Lộ trình chông gai hướng tới Các Mục tiêu phát triển bền vững

Chiến tranh, nghèo đói có thể đảo ngược những tiến bộ toàn cầu đạt được trong nhiều năm qua và nếu không có các chính sách ứng phó kịp thời, “Con đường hướng tới năm 2030” trong lộ trình triển khai SDGs của Liên hợp quốc sẽ đầy chông gai, thử thách.

Tại phiên họp cấp cao của Hội đồng Kinh tế và Xã hội Liên hợp quốc (ECOSOC) với chủ đề “Con đường hướng tới năm 2030”, Phó Tổng Thư ký Liên hợp quốc Amina Mohammed cho biết, một hiện trạng đáng báo động là gần 1 tỷ người trên thế giới vẫn sống trong cảnh nghèo cùng cực, 2,3 tỷ người đi ngủ với cái bụng rỗng và hơn 2 tỷ người chưa được tiếp cận nguồn nước uống vệ sinh.

Trong khi đó, hơn hai phần ba các chỉ tiêu SDGs đang đi đúng hướng hoặc đạt tiến triển ở mức vừa phải, song tiến độ giữa các mục tiêu và giữa các quốc gia không đồng đều.

Thế giới đang chứng kiến quá nhiều thay đổi, rất khác so với năm 2015, thời điểm mà Liên hợp quốc thông qua 17 mục tiêu toàn cầu kêu gọi hành động chung nhằm xóa đói, giảm nghèo, bảo vệ hành tinh và bảo đảm hòa bình, thịnh vượng cho mọi người.

Trái đất đang nóng lên với tốc độ đáng báo động, các cuộc xung đột tăng lên mức cao nhất trong nhiều thập kỷ. Cuộc chiến Mỹ-Iran không chỉ làm rung chuyển khu vực Trung Đông mà còn đang tạo ra những tác động dây chuyền lên thị trường năng lượng, giá lương thực và an ninh lương thực toàn cầu.

Những cảnh báo từng bị xem là quá bi quan về nguy cơ hàng chục triệu người rơi vào cảnh thiếu đói vì xung đột tại Trung Đông đang dần trở thành hiện thực. Tỷ lệ gia tăng đói nghèo toàn cầu lớn nhất tập trung ở châu Á và châu Phi, hai khu vực chiếm khoảng 80% tổng mức gia tăng.

Tại Somalia, cuộc khủng hoảng Trung Đông đã gây ra những hậu quả tức thời khi giá nhiên liệu ở Mogadishu tăng hơn gấp hai lần chỉ trong vài ngày, làm tăng chi phí thực phẩm, nước, vận chuyển và viện trợ nhân đạo.

Ở Ethiopia, sự gián đoạn liên quan Eo biển Hormuz đã đẩy giá nhiên liệu lên cao, gây ảnh hưởng dây chuyền đến các nhu yếu phẩm hằng ngày. Giá dầu diesel tăng 31% và chi phí nhiên liệu nhân đạo tăng 50-70%, khiến việc cung cấp viện trợ đến các cộng đồng đang bên bờ vực của nạn đói ở quốc gia vùng Sừng châu Phi này trở nên khó khăn hơn.

Cùng với chiến tranh ở Trung Đông, biến đổi khí hậu và các hiện tượng thời tiết cực đoan cũng có thể tạo thêm áp lực rất lớn trong năm 2027.

Trong khi đó, Chương trình Lương thực thế giới (WFP) hiện thiếu tới 75% nguồn kinh phí cần thiết cho hoạt động cứu trợ, kéo theo những hệ lụy nghiêm trọng. Đáng chú ý, mức kinh phí tổ chức này kêu gọi hiện nay không thay đổi so với cách đây một thập kỷ, trong khi nhu cầu hỗ trợ đã tăng gấp đôi.

Tình trạng thiếu hụt nguồn lực hiện nay được coi là chưa từng có tiền lệ, buộc WFP phải đưa ra những quyết định rất khó khăn về lựa chọn đối tượng được hỗ trợ tại từng quốc gia. Mục tiêu của WFP trong năm nay là hỗ trợ khoảng 110 triệu người đang cần cứu trợ khẩn cấp trên toàn cầu, với nhu cầu kinh phí khoảng 13 tỷ USD.

Liên hợp quốc nhấn mạnh tầm quan trọng của việc sẵn sàng đưa ra những lựa chọn, huy động nguồn tài chính và tăng cường hợp tác đa phương để triển khai các giải pháp tổng thể nhằm thúc đẩy đồng thời nhiều SDGs, cũng như nâng cao khả năng chống chịu trước các cú sốc trong tương lai.

Hiện là thời điểm thế giới cần hành động, nhằm xác định các ưu tiên, nhân rộng những giải pháp hiệu quả và tái khẳng định cam kết chính trị trong chặng cuối để hoàn thành các SDGs vào năm 2030.