Không thể “giấu” doanh thu bằng tài khoản cá nhân, hóa đơn khống

Hơn 107 tỷ đồng qua các tài khoản cá nhân

Tối 18-8, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Hà Nội đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với Lê Văn Phú (tức Phú Lê, sinh năm 1980), Lã Thúy Kiều (sinh năm 1985), Phùng Thị Khanh (sinh năm 1981) và Nguyễn Thị Hương Lan (sinh năm 1976) để điều tra về các hành vi “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng” và “In, phát hành, mua bán trái phép hóa đơn, chứng từ thu nộp ngân sách nhà nước”.

Các bị can trong vụ án. Ảnh: CAHN

Trước đó, Phòng Cảnh sát hình sự Công an thành phố Hà Nội phối hợp với Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường (Bộ Công an) tổ chức điều tra, xác minh các dấu hiệu vi phạm pháp luật liên quan đến hoạt động kinh doanh của nhóm đối tượng.

Theo kết quả điều tra ban đầu, trong giai đoạn từ năm 2017 đến năm 2023, Lã Thúy Kiều và Lê Văn Phú tham gia thành lập 3 doanh nghiệp gồm: Công ty TNHH Dịch vụ Thương mại Xuất nhập khẩu Thiên Phú, Công ty TNHH Thanh Quang Đăng và Công ty TNHH Thương mại Thiên Phú Group.

Thông qua các doanh nghiệp này, Kiều tổ chức thuê gia công, kinh doanh nhiều loại hàng hóa đưa ra thị trường. Mặc dù nhiều lần thay đổi người đứng tên đại diện pháp luật tại các công ty, song theo cơ quan điều tra, hoạt động kinh doanh vẫn do Kiều và Phú trực tiếp chỉ đạo, điều hành.

Đáng chú ý, trong giai đoạn từ năm 2021 đến năm 2025, Công ty TNHH Dịch vụ Thương mại Xuất nhập khẩu Thiên Phú nhập hàng từ nhiều doanh nghiệp rồi bán ra thị trường nhưng không lập hóa đơn và kê khai thuế đầy đủ.

Ngoài các tài khoản ngân hàng của doanh nghiệp, Kiều và Phú còn sử dụng 10 tài khoản ngân hàng cá nhân để nhận tiền từ hoạt động kinh doanh. Tổng số tiền được chuyển qua các tài khoản này lên tới hơn 107 tỷ đồng. Số tiền này không được hạch toán đầy đủ vào sổ sách kế toán của công ty.

Bị can Lê Văn Phú (tức Phú Lê). Ảnh: CAHN

Cơ quan điều tra xác định, sau khi nhận tiền từ hoạt động kinh doanh, Kiều đã thực hiện việc kê khai, nộp thuế dưới danh nghĩa Hộ kinh doanh Lã Thúy Kiều nhằm hợp thức hóa số tiền đã thu, đồng thời làm giảm số tiền thuế phải nộp, gây thiệt hại cho ngân sách nhà nước.

Việc doanh nghiệp bán hàng nhưng không xuất hóa đơn đầy đủ cũng dẫn đến tình trạng hàng hóa đã được tiêu thụ nhưng trên sổ sách kế toán vẫn được ghi nhận là hàng tồn kho. Để đối phó với hoạt động kiểm tra của cơ quan Thuế, Kiều bị cáo buộc đã chỉ đạo kế toán, nhân viên lập nhiều hóa đơn bán hàng khống để hợp thức hóa chứng từ.

Phùng Thị Khanh được xác định là người phụ trách công tác kế toán, lập hóa đơn và kê khai thuế cho các công ty, hộ kinh doanh của Kiều và Phú.

Đối với Nguyễn Thị Hương Lan, theo cơ quan điều tra, mặc dù là luật sư nhưng vẫn giúp sức cho Lã Thúy Kiều trong việc lập khống hóa đơn nhằm che giấu những sai phạm trong hoạt động kế toán của Công ty TNHH Dịch vụ Thương mại Xuất nhập khẩu Thiên Phú. Lan còn cung cấp thông tin cá nhân của mình và người thân để Kiều lập khống 10 hóa đơn giá trị gia tăng với tổng số tiền hơn 1,5 tỷ đồng.

Làm rõ trách nhiệm từng người trong vụ án

Trao đổi về vụ việc, TS.LS Đặng Văn Cường, Trưởng Văn phòng Luật sư Chính Pháp, Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội cho rằng, việc Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Hà Nội khởi tố vụ án, khởi tố bị can cho thấy cơ quan điều tra bước đầu xác định có dấu hiệu tội phạm trong hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp liên quan. Tuy nhiên, trách nhiệm hình sự cụ thể của từng bị can còn phụ thuộc vào kết quả điều tra, tài liệu, chứng cứ được thu thập và hậu quả thực tế của hành vi.

Theo Điều 221 Bộ luật Hình sự, tội “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng” có mức hình phạt cao nhất từ 10 đến 20 năm tù nếu hành vi phạm tội gây thiệt hại từ 1 tỷ đồng trở lên.

Trong khi đó, tội “In, phát hành, mua bán trái phép hóa đơn, chứng từ thu nộp ngân sách nhà nước” quy định tại Điều 203 Bộ luật Hình sự có thể bị phạt tiền từ 200 triệu đồng đến 500 triệu đồng hoặc phạt tù từ 1 đến 5 năm trong những trường hợp như phạm tội có tổ chức, có tính chất chuyên nghiệp, thu lợi bất chính từ 100 triệu đồng trở lên hoặc gây thiệt hại cho ngân sách nhà nước từ 100 triệu đồng trở lên.

TS.LS Đặng Văn Cường. Ảnh: NVCC

Ngoài hình phạt chính, người phạm tội còn có thể bị phạt tiền, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định trong thời hạn từ 1 đến 5 năm.

TS.LS Đặng Văn Cường phân tích, các hành vi liên quan đến in, phát hành, mua bán trái phép hóa đơn có thể bao gồm việc tự in, tự khởi tạo hóa đơn điện tử khi không đủ điều kiện; lập hóa đơn không có hàng hóa, dịch vụ kèm theo; mua bán hóa đơn giả hoặc hóa đơn nhằm hợp thức hóa hàng hóa, dịch vụ mua vào, bán ra.

Trong vụ án này, nếu kết quả điều tra chứng minh việc không xuất hóa đơn, không hạch toán đầy đủ doanh thu, sử dụng tài khoản cá nhân để nhận tiền bán hàng và lập hóa đơn khống đã gây thiệt hại cho ngân sách nhà nước đến mức luật định, đây sẽ là căn cứ quan trọng để xác định trách nhiệm hình sự của từng bị can.

Đặc biệt, cơ quan điều tra sẽ phải làm rõ vai trò của từng người trong vụ án. Người chủ mưu, cầm đầu, chỉ đạo; người trực tiếp thực hiện hành vi hoặc người giúp sức sẽ được xem xét trên cơ sở mức độ tham gia, tính chất và hậu quả do hành vi gây ra.

Không gian mạng không đứng ngoài pháp luật

Lê Văn Phú, tức Phú Lê, là nhân vật được biết đến trên mạng xã hội với nhiều hoạt động, hình ảnh và phát ngôn gây chú ý. Vụ án một lần nữa đặt ra vấn đề về trách nhiệm tuân thủ pháp luật của những cá nhân có sức ảnh hưởng trên không gian mạng khi tham gia hoạt động kinh doanh.

Thực tế thời gian qua cho thấy, mạng xã hội đã trở thành một kênh quan trọng để quảng bá sản phẩm, tiếp cận khách hàng và mở rộng hoạt động kinh doanh. Sức ảnh hưởng của người nổi tiếng, người có lượng lớn người theo dõi có thể tạo ra doanh thu lớn. Tuy nhiên, càng có sức ảnh hưởng, hoạt động kinh doanh càng phải được thực hiện minh bạch, đúng quy định về hóa đơn, chứng từ, kế toán và nghĩa vụ thuế.

Do đó, vụ án là lời cảnh báo đối với những cá nhân lợi dụng sự nổi tiếng trên mạng xã hội để mở rộng hoạt động kinh doanh nhưng xem nhẹ nghĩa vụ pháp lý. Sự nổi tiếng không tạo ra ngoại lệ trước pháp luật. Mọi hoạt động kinh doanh, dù được thực hiện trên thị trường truyền thống hay thông qua các nền tảng số, đều phải bảo đảm minh bạch về doanh thu, hóa đơn, chứng từ, kế toán và nghĩa vụ thuế.

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Hà Nội cho biết đang tiếp tục mở rộng vụ án. Kết quả điều tra sẽ là cơ sở để xử lý nghiêm những người có hành vi vi phạm, đồng thời làm rõ trách nhiệm của các cá nhân, tổ chức liên quan theo đúng quy định pháp luật.