“Jazz & Friends”- Dấu ấn hội nhập và sáng tạo của Jazz Việt

Phát biểu tại buổi gặp gỡ báo chí giới thiệu về chương trình diễn ra ngày 7/10 tại Hà Nội, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Huy Phương, Giám đốc Học viện Âm nhạc quốc gia Việt Nam cho biết: Được thành lập từ năm 2013, Khoa Nhạc Jazz là khoa non trẻ nhất trong hệ thống các Khoa của Học viện, nhưng lại có những bước phát triển mạnh mẽ thời gian qua.

Bằng chứng là số lượng học sinh, sinh viên theo học qua các khóa đều tăng; nhiều nghệ sĩ của Khoa liên tục góp mặt trong các chương trình trọng đại của đất nước cũng như các dịp giao lưu quốc tế. Điều này cho thấy sức lan tỏa và nhu cầu xã hội với Jazz - một ngành còn khá mới ở Việt Nam dù đã hình thành từ lâu trên thế giới.

Từ Khoa Nhạc Jazz, có nhiều nghệ sĩ đã trưởng thành, ghi được dấu ấn trong đời sống âm nhạc chuyên nghiệp Việt Nam, tiêu biểu như: Nguyễn Hữu Vượng, Nguyễn Hùng (Hùng Sax), Trần Thắng (Thắng Nháy), Phạm Khánh Dương, Lương Quang Vinh…

Sự trưởng thành của các thế hệ nghệ sĩ là minh chứng cho chất lượng đào tạo, sức lan tỏa và vai trò tiên phong của Khoa trong đào tạo nguồn nhân lực Jazz chuyên nghiệp, góp phần đặt nền móng và thúc đẩy sự phát triển của Jazz Việt Nam nói riêng đời sống âm nhạc của Việt Nam nói chung.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Huy Phương, Giám đốc Học viện Âm nhạc quốc gia Việt Nam phát biểu. (Ảnh: HÒA NGUYỄN)

Trong hành trình ấy, “Jazz & Friends” có thể xem là dấu mốc nổi bật trong hoạt động nghệ thuật của Khoa. Qua nhiều mùa tổ chức, chương trình được xây dựng theo định hướng kết hợp giữa học thuật và biểu diễn chuyên nghiệp, quy tụ các giảng viên, nghệ sĩ, sinh viên và khách mời trong nước, quốc tế.

Đây cũng là không gian để giới thiệu những kết quả của hoạt động đào tạo, nghiên cứu, sáng tác, chuyển soạn và thử nghiệm nghệ thuật của giảng viên, sinh viên Khoa; qua đó tạo sự gắn kết giữa đào tạo-nghiên cứu-sáng tạo-biểu diễn-hội nhập quốc tế.

Trở lại năm 2026, “Jazz & Friends” mang đến chuỗi hoạt động đa dạng, bao gồm: Hội thảo quốc tế “Nhạc Jazz và công nghệ âm nhạc”; công bố cuốn sách “Tác giả-Tác phẩm Jazz Việt 2026”; Hòa nhạc “Jazz & Friends IX-Youth” của sinh viên khoa và đặc biệt là Hòa nhạc “Jazz & Friends X” - hoạt động nghệ thuật trung tâm mang tính điểm nhấn của chương trình.

Tiến sĩ Nguyễn Tiến Mạnh, Trưởng Khoa Nhạc Jazz chia sẻ. (Ảnh: HÒA NGUYỄN)

Tiến sĩ Nguyễn Tiến Mạnh, Trưởng Khoa Nhạc Jazz cho biết, toàn bộ chuỗi hoạt động được kết nối thành một hành trình thống nhất, góp phần đưa Jazz Việt hội tụ với thế giới, lan tỏa tiếng nói nghệ thuật Việt Nam trong dòng chảy Jazz đương đại.

Mở màn chuỗi hoạt động, “Jazz & Friends IX-Youth” sẽ được tổ chức tối 9/10 tại Phòng hòa nhạc nhỏ-Học viện Âm nhạc quốc gia Việt Nam. Lấy cảm hứng từ văn hóa và âm nhạc Việt Nam, chương trình là hành trình khám phá sự giao thoa giữa Jazz và những chất liệu âm nhạc truyền thống, nơi những giai điệu quen thuộc được nhìn nhận qua ngôn ngữ Jazz với tinh thần mới mẻ, hiện đại và giàu sức sáng tạo.

Đây không chỉ là chương trình biểu diễn, mà còn là dịp để những người trẻ của Khoa Jazz thể hiện tiếng nói nghệ thuật của mình trên tinh thần tiếp nối truyền thống, khám phá bản sắc và tìm kiếm những cách biểu đạt mới qua Jazz.

Ngày 5/11, chuỗi hoạt động tiếp nối với Hội thảo quốc tế “Nhạc Jazz và công nghệ âm nhạc” diễn ra tại Phòng hòa nhạc nhỏ. Hội thảo là diễn đàn để các nghệ sĩ, nhà nghiên cứu, giảng viên, chuyên gia trong nước và quốc tế trao đổi những vấn đề: Công nghệ trong sáng tác và biểu diễn Jazz, live electronics, công nghệ phòng thu, sản xuất âm nhạc, phương thức biểu diễn mới, ứng dụng công nghệ trong đào tạo Jazz và những khả năng sáng tạo được mở ra bởi công nghệ…

Nhạc sĩ Nguyễn Hữu Vượng đảm nhận vai trò Giám đốc âm nhạc của Hòa nhạc “Jazz & Friends X”. (Ảnh: HÒA NGUYỄN)

Qua đó, Hội thảo góp phần mở rộng không gian học thuật của Jazz Việt Nam và kết nối hoạt động đào tạo, nghiên cứu tại Học viện với những xu hướng mới của Jazz và công nghệ âm nhạc quốc tế. Sau phiên hội thảo buổi sáng là workshop chuyên ngành vào buổi chiều, tạo điều kiện để nghệ sĩ, giảng viên và sinh viên trực tiếp trao đổi, thực hành và trải nghiệm.

Điểm nhấn quan trọng nhất của chuỗi kỷ niệm là Hòa nhạc “Jazz & Friends X”, diễn ra tối 6/11 tại Phòng hòa nhạc lớn của Học viện, quy tụ gần 100 nghệ sỹ Jazz đến từ Hoa Kỳ, Thụy Điển, Na Uy, Vương quốc Anh cùng các nghệ sĩ Việt Nam.

Đêm hòa nhạc là nơi các nghệ sĩ đến từ những nền văn hóa khác nhau cùng gặp gỡ, đối thoại, tạo nên một không gian âm nhạc đa dạng nhưng thống nhất trong tinh thần tự do, ngẫu hứng và sáng tạo.

Đặc biệt, “Jazz & Friends X” đánh dấu lần đầu tiên chương trình mở rộng không gian biểu đạt của Jazz với công nghệ âm nhạc, thông qua sự tham gia của các giáo sư, nghệ sĩ và chuyên gia đến từ Na Uy, Thụy Điển trong lĩnh vực công nghệ sáng tạo và live electronics. Đây cũng là lần đầu tiên trong hành trình “Jazz & Friends X”, Jazz được sáng tác và trình diễn cùng dàn nhạc giao hưởng thính phòng bởi những nghệ sĩ Jazz Việt.

Nghệ sĩ, nhà phê bình lý luận Paul Zetter chia sẻ. (Ảnh: HÒA NGUYỄN)

Đáng chú ý, trong chương trình, các chất liệu âm nhạc truyền thống Việt Nam trở thành nguồn cảm hứng và chất liệu sáng tạo, được chuyển hóa để tạo nên những cách biểu đạt mới trong ngôn ngữ Jazz và giao hưởng.

Sự kết hợp này mở ra một hướng tiếp cận nhằm tìm kiếm ngôn ngữ Jazz mang dấu ấn Việt Nam, thể hiện nỗ lực đưa Jazz Việt từ quá trình tiếp nhận và học hỏi đến đối thoại, chuyển hóa và sáng tạo, qua đó từng bước nâng tầm ngôn ngữ Jazz Việt.

Chia sẻ thêm về hướng đi này, nghệ sĩ, nhà phê bình lý luận Paul Zetter đến từ Vương quốc Anh cho rằng, diện mạo Jazz Việt đã có thay đổi rõ rệt trong hơn một thập niên qua. Bên cạnh xây dựng khung chương trình đào tạo theo giáo trình chuẩn quốc tế, Jazz Việt còn đang có cách tiếp cận và sáng tạo riêng, đó là sự đào sâu chất liệu văn hóa truyền thống, sáng tạo trên nền âm nhạc dân gian Việt Nam. Đây cũng là một trong những hướng đi để khẳng định vị trí Jazz Việt trên bản đồ Jazz thế giới.

Chương trình do Tiến sĩ Nguyễn Tiến Mạnh, Thạc sĩ Lương Xuân Thịnh tổng đạo diễn; Thạc sĩ Quyền Thiện Đắc, Thạc sĩ Hoàng Xuân Tùng chỉ đạo nghệ thuật; 3 cựu sinh viên của Khoa là nhạc sĩ Nguyễn Hữu Vượng, Lương Việt Tú và Nguyễn Đức Hải Phong cùng giữ vai trò Giám đốc âm nhạc.

Cuốn sách “Tác giả-Tác phẩm Jazz Việt 2026”. (Ảnh: Ban tổ chức)

Nhân dịp này, cuốn sách “Tác giả-Tác phẩm Jazz Việt 2026” cũng được công bố. Ấn phẩm giới thiệu các tác giả, nghệ sĩ và tác phẩm tiêu biểu của Jazz Việt Nam, góp phần ghi nhận quá trình hình thành, phát triển và những thành tựu của Jazz trong đời sống âm nhạc Việt Nam.

Cuốn sách hướng tới hệ thống hóa, lưu giữ và giới thiệu tư liệu về Jazz Việt Nam, tạo nguồn tham khảo cho nghiên cứu, giảng dạy và thực hành Jazz. Đây cũng là bước đi nhằm xây dựng nền tảng tư liệu cho Jazz Việt Nam, giúp những sáng tạo của các thế hệ nghệ sĩ được ghi nhận và tiếp tục được nghiên cứu, phát triển trong tương lai.