Lưu ý về trách nhiệm pháp lý nếu đốt vàng mã gây hỏa hoạn

Trong tháng cúng cô hồn, người đốt vàng mã cần cẩn trọng tránh nguy cơ gây ra hoả hoạn. Ảnh: Hữu Đăng

Thực tế ghi nhận nhiều vụ hỏa hoạn nghiêm trọng gây thiệt hại về người lẫn tài sản bắt nguồn từ việc hóa vàng thiếu kiểm soát. Điều này dấy lên vấn đề: người đốt vàng mã gây ra hỏa hoạn sẽ phải đối diện với những chế tài pháp lý nào?

Trao đổi với Báo Lao Động, Luật sư Trần Văn Giới, Đoàn Luật sư TPHCM cho biết người thực hiện hành vi đốt vàng mã gây ra hỏa hoạn và gây thiệt hại sẽ có thể đối diện với 3 loại trách nhiệm pháp lý khác nhau.

Thứ nhất là trách nhiệm hành chính. Nghị định 106/2025 quy định mức phạt khá cao nhằm tăng tính răn đe đối với hành vi sử dụng nguồn lửa không đúng quy định.

Khoản 1, Điều 11, Nghị định 106/2025 quy định phạt tiền từ 5-10 triệu đồng đối với hành vi sử dụng nguồn lửa, nguồn nhiệt, thiết bị, dụng cụ sinh lửa, sinh nhiệt nhưng không bảo đảm khoảng cách an toàn về phòng cháy, chữa cháy.

Mức phạt sẽ tăng lên 20-25 triệu đồng nếu sử dụng nguồn lửa, nguồn nhiệt, thiết bị, dụng cụ sinh lửa, sinh nhiệt tại những khu vực có quy định cấm.

Do đó, việc tự ý sử dụng nguồn lửa để đốt vàng mã với khối lượng lớn tại những khu vực chật hẹp, thiếu thông thoáng như ban công chung cư, hành lang thoát hiểm, gầm cầu thang hoặc hầm để xe không chỉ tiềm ẩn nguy cơ gây hỏa hoạn mà còn có thể bị xử phạt với số tiền khá lớn.

Cũng theo Luật sư Giới, ở mức độ nghiêm trọng hơn, nếu hành vi đốt vàng mã gây hậu quả như hỏa hoạn, làm hư hỏng, phá hủy tài sản hoặc gây thiệt hại đến tính mạng, người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự với các tội danh sau:

Tội “vô ý gây thiệt hại nghiêm trọng đến tài sản” theo Điều 180 Bộ luật Hình sự (BLHS).

1. Người nào vô ý gây thiệt hại cho tài sản của người khác trị giá từ 100 triệu đồng đến dưới 500 triệu đồng, thì bị phạt cảnh cáo hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 2 năm.

2. Phạm tội gây thiệt hại cho tài sản của người khác trị giá 500 triệu đồng trở lên, thì bị phạt cải tạo không giam giữ từ 2 năm đến 3 năm hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 2 năm.

Tội “vi phạm quy định về phòng cháy, chữa cháy” theo Điều 313 BLHS.

1. Người nào vi phạm quy định về phòng cháy, chữa cháy gây thiệt hại cho người khác thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 2 năm đến 5 năm: Làm chết người; Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 1 người mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên; Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 2 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này từ 61% đến 121%; Gây thiệt hại về tài sản từ 100 triệu đồng đến dưới 500 triệu đồng

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 5 năm đến 8 năm: Làm chết 2 người; Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 2 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này từ 122% đến 200%; Gây thiệt hại về tài sản từ 500 triệu đồng đến dưới 1.500 triệu đồng

3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 7 năm đến 12 năm: (a)Làm chết 3 người trở lên; (b)Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 3 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này 201% trở lên; (c)Gây thiệt hại về tài sản 1.500 triệu đồng trở lên

4. Vi phạm quy định về phòng cháy, chữa cháy trong trường hợp có khả năng thực tế dẫn đến hậu quả quy định tại một trong các điểm a, b và c khoản 3 Điều này nếu không được ngăn chặn kịp thời, thì bị phạt cảnh cáo, phạt cải tạo không giam giữ đến 1 năm hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 1 năm.

5. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 50 triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 1 năm đến 5 năm.