tương đương khoảng 46 tỷ USD thu nhập, gần 1% GDP.

Ông Tetsuya Usuba cho gà trong trang trại của mình ăn trước khi nhiệt độ tăng cao. Ảnh: Reuters

Nắng nóng cũng gây sức ép lên ngành chăn nuôi. Mùa hè trước, chủ trang trại Tetsuya Usuba, 48 tuổi, mất hơn 500 gà mái đẻ trứng trong một đợt nóng kéo dài ba ngày. Giờ đây, đèn trong chuồng được bật từ 2 giờ 30 phút sáng để 4.400 con gà ăn trước khi nhiệt độ tăng cao khiến chúng mất cảm giác thèm ăn.

Dù đã bổ sung quạt, phun nước lên mái chuồng và điều chỉnh nước uống, Usuba vẫn mất 130 con gà khi nhiệt độ vượt 35 độ C vào tháng 7.

“Mùa hè đã trở thành một mối đe dọa mới đối với những nhà sản xuất như chúng tôi, một điều đáng sợ như dịch cúm gia cầm”, ông nói.

Nhật Bản đã siết quy định về phòng chống say nắng tại nơi làm việc từ năm 2025, yêu cầu người sử dụng lao động xây dựng quy trình báo cáo và phương án ứng phó khẩn cấp. Máy bay không người lái, robot và các công nghệ nông nghiệp thông minh cũng được thúc đẩy nhằm giảm thời gian con người phải làm việc dưới nhiệt độ cao.