Hội nghị cấp cao Kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN-Nga thành công với nhiều kết quả tích cực và toàn diện

Phóng viên: Xin Bộ trưởng chia sẻ đánh giá về những kết quả nổi bật hội nghị đạt được. Đoàn Việt Nam đã có những đóng góp cụ thể nào đối với những thành công của Hội nghị cấp cao ASEAN-Nga lần này?

Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung: Nhận lời mời của Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã tham dự Hội nghị cấp cao Kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN-Nga diễn ra từ ngày 17-18/6/2026, tại thành phố Kazan, Liên bang Nga.

Đây là chuyến công tác có ý nghĩa rất đặc biệt, là chuyến công tác đầu tiên đến Nga của lãnh đạo chủ chốt Việt Nam sau thành công của Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV và Kỳ họp Quốc hội và bầu cử Hội đồng nhân dân các cấp kiện toàn các chức danh lãnh đạo chủ chốt.

Hoạt động tham dự Hội nghị cấp cao Kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN-Nga của Thủ tướng Chính phủ đã thành công rất tốt đẹp, góp phần tăng cường quan hệ giữa ASEAN và Nga - Đối tác chiến lược toàn diện của Việt Nam, qua đó thể hiện sự ủng hộ tích cực của Việt Nam đối với Nga và đối với quan hệ ASEAN-Nga.

Chuyến công tác cũng thể hiện vai trò đóng góp tích cực của Việt Nam trong việc nâng cao vị thế, vai trò trung tâm của ASEAN ở khu vực, đồng thời thúc đẩy quan hệ trao đổi cấp cao song phương, chuyển tải thông điệp quan trọng của Việt Nam trong việc triển khai đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, tự cường, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại, thúc đẩy quan hệ với các nước láng giềng, các đối tác lớn, đóng góp tích cực vào hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở khu vực cũng như trên thế giới.

Có thể khẳng định Hội nghị cấp cao Kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN-Nga đến nay đã thành công tốt đẹp, với nhiều kết quả rất tích cực và toàn diện.

Thứ nhất, hội nghị đã khẳng định vị trí, sức sống và ý nghĩa chiến lược của mối quan hệ ASEAN-Nga trong bối cảnh tình hình quốc tế và khu vực có nhiều biến động phức tạp. Sự tham dự trực tiếp của hầu hết lãnh đạo các nước ASEAN và Tổng thống Nga Putin sau 8 năm kể từ khi quan hệ ASEAN-Nga được nâng cấp lên Đối tác chiến lược năm 2018, cũng như những cam kết mạnh mẽ tại hội nghị, cho thấy hai bên rất coi trọng mối quan hệ này, coi đây là một kênh hợp tác chủ chốt để thúc đẩy đối thoại và hợp tác, củng cố lòng tin chiến lược, đóng góp vào hòa bình, ổn định, phát triển ở hai khu vực.

Thứ hai, hội nghị đã xác lập khuôn khổ và định hướng chiến lược cho quan hệ ASEAN-Nga trong giai đoạn mới, đặc biệt là tạo bước chuyển về chất trong hợp tác hai bên. Tuyên bố chung Kazan 2026 đã định hình khuôn khổ chiến lược và các nguyên tắc lớn cho hợp tác hai bên, trong khi Kế hoạch hành động ASEAN-Nga 2026-2030 cụ thể hóa các định hướng với các lĩnh vực ưu tiên, giải pháp và cơ chế triển khai. Đáng chú ý, Tuyên bố chung về hợp tác năng lượng đã đưa năng lượng thành một trụ cột hợp tác mới, vừa đáp ứng yêu cầu cấp bách về an ninh năng lượng hiện nay, vừa phục vụ nhu cầu hợp tác dài hạn của hai bên.

Thứ ba, đây là lần đầu tiên các lãnh đạo ASEAN và Nga có phiên trao đổi riêng về hội nhập Á-Âu, cùng chia sẻ tầm nhìn về một không gian hợp tác rộng và dài hạn hơn. Trên cơ sở đánh giá các tiềm năng và tính bổ trợ giữa ASEAN với không gian Á-Âu, nhất là về thị trường, năng lượng, logistics, khoáng sản, khoa học, công nghệ…, các nước đã đưa ra nhiều đề xuất nhằm khai thác hiệu quả hơn các khuôn khổ như hợp tác ASEAN-EAEU, ASEAN-SCO, hợp tác với Trung Á và các hành lang vận tải Á-Âu… Với các kết quả quan trọng đạt được tại hội nghị cấp cao lần này, có thể nói hợp tác ASEAN-Nga đang chuyển mạnh theo hướng thực chất, có trọng tâm và cơ chế triển khai rõ ràng hơn, giúp nâng cao vị thế của ASEAN và Nga, đồng thời đóng góp vào hòa bình, ổn định, hợp tác ở khu vực và trên thế giới.

Là thành viên chủ động, trách nhiệm của ASEAN và là Đối tác chiến lược toàn diện, tin cậy hàng đầu của Nga ở khu vực, Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam do Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng dẫn đầu đã có nhiều đóng góp quan trọng vào các kết quả của hội nghị và để lại những dấu ấn nổi bật.

Thứ nhất, chúng ta chủ động và tích cực đóng góp nhiều hơn vào kiến tạo môi trường chiến lược ổn định, cân bằng và bền vững hơn. Trong các phát biểu tại hội nghị, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã chia sẻ những đánh giá sâu sắc, khách quan của Việt Nam về tình hình khu vực, quốc tế và những vấn đề ASEAN và Nga cần cùng nhau xử lý. Thông điệp của Thủ tướng Chính phủ về một Việt Nam luôn đề cao đối thoại, hợp tác, xây dựng lòng tin, giải quyết hòa bình các tranh chấp, tuân thủ luật pháp quốc tế, và những nguyên tắc, giá trị cốt lõi này phải trở thành phương thức ứng xử chung giữa các quốc gia được lãnh đạo các nước đánh giá rất cao.

Thứ hai, chúng ta góp phần quan trọng vào việc tái định vị quan hệ ASEAN-Nga chiến lược hơn, tự cường hơn, thực chất hơn và bám sát hơn quan tâm của cả hai bên. Các đề xuất của Việt Nam nhằm thúc đẩy quan hệ ASEAN-Nga đóng góp hiệu quả hơn vào duy trì môi trường hòa bình, ổn định, hợp tác để phục vụ phát triển ở hai khu vực cũng được các nước tham dự hội nghị hết sức ủng hộ. Đặc biệt sáng kiến thúc đẩy hợp tác ASEAN-Nga về năng lượng, đã góp phần nâng tầm quan hệ, bổ sung những nội hàm chiến lược và dài hạn cho hợp tác hai bên.

Cùng với đó, các biện pháp tăng cường liên kết Á-Âu giúp gia tăng giá trị và gắn kết lợi ích thực tế giữa ASEAN và Nga. Nhân dịp này, Thủ tướng Chính phủ cũng công bố Việt Nam sẽ đăng cai Hội nghị cấp cao Các nhà ngoại giao trẻ ASEAN-Nga năm 2027 thể hiện sự quan tâm lớn tới thế hệ kế cận, qua đó giúp tăng cường và vun đắp lòng tin, gắn kết hơn nữa hai khu vực.

Thứ ba, chúng ta tự hào đã góp phần chuyển hóa các tiềm năng hợp tác thành những lợi ích cụ thể cho người dân và doanh nghiệp hai bên. Căn cứ nhu cầu hợp tác, tiềm năng và thế mạnh của ASEAN và Nga, Thủ tướng đã đề xuất nhiều biện pháp cụ thể, thiết thực, trong đó có các hướng đi mới như thiết lập đối thoại doanh nghiệp ASEAN-EAEU và các nền tảng trực tuyến liên kết doanh nghiệp hai bên, phát triển hành lang vận tải đa phương thức liên khu vực và bản đồ số logistics, thuận lợi hóa thương mại…

Các đề xuất về hợp tác chuỗi cung ứng nông nghiệp thích ứng, thiết lập cơ chế ưu tiên cung ứng phân bón, nguyên liệu thức ăn chăn nuôi và công nghệ nông nghiệp cũng nhằm hỗ trợ ngành nông nghiệp ASEAN và Việt Nam tăng khả năng chống chịu và phát triển ổn định hơn.

Thông qua hội nghị lần này, có thể nói chúng ta tự tin sẵn sàng đóng vai trò cầu nối, góp phần thúc đẩy hợp tác thương mại và đầu tư giữa ASEAN và với Liên bang Nga trong thời gian tới, qua đó biến tiềm năng thành dự án cụ thể, biến kết nối thành cơ hội kinh doanh, và biến lòng tin thành động lực tăng trưởng mới, qua đó đóng góp hơn nữa thúc đẩy quan hệ hai bên phát triển toàn diện và thực chất.

Phóng viên: Bên cạnh việc tham dự hội nghị, chuyến công tác lần này còn ghi nhận cuộc gặp giữa Thủ tướng Chính phủ với Tổng thống Putin - cuộc tiếp xúc đầu tiên trên cương vị hiện nay. Cuộc gặp đã đạt được những kết quả quan trọng và có ý nghĩa như thế nào đối với quan hệ Việt Nam-Nga, thưa Bộ trưởng?

Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung: Mặc dù đây là chuyến công tác tham dự hội nghị đa phương, nhưng Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã dành nhiều thời gian cho các hoạt động song phương, trao đổi với phía Nga về các phương hướng, biện pháp cụ thể để triển khai thực hiện các thỏa thuận cấp cao. Lãnh đạo các bộ, ngành cũng có các cuộc tiếp xúc với các đối tác Nga để trao đổi triển khai thực hiện những cam kết giữa hai nước.

Phía Nga cũng đã dành cho Thủ tướng Chính phủ cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam sự đón tiếp hết sức đặc biệt. Tổng thống Nga Putin đã dành thời gian dài để trao đổi với Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, qua đó thể hiện sự coi trọng đặc biệt của Nga đối với Việt Nam cũng như đối với ASEAN để từ đó tăng cường hiểu biết lẫn nhau.

Cuộc hội đàm hiệu quả với Tổng thống Putin trong khuôn khổ chuyến thăm lần này là sự tiếp nối các hoạt động đối ngoại tích cực nhằm không ngừng nâng cao quan hệ chính trị để tạo xung lực thúc đẩy và nâng tầm toàn diện quan hệ Việt Nga trong kỷ nguyên mới, là bước triển khai các thỏa thuận cấp cao đạt được sau chuyến thăm chính thức Liên bang Nga lịch sử của Tổng Bí thư Tô Lâm (tháng 5/2025) và cuộc điện đàm giữa Tổng Bí thư Tô Lâm và Tổng thống Putin ngay sau thành công của Đại hội lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam. Chuyến thăm Nga đã đạt được những kết quả đặc biệt quan trọng, thể hiện nổi bật ở một số điểm chính sau:

Thứ nhất, hai bên khẳng định đặc biệt coi trọng việc củng cố quan hệ chính trị tin cậy ở mức cao, quyết tâm định vị lại và tiếp tục nâng tầm toàn diện quan hệ Việt-Nga nhằm đáp ứng nhu cầu hiện đại hóa ở mỗi nước trong thời kỳ lịch sử mới. Sáu định hướng lớn nhằm phát triển quan hệ Việt Nam-Nga trong giai đoạn mới được hai bên khẳng định bao gồm: (i) Lấy quan hệ tin cậy chính trị làm nền tảng; (ii) Coi hợp tác quốc phòng-an ninh là trụ cột chiến lược; (iii) Xác định hợp tác năng lượng, dầu khí và điện hạt nhân là đột phá chiến lược; (iv) Tận dụng tối đa các tiềm năng để tăng cường hợp tác kinh tế-thương mại, đầu tư; (v) Thúc đẩy hợp tác hiệu quả về khai khoáng, đóng tàu, hiện đại hóa đường sắt, kết nối các tuyến vận tải; (vi) Củng cố hợp tác khoa học, công nghệ, giáo dục và đào tạo.

Thứ hai, hai nhà lãnh đạo đều thống nhất quan hệ Việt-Nga đang đi đúng hướng và có những kết quả nổi bật. Hợp tác chính trị hết sức sôi động với việc trao đổi đoàn các cấp, các kênh thường xuyên nhằm đề ra các phương hướng lớn thúc đẩy quan hệ trên tất cả các lĩnh vực. Chỉ trong 5 tháng đầu năm 2026, đã có nhiều đoàn cấp Chính phủ Việt Nam thăm làm việc Nga và dự kiến nửa cuối năm 2026 sẽ có nhiều đoàn lãnh đạo chủ chốt Nga thăm Việt Nam. Hợp tác quốc phòng-an ninh không ngừng được củng cố, triển khai mạnh mẽ. Hợp tác kinh tế giữa hai nước được thúc đẩy với kim ngạch thương mại duy trì xu hướng trưởng tích cực.

Hợp tác năng lượng là điểm sáng với việc ký Hiệp định về xây dựng Nhà máy Điện hạt nhân Ninh Thuận 1, dự án có ý nghĩa lịch sử, là biểu tượng mới trong quan hệ Việt-Nga, đặt nền móng cho sự phát triển ngành hạt nhân của Việt Nam. Hai bên cũng đã đạt các thỏa thuận quan trọng trong lĩnh vực thăm dò, khai thác dầu khí tại Việt Nam và Liên bang Nga, đang đàm phán tích cực để nghiên cứu khả năng mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực mới như năng lượng sạch, năng lượng tái tạo, thương mại dầu khí, LNG, xây dựng hạ tầng dự trữ năng lượng tại Việt Nam. Hợp tác khoa học-công nghệ, giáo dục-đào tạo, giao thông vận tải, văn hóa, du lịch đạt nhiều kết quả khích lệ. Hai bên đang thúc đẩy thiết lập mạng lưới các trung tâm nghiên cứu và phát triển số, triển khai các dự án nghiên cứu khoa học chung.

Thứ ba, hai bên nhất trí triển khai tích cực và hiệu quả những cơ chế, thỏa thuận đã có trong các lĩnh vực chính trị, quốc phòng-an ninh, năng lượng-dầu khí, điện hạt nhân và các lĩnh vực khác. Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và Tổng thống Putin đều nhất trí cao cần coi đây là cơ sở quan trọng để định hướng và giám sát tổng thể việc triển khai các hoạt động và dự án hợp tác song phương, kịp thời giải quyết các vướng mắc nhằm đưa quan hệ phát triển thực chất, hiệu quả.

Một điểm đáng chú ý, dưới sự chỉ đạo quyết liệt của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và các đồng chí lãnh đạo cấp cao của Việt Nam, nhiều vướng mắc và điểm nghẽn trong quan hệ đã được giải quyết và khơi thông, tạo điều kiện thuận lợi để hai bên tiếp tục triển khai các dự án hợp tác, đặc biệt trong các lĩnh vực trọng điểm, tạo đà cho hợp tác lâu dài giữa Việt Nam và Liên bang Nga.

Các hoạt động song phương với Nga nhân dịp dự Hội nghị cấp cao Kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN-Nga, trong đó tâm điểm là cuộc hội đàm với Tổng thống Putin khẳng định quyết tâm của lãnh đạo cấp cao hai nước về việc định vị, nâng tầm quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt-Nga thời kỳ mới, gia tăng chiều sâu quan hệ và hợp tác song phương. Trong thời gian tới, Chính phủ sẽ tiếp tục quan tâm sát sao, chỉ đạo cụ thể việc triển khai các thỏa thuận đã đạt được, đặc biệt các Bộ, ngành và địa phương cần quán triệt tinh thần và nhận thức chung về việc không ngừng đổi mới tư duy trong hợp tác với Nga, xây dựng kế hoạch hành động, có những biện pháp cụ thể để tranh thủ và phát huy tiềm năng hợp tác giữa hai nước trên mọi lĩnh vực, góp phần vào công cuộc hiện đại hóa và phát triển của mỗi nước, đáp ứng thiết thực hơn nhu cầu và mong muốn của nhân dân hai nước, vì hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở khu vực và trên thế giới.

Có thể nói, chuyến tham dự Hội nghị cấp cao Kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN-Nga và tiến hành các hoạt động song phương với Nga của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã thành công tốt đẹp. Chuyến công tác đã thể hiện những nội dung hết sức tích cực, nhiều vấn đề được giải quyết nhằm đưa quan hệ đi đúng hướng, đạt được kết quả nổi bật, tích cực, thúc đẩy triển khai hiệu quả các cơ chế, thỏa thuận, nhất là về thương mại, năng lượng, giáo dục đào tạo…

Chúng ta hoàn toàn có thể tin tưởng rằng, với sự đồng thuận, phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành, địa phương, nhận thức chung giữa lãnh đạo cấp cao hai nước sẽ được cụ thể hóa và triển khai hiệu quả, đưa quan hệ ngày càng đi vào chiều sâu, thực chất, mang lại lợi ích thiết thực cho người dân, doanh nghiệp hai bên.

Phóng viên: Trân trọng cảm ơn Bộ trưởng!