Nâng cao chính sách ưu đãi người có công

Bà Vũ Ngọc Thủy, Phó Cục trưởng Cục Người có công (Bộ Nội vụ). (Ảnh MINH DUY)

Ngày 16/4/2026, Kế hoạch tổ chức các hoạt động kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh-Liệt sĩ (27/7/1947-27/7/2027) đã chính thức được ban hành.

Một trong các hoạt động chính của Kế hoạch tập trung vào nội dung hoàn thiện thể chế, chính sách pháp luật về ưu đãi người có công với cách mạng theo hướng toàn diện, thống nhất và đồng bộ.

Trọng tâm là việc rà soát, sửa đổi các quy định tại Pháp lệnh và các văn bản hướng dẫn thi hành (Nghị định, Thông tư...) nhằm bảo đảm các chính sách cho người có công đúng, đủ, kịp thời, nhân văn và sát thực tiễn.

Các đại biểu dự Gặp mặt người có công và nhân chứng lịch sử năm 2025, tháng 7/2025. (Ảnh THÀNH ĐẠT)

Chia sẻ tại tọa đàm “Tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ - Mệnh lệnh từ trái tim” do Báo Nhân Dân tổ chức, Phó Cục trưởng Cục Người có công (Bộ Nội vụ) Vũ Ngọc Thủy cho biết, hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh-Liệt sĩ, công tác hoàn thiện thể chế, chính sách, pháp luật về ưu đãi người có công với cách mạng cũng đang được triển khai tích cực.

Theo bà Vũ Ngọc Thủy, hệ thống pháp luật về người có công với cách mạng của nước ta đã được quan tâm xây dựng từ rất sớm. Sự phát triển của các chính sách pháp luật về ưu đãi người có công với cách mạng luôn gắn liền với thực tiễn đời sống. Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng năm 2020 cũng như các nghị định chi tiết hướng dẫn thi hành thường xuyên được rà soát để sửa đổi, bổ sung cho phù hợp.

Bộ Nội vụ đang tập trung nguồn lực đẩy mạnh công tác tham mưu hoàn thiện thể chế, chính sách. Trong đó, trọng tâm trong năm 2026 là hoàn thiện hệ thống pháp luật nhằm nâng cao hiệu quả chăm lo đời sống người có công với những nội dung cụ thể như sau:

Một là, tham mưu tổng kết Chỉ thị số 14-CT/TW của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác người có công với cách mạng.

Hai là, xây dựng, trình Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng.

Ba là, hoàn thiện và trình Chính phủ ban hành các nghị định quy định chi tiết, thay thế các nghị định hiện hành (như Nghị định số 131/2021/NĐ-CP quy định chi tiết và biện pháp thi hành Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng, Nghị định số 75/2021/NĐ-CP quy định mức hưởng trợ cấp, phụ cấp và các chế độ ưu đãi người có công với cách mạng); ban hành cơ chế đặc thù trong xác định danh tính hài cốt liệt sĩ và đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính.

Tuổi trẻ Hà Nội thắp nến tri ân các liệt sĩ, tháng 4/2025. (Ảnh LINH PHAN)

Đại diện lãnh đạo Cục Người có công cho hay, Bộ Nội vụ dự kiến đề xuất một số thay đổi quan trọng để bảo đảm quyền lợi tốt nhất cho người có công với cách mạng trong thời gian sắp tới.

Trước hết là mở rộng đối tượng. Bộ Nội vụ đề xuất điều chỉnh điều kiện công nhận liệt sĩ đối với lực lượng chức năng khi làm nhiệm vụ từ “đấu tranh chống tội phạm” sang “đấu tranh phòng, chống tội phạm” nhằm bao quát đầy đủ, sát với thực tiễn.

Tiếp đó là điều chỉnh mức chuẩn trợ cấp. Mức chuẩn trợ cấp ưu đãi người có công được đề xuất tăng 8% (từ 2.789.000 đồng lên 3.012.000 đồng), dự kiến áp dụng từ ngày 1/7/2026.

Cùng với đó, nâng cao chế độ ưu đãi về chế độ điều dưỡng, trợ cấp người phục vụ. Cụ thể, chuyển đổi chế độ điều dưỡng từ “2 năm/lần” sang “hằng năm” đối với thương binh, bệnh binh và người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học có tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 61% đến 80%.

Bổ sung chế độ trợ cấp người phục vụ cho cán bộ lão thành cách mạng và cán bộ tiền khởi nghĩa. Đây là sự điều chỉnh cần thiết do nhóm đối tượng này hiện đều đã cao tuổi (trên 90 tuổi), sức khỏe suy giảm, cần sự chăm sóc thường xuyên, qua đó bảo đảm sự công bằng và tính nhân văn trong chính sách.

Việc điều chỉnh, bổ sung các chính sách trên thể hiện sự tri ân sâu sắc và quan tâm đặc biệt của Đảng, Nhà nước đối với người có công trong kỷ nguyên mới. Điều này khẳng định quan điểm xuyên suốt về việc không ngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người có công, bảo đảm các chính sách luôn tiệm cận với sự phát triển kinh tế-xã hội của đất nước.

1

Phó Cục trưởng Cục Người có công Vũ Ngọc Thủy cũng nhấn mạnh, trong thời điểm hiện nay, với trọng tâm là việc triển khai Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, việc xây dựng và hoàn thiện thể chế cho người có công với cách mạng cũng rất được Chính phủ quan tâm, chỉ đạo trực tiếp.

Là cơ quan tham mưu cho Bộ Nội vụ để nghiên cứu hoàn thiện chính sách trong giai đoạn hiện nay, yêu cầu về nhiệm vụ của Cục Người có công được đặt ra rất cao, đặc biệt là về tiến độ của các văn bản quy phạm pháp luật khi số lượng các văn bản phải hoàn thành 6 tháng đầu năm 2026 rất lớn.

Cụ thể, việc xây dựng và sửa đổi các văn bản như: Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng năm 2020, Nghị định số 131/2021/NĐ-CP quy định chi tiết và biện pháp thi hành Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng, Nghị định số 75/2021/NĐ-CP quy định mức hưởng trợ cấp, phụ cấp và các chế độ ưu đãi người có công với cách mạng cùng với việc ban hành Nghị quyết số 26/2026/NQ-CP về cơ chế, chính sách đặc thù nhằm tháo gỡ khó khăn trong tổ chức lấy mẫu, giám định và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin bằng phương pháp giám định ADN đã được triển khai chỉ trong một thời gian rất ngắn.

Trong bối cảnh mới, yêu cầu đặt ra là phải xây dựng theo hướng nghiên cứu tập trung vào hai nhóm đối tượng. Thứ nhất là những người trực tiếp có công để rà soát, mở rộng đối tượng hoặc nâng mức chế độ chính sách. Thứ hai là điều chỉnh các quy định để phù hợp hơn với thực tiễn.

Tuy nhiên, chế độ chính sách cho người dân phải gắn liền với điều kiện thực tế phát triển kinh tế-xã hội và thực tế quản lý hiện nay. Nhiều việc có thể làm được nhưng lại liên quan đến cơ sở dữ liệu trong điều kiện chưa hoàn thiện.

Một thách thức lớn hiện tại là hệ thống hồ sơ, dữ liệu được tập hợp trong thời gian dài, trải qua các cuộc chiến tranh và thiên tai nên đã xảy ra tình trạng thất thoát. Hiện nay, các hệ thống cơ sở dữ liệu đang được nỗ lực xây dựng lại hoàn thiện nhất để làm căn cứ tham mưu các chính sách thỏa đáng cho các đối tượng người có công với cách mạng, các thương binh, liệt sĩ và thân nhân của họ.

Trong thời gian tới, một trong những ưu tiên hàng đầu là nghiên cứu cắt giảm, đơn giản hóa các thủ tục hành chính về công tác người có công. Trước đây, các quy định về thủ tục đôi khi còn gây khó khăn và vất vả cho người thực hiện do đặc thù về hồ sơ. Dưới sự chỉ đạo sát sao của Đảng và Nhà nước, với vai trò là cơ quan quản lý Nhà nước, ngành nội vụ đang nỗ lực nghiên cứu, hoàn thiện chính sách theo hướng tốt nhất, nhằm bảo đảm người có công có mức sống bằng hoặc cao hơn mức sống trung bình của người dân tại địa phương.

Nói về cảm xúc khi vinh dự được tham gia công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, bà Vũ Ngọc Thủy hy vọng sẽ đóng góp một phần nhỏ bé vào công tác đầy ý nghĩa nhân văn này để sớm đưa các liệt sĩ trở về với gia đình, quê hương, đất nước, góp phần xoa dịu nỗi đau của thân nhân các liệt sĩ, hàn gắn vết thương chiến tranh trong những ngày tháng hòa bình.

“Trong quá trình tham gia vào Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, tôi thực sự xúc động khi chứng kiến những nỗ lực của các lực lượng tham gia chiến dịch, sự sẻ chia thông tin cũng như thực tiễn của chiến tranh trong các hội thảo, các đợt tìm kiếm quy tập, cũng như có mặt trong những buổi đón các hài cốt liệt sĩ trở về. Những hoạt động này giúp tôi nhận thức rõ hơn trách nhiệm của mình đối với công việc chung”, bà Thủy nói.

Đại diện Cục Người có công mong rằng, Chiến dịch 500 ngày đêm, dù diễn ra trong một khoảng thời gian nhất định, nhưng sẽ trở thành một bước ngoặt, một cú huých lớn cho công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính liệt sĩ trên đất nước ta. Đây là một hoạt động đầy ý nghĩa trong hành trình tri ân của Đảng, Nhà nước và nhân dân đối với sự hy sinh của các anh hùng liệt sĩ đã ngã xuống vì sự độc lập, tự do của Tổ quốc. Hy vọng sau chiến dịch này, có thể kế thừa và phát huy được cả về lực lượng tham gia và các nguồn dữ liệu thông tin đã thu thập được.

Việc triển khai Chiến dịch là tổng lực của tất cả các lực lượng từ Trung ương đến địa phương, từ các lực lượng quốc phòng, công an, các ngành khoa học, các cơ quan giám định hàng đầu của Trung ương cho đến các lực lượng của Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ các cấp, Ủy ban nhân dân các cấp đều vào cuộc để cùng thực hiện một chương trình. Chiến dịch có sự chỉ huy thống nhất và tất cả các bên đều sẵn sàng vào cuộc. Nguồn thông tin này sẽ không chỉ phục vụ cho Chiến dịch 500 ngày đêm này, mà còn là nền tảng cho những giai đoạn tiếp theo. Mục tiêu cao nhất là làm sao để công tác tìm kiếm, quy tập cũng như xác định danh tính liệt sĩ trong thời gian tới được thực hiện thuận lợi hơn.