Hoàn thiện chính sách dân tộc, lựa chọn nội dung giám sát, khảo sát trọng tâm, trọng điểm

Cùng dự có các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị: Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Quốc phòng, Đại tướng Phan Văn Giang; Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến; Bí thư Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam, Đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa; Bộ trưởng Công an, Đại tướng Lương Tam Quang.

Cùng dự Hội nghị còn có Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh; lãnh đạo Bộ Công an, Bộ Dân tộc và Tôn giáo, Bộ đội Biên phòng, Hội đồng Dân tộc; lãnh đạo các cơ quan của Quốc hội, các ban, bộ, ngành Trung ương dự hội nghị.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu tại hội nghị. (Ảnh: DUY LINH)

Phát biểu chỉ đạo, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nêu rõ: Chương trình phối hợp nhằm tiếp tục tăng cường gắn hoạt động lập pháp, thẩm tra, giám sát với quản lý nhà nước; bổ sung căn cứ hoàn thiện chính sách, tháo gỡ khó khăn trong tổ chức thực hiện đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới; khắc phục những hạn chế trong công tác phối hợp từ trước đến nay; thực hiện hiệu quả hơn việc cung cấp thông tin và theo dõi thực hiện; đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ của mỗi cơ quan, đơn vị trong giai đoạn mới. Chương trình cũng góp phần chăm lo tốt hơn đời sống của đồng bào, củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước; tạo chuyển biến rõ nét, thực chất trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao của mỗi cơ quan, đơn vị.

Theo Chủ tịch Quốc hội, công tác dân tộc và đoàn kết các dân tộc là vấn đề chiến lược, lâu dài, là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị. Phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi luôn gắn với củng cố quốc phòng, an ninh, bảo vệ chủ quyền biên giới.

Nhấn mạnh quan hệ phối hợp giữa 4 cơ quan cần lấy chất lượng chính sách và hiệu quả phục vụ nhân dân làm thước đo, Chủ tịch Quốc hội đề nghị các cơ quan tập trung nâng cao chất lượng phối hợp xây dựng, hoàn thiện thể chế, chính sách về công tác dân tộc; chủ động phối hợp từ khâu nghiên cứu, đề xuất chính sách; coi trọng thực tiễn và ý kiến đồng bào; tập trung xử lý những bất cập, chồng chéo về đối tượng, địa bàn, nguồn lực và trách nhiệm thực hiện.

Hội đồng Dân tộc kịp thời kiến nghị hoàn thiện pháp luật, cơ chế thực hiện và phân bổ nguồn lực. Quá trình phối hợp phải bảo đảm tính độc lập, khách quan của thẩm tra, giám sát và trách nhiệm giải trình.

Bộ Dân tộc và Tôn giáo tham mưu chủ trương, chính sách trong giai đoạn mới; hoàn thiện pháp luật về công tác dân tộc; các nội dung chương trình mục tiêu quốc gia thuộc phạm vi được giao, bảo đảm phù hợp chính quyền địa phương 2 cấp, không bỏ sót đối tượng thụ hưởng.

Chủ tịch Quốc hội yêu cầu gắn phát triển kinh tế-xã hội, chăm lo đời sống đồng bào với củng cố quốc phòng, an ninh, bảo vệ chủ quyền biên giới. Theo đó, Bộ Công an tăng cường nắm tình hình, phân tích, dự báo, chủ động phòng ngừa, giải quyết các vấn đề an ninh, trật tự theo thẩm quyền; phòng, chống tội phạm và các hành vi lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo để chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng phối hợp cấp ủy, chính quyền và Hội đồng Dân tộc kiến nghị chính sách phát triển vùng biên giới gắn với quản lý, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới, xây dựng nền biên phòng toàn dân và thế trận biên phòng toàn dân vững mạnh. Các cơ quan cần gần dân, lắng nghe dân, phát huy vai trò chủ thể của đồng bào, đội ngũ cán bộ người dân tộc thiểu số và người có uy tín; tuyên truyền, vận động phải gắn với giải quyết công việc thiết thực của người dân.

Lưu ý nâng cao chất lượng thông tin, chia sẻ dữ liệu và hiệu quả giám sát, kiến nghị, Chủ tịch Quốc hội cho rằng, cần thiết lập cơ chế trao đổi thông tin, khai thác dữ liệu dùng chung. Thông tin phải kịp thời, có căn cứ, tuân thủ quy định về bảo vệ bí mật nhà nước, dữ liệu cá nhân và an toàn thông tin.

Bộ Dân tộc và Tôn giáo thực hiện báo cáo định kỳ về tình hình dân tộc, tôn giáo và kết quả chính sách; Bộ Công an, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng cung cấp thông tin, đánh giá thuộc lĩnh vực phụ trách. Hội đồng Dân tộc chắt lọc, tổng hợp báo cáo lãnh đạo Quốc hội và cấp có thẩm quyền. Hoạt động giám sát cần tập trung vào những vấn đề có tác động lớn, liên quan trực tiếp đến đời sống đồng bào. Hội đồng Dân tộc làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm và theo dõi đến cùng việc thực hiện kiến nghị; các bộ, cơ quan chủ động khắc phục, giải trình, trả lời kết quả xử lý theo thẩm quyền.

Chủ tịch Quốc hội đề nghị, tổ chức thực hiện nghiêm túc các quy chế, gắn kết quả phối hợp trách nhiệm người đứng đầu. Ngay sau hội nghị, các cơ quan phân công lãnh đạo phụ trách, đầu mối thực hiện; lựa chọn nhiệm vụ ưu tiên, xác định rõ cơ quan chủ trì, sản phẩm và thời hạn, gắn với chương trình công tác của từng cơ quan.

Việc ký kết quy chế phối hợp giữa Hội đồng Dân tộc với Bộ Công an, Bộ Dân tộc và Tôn giáo, Bộ đội Biên phòng giai đoạn 2026-2031 nhằm tạo cơ chế, động lực mới, phát huy vai trò, thế mạnh công tác của từng cơ quan, tăng cường gắn kết hoạt động giữa các cơ quan trong xây dựng pháp luật, giám sát, thẩm tra và kiến nghị hoàn thiện chính sách quan trọng có liên quan đến đồng bào dân tộc thiểu số, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, biên giới, hải đảo.

Để thực hiện nhiệm vụ trên, các cơ quan tập trung nâng cao chất lượng phối hợp xây dựng pháp luật và kiến nghị chính sách; chú trọng đánh giá việc bảo đảm chính sách dân tộc, tính khả thi và điều kiện thực hiện tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, vùng có điều kiện kinh tế-xã hội đặc biệt khó khăn, vùng biên giới; rà soát, kiến nghị sửa đổi, bổ sung các chính sách còn bất cập, chồng chéo; theo dõi việc tiếp thu, giải trình và tổ chức thi hành pháp luật.

Cùng với đó, Hội đồng Dân tộc, Bộ Công an, Bộ Dân tộc và Tôn giáo, Bộ đội Biên phòng tăng cường trao đổi thông tin, đổi mới công tác tuyên truyền, vận động đồng bào; thống nhất phương thức chia sẻ, khai thác dữ liệu dùng chung, đồng bộ về danh mục, biểu mẫu, cấu trúc, xác định rõ nguồn, thời điểm cập nhật và đơn vị cung cấp; phối hợp thực hiện công tác an sinh xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, biên giới…