Hệ thống bóng đá chuyên nghiệp là nền tảng vững chắc để nâng tầm đội tuyển quốc gia

Danh hiệu vô địch giải bóng đá Đông Nam Á năm 2024 là một trong những cột mốc nổi bật của bóng đá nước nhà trong nhiệm kỳ IX của Liên đoàn Bóng đá Việt Nam giai đoạn từ năm 2022-2026.

Trong trận chung kết lượt về trên sân khách trước đối thủ Thái Lan vào ngày 5/1/2025, đội tuyển Việt Nam chịu tổn thất lớn khi chân sút chủ lực Nguyễn Xuân Son phải rời sân vì chấn thương từ phút 34. Dù mất đi mũi nhọn hàng công, các chiến binh sao vàng vẫn xuất sắc giành chiến thắng với tỷ số 3-2 nhờ sự tỏa sáng của Phạm Tuấn Hải, Nguyễn Hai Long cùng một bàn phản lưới nhà từ phía đối phương.

Việc đội tuyển tiếp tục thi đấu và giành chiến thắng trong phần lớn thời gian còn lại với lực lượng cầu thủ nội cho thấy vai trò của quá trình đào tạo, rèn luyện và cạnh tranh thường xuyên tại các câu lạc bộ. Đây cũng là cơ sở để nhìn nhận đóng góp của bóng đá chuyên nghiệp đối với thành tích của đội tuyển quốc gia.

Các cầu thủ đội tuyển Việt Nam. (Ảnh: VP)

Thành công của đội tuyển quốc gia không đơn thuần đến từ những đợt tập trung ngắn hạn mà phụ thuộc chặt chẽ vào chất lượng của hệ thống giải đấu quốc nội, nơi các cầu thủ duy trì phong độ và hoàn thiện năng lực chuyên môn.

Một dấu mốc đáng chú ý của bóng đá chuyên nghiệp Việt Nam là việc chuyển sang tổ chức mùa giải vắt qua hai năm, bắt đầu từ mùa 2023/2024, thay cho lịch thi đấu theo năm dương lịch. Sự thay đổi này giúp hệ thống giải đấu trong nước tiệm cận lịch thi đấu của Liên đoàn Bóng đá châu Á (AFC) và bóng đá quốc tế, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các câu lạc bộ tham dự giải châu lục cũng như công tác xây dựng kế hoạch tập trung đội tuyển.

Tuy nhiên, mô hình tổ chức mới cũng đặt ra những yêu cầu cao hơn đối với công tác quản trị câu lạc bộ. Các đội bóng phải chủ động điều chỉnh kế hoạch sử dụng nhân sự, kiểm soát thể lực cầu thủ và bảo đảm nguồn kinh phí cho cả mùa giải. Với những câu lạc bộ cùng lúc thi đấu ở nhiều đấu trường, việc xây dựng lực lượng có chiều sâu là yếu tố cần thiết để duy trì phong độ và khả năng cạnh tranh.

Ở khía cạnh điều hành, việc đưa công nghệ VAR vào V.League từ mùa 2023/2024 và mở rộng áp dụng trên toàn bộ các trận đấu tại mùa 2024/2025 là bước thay đổi đáng kể.

Cùng với đó, Công ty cổ phần Bóng đá chuyên nghiệp Việt Nam (VPF) tiếp tục thực hiện các hoạt động cấp phép câu lạc bộ, đào tạo trọng tài, giám sát chuyên môn và sử dụng phần mềm quản lý giải đấu. Những giải pháp này góp phần hoàn thiện quy trình tổ chức, hướng tới nâng cao chất lượng vận hành của hệ thống bóng đá chuyên nghiệp.

Hoạt động truyền hình và khai thác thương mại cũng được mở rộng từ năm 2023, qua đó tăng khả năng tiếp cận các trận đấu đối với khán giả. Dẫu vậy, nền tảng phát triển của các câu lạc bộ vẫn chưa đồng đều. Sự khác biệt về tiềm lực tài chính, cơ sở vật chất và chất lượng sân bãi tiếp tục ảnh hưởng đến điều kiện hoạt động của nhiều đội bóng. Không ít câu lạc bộ chưa xây dựng được nguồn thu ổn định, vẫn phụ thuộc đáng kể vào nhà tài trợ hoặc đơn vị chủ quản.

Nền tảng bóng đá chuyên nghiệp giúp nâng tầm đội tuyển Việt Nam. (Ảnh: Công An Hà Nội FC)

Bên cạnh công tác tổ chức và điều hành, nhiệm vụ quan trọng của bóng đá chuyên nghiệp là phát triển lực lượng phục vụ các đội tuyển quốc gia. V.League hiện là sân chơi có tính cạnh tranh cao nhất của bóng đá trong nước, song việc tạo điều kiện thi đấu cho cầu thủ trẻ vẫn cần được quan tâm nhiều hơn. Tại một số câu lạc bộ, những vị trí quan trọng thường được ưu tiên cho ngoại binh, khiến cơ hội ra sân của các cầu thủ trẻ trong nước bị hạn chế.

Việc bổ sung cầu thủ Việt kiều và cầu thủ nhập tịch có thể giúp các đội bóng tăng cường chất lượng, cải thiện chiều sâu đội hình. Tuy nhiên, những phương án này không thể thay thế quá trình đào tạo cầu thủ trong nước, vốn cần được duy trì liên tục và có định hướng dài hạn.

Sự trưởng thành của những gương mặt như Nguyễn Quang Hải, Nguyễn Hoàng Đức hay Nguyễn Đình Bắc cho thấy tầm quan trọng của quá trình phát triển từ các tuyến trẻ trước khi được thi đấu thường xuyên ở cấp độ chuyên nghiệp. Vì vậy, các câu lạc bộ cần xây dựng lộ trình rõ ràng từ đào tạo trẻ đến đội một, đồng thời tạo điều kiện để các cầu thủ tiềm năng tích lũy kinh nghiệm thực chiến.

Hướng tới nhiệm kỳ X, Liên đoàn Bóng đá Việt Nam và Công ty cổ phần Bóng đá Chuyên nghiệp Việt Nam đứng trước yêu cầu tiếp tục nâng cao chất lượng giải đấu, qua đó tạo nền tảng để đội tuyển Việt Nam duy trì thành tích tại Đông Nam Á và hướng tới những mục tiêu cao hơn ở đấu trường châu lục.