Italia - Tây Ban Nha căng thẳng vì kiểm soát biên giới

Khủng hoảng di cư đẩy quan hệ Italia - Tây Ban Nha vào căng thẳng mới. Ảnh: Reuters

Italia vừa tuyên bố sẽ không đáp ứng thời hạn ngày 9-8 do Tây Ban Nha đưa ra để chấm dứt các biện pháp kiểm soát biên giới tạm thời đối với hành khách đến từ nước này bằng đường hàng không và đường biển.

Theo tuyên bố của Văn phòng Thủ tướng Giorgia Meloni, Rome sẽ tiếp tục đình chỉ việc áp dụng một số quy định của Hiệp định Schengen đối với công dân nước thứ ba đến từ Tây Ban Nha ít nhất đến ngày 15-8, hoặc cho đến khi những rủi ro về an ninh và khủng bố được loại bỏ hoàn toàn.

Chính phủ Italia cho biết quyết định được đưa ra sau làn sóng hàng chục nghìn người di cư tràn vào vùng lãnh thổ Ceuta của Tây Ban Nha hồi cuối tháng 7. Rome lo ngại có thể xuất hiện thêm một đợt di cư mới trong những ngày tới và cho rằng chỉ khi không còn nguy cơ người di cư bất hợp pháp tiếp tục hướng tới lãnh thổ châu Âu, nước này mới xem xét dỡ bỏ các biện pháp kiểm soát.

Văn phòng Thủ tướng Meloni nhấn mạnh biện pháp này không nhằm vào Tây Ban Nha mà xuất phát từ yêu cầu bảo đảm an ninh quốc gia. Rome cho rằng đây không phải biện pháp chưa từng có, bởi một số quốc gia châu Âu trước đây cũng từng áp dụng các biện pháp tương tự đối với Italia.

Dù duy trì kiểm soát biên giới, Italia khẳng định sẽ tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho công dân Tây Ban Nha và các nước thành viên EU, đồng thời sẵn sàng nối lại đối thoại với Madrid khi các điều kiện an ninh được cải thiện.

Trước đó cùng ngày, Chính phủ Tây Ban Nha tuyên bố sẽ áp dụng "các biện pháp tương xứng" nếu Italia không hủy bỏ việc kiểm soát biên giới trước ngày 9-8. Madrid chỉ trích quyết định của Rome là "bất công", "chưa từng có tiền lệ trong lịch sử gần đây", đồng thời cho rằng biện pháp này được đưa ra đơn phương, không có sự tham vấn trước.

Theo phía Tây Ban Nha, việc kiểm soát biên giới của Italia đã làm gián đoạn hoạt động đi lại của hàng nghìn hành khách đúng vào cao điểm mùa du lịch hè, đồng thời gây ra những bất ổn về pháp lý đối với việc đi lại trong khu vực Schengen.

Madrid cũng bác bỏ lập luận cho rằng cuộc khủng hoảng di cư tại Ceuta là lý do để tái lập kiểm soát biên giới. Chính phủ Tây Ban Nha nhấn mạnh Ceuta có quy chế đặc biệt trong hệ thống Schengen và những người di cư vào vùng lãnh thổ này không được tự do di chuyển trong khu vực miễn thị thực của châu Âu.

Theo số liệu do Madrid công bố, phần lớn trong khoảng 72.000 người di cư vượt biên vào Ceuta ngày 30-7 đã quay trở lại Morocco. Chính phủ Tây Ban Nha cũng cho biết đã tìm thấy 80 thi thể sau cuộc vượt biên và đang tiếp nhận ít nhất 1.342 trẻ em di cư không có người đi kèm, trong khi con số thực tế có thể còn cao hơn.

Chính phủ của Thủ tướng Pedro Sanchez đồng thời chỉ ra rằng Italia trong nhiều năm qua ghi nhận số vụ vượt biên trái phép cao hơn Tây Ban Nha, nhưng Madrid chưa từng áp dụng biện pháp kiểm soát biên giới tương tự đối với Rome.

Tây Ban Nha kêu gọi Italia dỡ bỏ các hạn chế và "đối xử với người Tây Ban Nha như những công dân châu Âu khác", đồng thời bày tỏ hy vọng các giá trị đoàn kết của EU sẽ được đặt lên hàng đầu trong quá trình giải quyết bất đồng.