Liên hợp quốc cảnh báo El Niño có thể mạnh nhất trong 1.000 năm

Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO), cơ quan chuyên môn của Liên hợp quốc về khí tượng và khí hậu, ngày 3-9 cho biết El Niño đang mạnh lên nhanh chóng và có thể đạt cường độ rất mạnh trong những tháng tới.

Một số phân tích dựa trên các mô hình khí hậu và dữ liệu lịch sử cho thấy đây có thể là đợt El Niño mạnh nhất trong ít nhất 1.000 năm qua.

Lính cứu hỏa dập cháy rừng tại tỉnh Nam Sumatra, Indonesia, ngày 28-8-2026, trong bối cảnh El Niño làm gia tăng thời tiết khô nóng. Ảnh: Reuters

El Niño là hiện tượng khí hậu tự nhiên, xảy ra khi nhiệt độ mặt nước biển ở khu vực trung tâm và phía đông Thái Bình Dương xích đạo tăng cao bất thường, đi kèm những thay đổi trong hoàn lưu khí quyển. Hiện tượng này có thể làm thay đổi nhiệt độ và lượng mưa tại nhiều khu vực trên thế giới.

Dữ liệu mới nhất cho thấy nhiệt độ đại dương tại khu vực trung tâm của El Niño cao hơn khoảng 2,6 độ C so với mức trung bình 30 năm, tiến gần mức chênh lệch 3,1 độ C ghi nhận năm 2015. Trong khi đó, hiện tượng này vẫn còn vài tháng nữa mới đạt đỉnh.

Theo mức trung bình của 14 mô hình dự báo, mức chênh lệch nhiệt độ có thể lên khoảng 4 độ C vào tháng 11. Dữ liệu từ san hô, vòng sinh trưởng của cây và các tài liệu lịch sử cho thấy chưa từng ghi nhận một đợt El Niño đạt mức tương tự trong khoảng 1.000 năm qua.

WMO cho biết El Niño đã hình thành rõ rệt và sẽ tiếp tục mạnh lên trong những tháng tới. Các tác động lớn như hạn hán, lũ lụt và nắng nóng cực đoan có thể kéo dài sang năm 2027. Tại một số khu vực, nhiệt độ nước biển dưới bề mặt trong tháng 7 và đầu tháng 8 đã cao hơn mức trung bình tới 8 độ C.

Ảnh hưởng của El Niño đã xuất hiện rõ hơn tại nhiều khu vực. Tại Indonesia, thời tiết nóng và khô làm gia tăng nguy cơ cháy rừng, với gần 95.000ha bị thiêu rụi chỉ trong tháng 7 và hơn 9.000 điểm nóng được phát hiện trong tháng 8.

Tại Ấn Độ, lượng mưa tháng 8 thấp hơn khoảng 16% so với mức bình thường, trong khi tháng 9 được dự báo tiếp tục thiếu mưa, gây sức ép lên sản xuất nông nghiệp và nguồn nước. Australia cũng được dự báo đối mặt nguy cơ cháy rừng cao hơn, còn một số khu vực Nam Mỹ có thể hứng chịu mưa lớn và lũ lụt nghiêm trọng hơn.

Tại Anh, sau 5 đợt nắng nóng cùng tình trạng hạn hán trên diện rộng, ngành trồng trọt đang đối mặt với một trong những vụ thu hoạch khó khăn nhất năm 2026. Các chuyên gia cảnh báo El Niño tiếp tục mạnh lên có thể gây thêm sức ép lên sản xuất nông nghiệp, nguồn cung và giá lương thực, trong đó những nhóm thu nhập thấp chịu ảnh hưởng lớn nhất.

An ninh lương thực cũng là một trong những mối lo lớn. Chương trình Lương thực Thế giới (WFP) cảnh báo El Niño có thể đẩy khoảng 50 triệu người vào tình trạng đói nghiêm trọng, khi hạn hán, lũ lụt và nắng nóng ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp và nguồn cung thực phẩm.

El Niño xuất hiện trong bối cảnh nhiệt độ toàn cầu vốn đã ở mức cao do biến đổi khí hậu. Lượng nhiệt bổ sung có thể khiến năm 2027 trở thành năm nóng nhất từng được ghi nhận. Các nghiên cứu gần đây cũng cho thấy sự nóng lên của Trái Đất có thể làm El Niño mạnh hơn và kéo theo nhiều hiện tượng thời tiết cực đoan.

Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres cảnh báo thế giới đang bước vào giai đoạn có nhiều rủi ro hơn từ các hiện tượng thời tiết cực đoan, đồng thời kêu gọi đẩy nhanh hành động ứng phó với biến đổi khí hậu.

Tổng thư ký WMO Celeste Saulo cho biết El Niño có thể gây thiệt hại lớn cho cộng đồng và nền kinh tế trên toàn cầu. WMO đang phối hợp với các cơ quan khí tượng và thủy văn quốc gia để tăng cường dự báo, cảnh báo sớm và chuẩn bị các biện pháp ứng phó trước khi hiện tượng này đạt đỉnh.

Tổng hợp