Lấy người dân làm trung tâm của các hoạt động trong Ngày Văn hóa Việt Nam

Nhiều hoạt động đa dạng ở nhiều lĩnh vực

Theo thông tin từ Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ đã ban hành Kế hoạch tổ chức “Ngày Văn hóa Việt Nam” năm 2026 và công văn hướng dẫn địa phương xây dựng kế hoạch, lồng ghép các hoạt động hưởng ứng, trong đó xác định rõ nội dung, trách nhiệm, tiến độ, sản phẩm, đầu mối và nguồn lực.

Về một số hoạt động trọng tâm triển khai trong thời gian tới, Bộ sẽ tổ chức Hội nghị Văn hóa toàn quốc, tập trung đánh giá kết quả xây dựng, phát triển văn hóa, con người Việt Nam, việc triển khai các chủ trương của Đảng về văn hóa; đề xuất định hướng, nhiệm vụ, giải pháp trong giai đoạn mới.

Bên cạnh đó, nhiều hoạt động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam cũng được tổ chức trong thời gian tới, như Triển lãm nghệ thuật về phát triển nền văn hóa Việt Nam trong thời kỳ hội nhập giai đoạn 2021-2025 giới thiệu những thành tựu tiêu biểu trong các lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch; khuyến khích ứng dụng công nghệ trình chiếu thực tế ảo và nghệ thuật sắp đặt, tăng tương tác, trải nghiệm.

Tổ chức Tuần phim chào mừng Liên hoan Phim Quốc tế Hà Nội lần thứ VIII và Ngày Văn hóa Việt Nam; phổ biến phim trên nền tảng số; sản xuất phim tài liệu phục vụ kỷ niệm.

Ngoài ra, còn có Chương trình “Thanh âm Việt Nam 2026” đã được phát động và dự kiến triển khai tới tháng 12/2026 trên các nền tảng số, kết hợp hoạt động trực tiếp tại Hà Nội và một số địa phương.

Chiến dịch truyền thông “Hành trình trải nghiệm Văn hóa Việt 2026” và các hoạt động hưởng ứng, Bộ dự kiến sẽ huy động nghệ sĩ, nhà sáng tạo nội dung, người có ảnh hưởng, phóng viên quảng bá văn hóa cùng tham gia đồng thời chuẩn bị cho Tuần lễ Nghệ thuật biểu diễn.

Bên cạnh đó, một hoạt động quan trọng là Bản đồ số Văn hóa Việt Nam, dự kiến ra mắt nền tảng vào ngày 1/11. Hiện các cơ quan liên quan đã cho vận hành thử nghiệm, chuẩn bị phương án hiệu năng, an ninh mạng; tập huấn, cấp tài khoản cho các Sở chuyên ngành của 34 tỉnh, thành phố.

Tại các địa phương, các hoạt động dự kiến tập trung vào tuyên truyền, cổ động trực quan và truyền thông số; tổ chức sự kiện văn hóa, nghệ thuật, thể thao, du lịch; bảo tồn, phát huy di sản; phát triển văn hóa đọc, giáo dục văn hóa; tổ chức sinh hoạt cộng đồng và biểu dương các mô hình hay, cách làm sáng tạo.

Nghệ sĩ Ưu tú Đăng Dương trình diễn tại chương trình nghệ thuật đặc biệt "Tổ quốc trong tim". (Ảnh: THẾ ĐẠI-THỦY NGUYÊN)

Một trong những hoạt động đang thu hút sự chú ý của công chúng là chương trình nghệ thuật đặc biệt do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp Thủ đô Hà Nội thực hiện. Ngoài ra, chương trình nghệ thuật “Tự hào là người Việt Nam” do Ban Tuyên giáo Trung ương chỉ đạo, Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh Thái Nguyên phối hợp các cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức.

Tính đến thời điểm diễn ra Hội nghị trực tuyến toàn quốc quán triệt triển khai Ngày Văn hóa Việt Nam gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026, đã ghi nhận 27/34 tỉnh, thành phố ban hành kế hoạch hoặc văn bản chỉ đạo tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026 hoặc giai đoạn 2026-2030. Các địa phương cơ bản bám sát Quyết định số 1111/QĐ-TTg và hướng dẫn của Trung ương, chủ động lựa chọn hoạt động phù hợp bản sắc, điều kiện, nguồn lực và nhu cầu của Nhân dân. Một số địa phương huy động cả hệ thống chính trị, xác định đây là đợt sinh hoạt văn hóa-chính trị sâu rộng.

Lấy người dân làm trung tâm của các hoạt động văn hóa

Năm 2026 là năm đầu tiên tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam, đồng thời cũng là năm đầu tiên triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa. Theo Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà, đây là năm đầu tiên tổ chức nhằm cụ thể hóa Nghị quyết, đưa văn hóa ngày càng thấm sâu vào đời sống xã hội, để mỗi người dân được trực tiếp tham gia sáng tạo và thụ hưởng văn hóa, cùng gìn giữ, trao truyền, làm giàu thêm giá trị tốt đẹp của văn hóa và con người Việt Nam.

Việc gắn Ngày Văn hóa Việt Nam với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc có ý nghĩa sâu sắc: Văn hóa bồi đắp bản sắc, nuôi dưỡng con người, gắn kết cộng đồng; trong khi đại đoàn kết tạo nên sức mạnh để các giá trị văn hóa được gìn giữ và lan tỏa. Việc kết nối thành một tuần văn hóa đại đoàn kết toàn dân tộc tạo thành một chuỗi hoạt động liên tục, rộng khắp, nhằm thực sự đi vào đời sống nhân dân.

(Ảnh: THẾ ĐẠI-THỦY NGUYÊN)

Một trong những mục tiêu của năm đầu tiên tổ chức là phải tạo được dấu ấn, qua đó định hình giá trị và sức sống lâu dài của Ngày Văn hóa Việt Nam, từ đó để mỗi năm đến ngày 24/11, người dân mong đợi, chủ động tham gia và thực sự thấy mình là một phần của Ngày Văn hóa.

Trên tinh thần đó, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà xác định yêu cầu trước hết là lấy nhân dân làm chủ thể, bảo đảm mọi người dân đều có cơ hội tham gia, sáng tạo và thụ hưởng văn hóa. Các hoạt động phải gần dân, thuận tiện, phù hợp với từng nhóm đối tượng; không chỉ tổ chức để người dân đến xem mà cần tạo điều kiện để người dân trực tiếp tham gia và làm nên ngày hội.

Cộng đồng dân cư phải được xác định là trung tâm, gắn hoạt động văn hóa với củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Các chương trình cần được đưa về xã, phường, thôn, bản, tổ dân phố, qua đó tăng cường sự gắn kết giữa con người, gia đình và các thế hệ, giữa các dân tộc, tôn giáo, bồi đắp tình làng nghĩa xóm và sức mạnh cộng đồng.

Cùng với việc đưa hoạt động về cơ sở, cần mở rộng tối đa không gian văn hóa phục vụ nhân dân, phát huy đồng bộ hệ thống bảo tàng, thư viện, nhà hát, rạp chiếu phim, di tích, danh lam thắng cảnh, thiết chế văn hóa - thể thao, điểm du lịch và các không gian vui chơi, giải trí, ẩm thực, tín ngưỡng, tôn giáo.

Các cơ quan, đơn vị cần khuyến khích mở cửa rộng rãi, kéo dài thời gian phục vụ, miễn hoặc giảm phí phù hợp, nhất là trong ngày 24/11, tạo thêm cơ hội để người dân tiếp cận và trải nghiệm các giá trị văn hóa.

Một yêu cầu quan trọng khác là huy động sức mạnh của toàn xã hội. Theo đó, chính quyền giữ vai trò định hướng, kết nối và tạo điều kiện; Mặt trận Tổ quốc tập hợp, vận động; người dân chủ động, sáng tạo; doanh nghiệp đồng hành bằng các sản phẩm, dịch vụ và chương trình ưu đãi thiết thực. Qua đó, hình thành chuỗi hoạt động phong phú, đa dạng, mang đậm bản sắc văn hóa Việt Nam.

Việc tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam và Tuần Văn hóa - Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026 phải thiết thực, ý nghĩa, tạo dấu ấn sâu đậm, huy động sức mạnh của toàn dân tộc cùng tham gia, để các hoạt động thực sự đi vào đời sống và trở thành ngày hội được người dân mong đợi mỗi năm.