Hiroshima 81 năm: Lời kêu gọi vì một thế giới không vũ khí hạt nhân

Lễ tưởng niệm diễn ra tại Công viên Tưởng niệm Hòa bình Hiroshima trong bối cảnh thế giới tiếp tục đối mặt với nhiều bất ổn an ninh, khiến lời kêu gọi ngăn chặn nguy cơ chiến tranh hạt nhân càng trở nên cấp thiết.

Công viên Tưởng niệm Hòa bình Hiroshima, nơi diễn ra lễ tưởng niệm các nạn nhân vụ ném bom nguyên tử hằng năm. Ảnh: Wikimedia Commons

Lễ tưởng niệm có sự tham dự của Thủ tướng Nhật Bản, đại diện nhiều quốc gia, các tổ chức quốc tế cùng đông đảo người dân và những người sống sót sau thảm họa.

Sau một phút mặc niệm đúng thời khắc 8 giờ 15 phút, lễ tưởng niệm tiếp tục với Tuyên bố Hòa bình của Thị trưởng Hiroshima Kazumi Matsui, cam kết vì hòa bình của đại diện thế hệ trẻ và phát biểu của Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi. Đây là những nội dung được tổ chức hằng năm nhằm tưởng nhớ các nạn nhân, đồng thời gửi đi thông điệp về hòa bình và giải trừ vũ khí hạt nhân.

Trong Tuyên bố Hòa bình năm 2026, Thị trưởng Hiroshima Kazumi Matsui bày tỏ lo ngại khi thế giới vẫn chứng kiến nhiều cuộc xung đột và xu hướng phụ thuộc vào sức mạnh quân sự cũng như răn đe hạt nhân. Ông kêu gọi các nhà lãnh đạo thế giới đến Hiroshima để trực tiếp cảm nhận hậu quả của bom nguyên tử, từ đó thúc đẩy đối thoại, xây dựng lòng tin và tăng cường hợp tác quốc tế nhằm tiến tới xóa bỏ hoàn toàn vũ khí hạt nhân. Thành phố Hiroshima khẳng định sẽ tiếp tục phối hợp với mạng lưới Mayors for Peace để lan tỏa văn hóa hòa bình và hỗ trợ các sáng kiến giải trừ hạt nhân trên phạm vi toàn cầu.

Phát biểu tại buổi lễ, Thủ tướng Sanae Takaichi tái khẳng định Chính phủ Nhật Bản sẽ tiếp tục kiên định với "Ba nguyên tắc phi hạt nhân", đồng thời theo đuổi mục tiêu xây dựng một thế giới không còn vũ khí hạt nhân. Bà nhấn mạnh rằng trong bối cảnh môi trường an ninh quốc tế ngày càng phức tạp, cộng đồng quốc tế cần duy trì các nỗ lực thực chất nhằm thúc đẩy giải trừ hạt nhân và ngăn ngừa nguy cơ chiến tranh.

Thủ tướng Sanae Takaichi phát biểu trong buổi Lễ tưởng niệm 81 năm vụ đánh bom nguyên tử tại Công viên Tưởng niệm Hòa bình Hiroshima sáng 6-8. Ảnh: Reuters

Đối với người dân Nhật Bản, Hiroshima không chỉ là ký ức đau thương mà còn là biểu tượng của khát vọng hòa bình. Hằng năm vào dịp này, hàng nghìn người từ khắp nơi trên thế giới đến Công viên Tưởng niệm Hòa bình để tưởng nhớ các nạn nhân. Khi màn đêm buông xuống, những chiếc đèn hoa đăng được thả trên sông Motoyasu, mang theo lời cầu nguyện cho những người đã khuất và hy vọng về một tương lai không còn chiến tranh. Bên cạnh đó, Vòm Bom nguyên tử (Atomic Bomb Dome) – di tích được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới – tiếp tục nhắc nhở nhân loại về sức tàn phá khủng khiếp của vũ khí hạt nhân.

Cách đây 81 năm, vào đúng 8 giờ 15 phút sáng 6-8-1945, máy bay ném bom B-29 Enola Gay của Mỹ đã thả quả bom nguyên tử đầu tiên được sử dụng trong chiến tranh xuống thành phố Hiroshima. Chỉ trong vài giây, phần lớn thành phố bị phá hủy bởi sức công phá và nhiệt lượng khổng lồ, khiến hàng chục nghìn người thiệt mạng ngay lập tức. Đến cuối năm 1945, số người thiệt mạng do vụ nổ và hậu quả của phơi nhiễm phóng xạ được ước tính lên tới khoảng 140.000 người. Ba ngày sau, thành phố Nagasaki tiếp tục hứng chịu vụ ném bom nguyên tử thứ hai, trước khi Nhật Bản tuyên bố đầu hàng vô điều kiện, khép lại Chiến tranh thế giới thứ hai.

Sau hơn tám thập kỷ, hậu quả của hai vụ ném bom nguyên tử vẫn hiện diện trong cuộc sống của nhiều hibakusha – những người sống sót sau thảm họa. Nhiều người phải mang theo các di chứng về sức khỏe suốt đời, trong khi ký ức đau thương vẫn chưa bao giờ phai nhạt. Những câu chuyện của họ đã góp phần giúp cộng đồng quốc tế hiểu rõ hơn hậu quả nhân đạo của vũ khí hạt nhân, đồng thời trở thành tiếng nói mạnh mẽ thúc đẩy các nỗ lực giải trừ hạt nhân trên toàn cầu.

Hiroshima không chỉ là ký ức về một trong những thảm kịch lớn nhất của nhân loại mà còn là biểu tượng của khát vọng hòa bình. Khi thế giới vẫn chứng kiến những cuộc xung đột và nguy cơ leo thang căng thẳng, lời cảnh tỉnh từ Hiroshima vẫn còn giá trị: Chỉ có đối thoại, hợp tác và tôn trọng luật pháp quốc tế mới có thể giúp nhân loại tránh lặp lại những bi kịch của quá khứ.