Hàn Quốc kiên định mục tiêu trở thành cường quốc AI

Bức tranh kinh tế toàn cầu đang dần được định hình lại. Công nghệ thông tin và AI đã vượt ra khỏi phạm vi một ngành kinh tế thuần túy và trở thành “mặt trận” cạnh tranh chiến lược mới giữa các cường quốc và yếu tố mang tính quyết định đối với tầm ảnh hưởng về kinh tế của một quốc gia. Nhiều nhà phân tích cho rằng, trong bối cảnh hiện nay, những nước dẫn đầu về AI sẽ có lợi thế rõ rệt trong việc thiết lập luật chơi, giành quyền dẫn dắt kỷ nguyên công nghệ tiếp theo. Để không đứng ngoài cuộc chơi đó, thời gian qua, Hàn Quốc đặt AI vào vị trí mũi nhọn trong chiến lược phát triển kinh tế.

Trong bước đi mới nhất, Hàn Quốc vừa công bố các siêu dự án nhằm tạo bước đột phá trong 3 lĩnh vực gồm bán dẫn, AI vật lý và trung tâm dữ liệu AI. Kế hoạch thu hút sự tham gia của hai “gã khổng lồ” về công nghệ của Hàn Quốc là Samsung và HK cùng nhiều doanh nghiệp khác. Tổng thống Lee Jae Myung nhấn mạnh, các chính phủ tiền nhiệm đã mở đường đưa Hàn Quốc trở thành nền kinh tế định hướng xuất khẩu vào những năm 1970, sau đó đặt nền móng đưa đất nước vươn lên thành một cường quốc công nghệ thông tin vào những năm 2000. Giờ đây, AI, bán dẫn và dữ liệu sẽ trở thành “bước đệm thứ ba” trong lịch sử phát triển đất nước, quyết định năng lực cạnh tranh của nền kinh tế Hàn Quốc trong nhiều thập niên tới.

Bên cạnh những con số đầu tư khổng lồ, một điểm nhấn đáng chú ý của kế hoạch là việc tái định hình không gian phát triển quốc gia. Trong nhiều thập niên, tăng trưởng của Hàn Quốc chủ yếu xoay quanh khu vực thủ đô Seoul, nơi được xem là “đại bản doanh” của các tập đoàn, trường đại học hàng đầu và quy tụ nguồn nhân lực chất lượng cao. Mô hình này giúp tối ưu hóa nguồn lực, góp phần quan trọng tạo nên “Kỳ tích sông Hàn”, song cũng tạo khoảng cách phát triển tương đối rõ rệt giữa vùng trung tâm và các địa phương. Với kế hoạch hiện nay, Hàn Quốc sẽ xây dựng vành đai công nghiệp bán dẫn mới ở tây nam, trung tâm đóng gói tiên tiến ở vùng Chungcheong và các trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo trên toàn quốc. Chính phủ Hàn Quốc kỳ vọng, việc mở rộng sản xuất ra ngoài vùng thủ đô sẽ tạo động lực tăng trưởng mới cho các địa phương, thu hẹp khoảng cách phát triển, đồng thời giảm áp lực cho các “trung tâm bán dẫn” như Yongin, Pyeongtaek - vốn đã đạt đến giới hạn về công suất.

Giới chuyên gia nhận định, các dự án trọng điểm mới là bước ngoặt cần thiết giúp Hàn Quốc vượt qua giới hạn của mô hình tăng trưởng tập trung vào thủ đô, hình thành mạng lưới đổi mới sáng tạo trên phạm vi cả nước. Tổng thống Lee Jae Myung kỳ vọng, kế hoạch mới sẽ tạo động lực đưa toàn bộ lãnh thổ nước này trở thành “thung lũng Silicon phiên bản Hàn Quốc”, đồng thời thiết lập nền tảng vững chắc để hiện thực hóa mục tiêu vươn lên trở thành cường quốc công nghệ hàng đầu thế giới.

Đây không phải lần đầu Tổng thống Lee Jae Myung nhấn mạnh tầm quan trọng của AI trong chiến lược phát triển kinh tế của Hàn Quốc. Ông chủ Nhà xanh từng nhiều lần khẳng định, Hàn Quốc đang đứng trước một bước ngoặt lịch sử: Chấp nhận nguy cơ bị bỏ lại phía sau hay nắm bắt cơ hội để trở thành người tiên phong. Thành công của các dự án phát triển AI sẽ quyết định năng lực cạnh tranh của Hàn Quốc trong 20 đến 30 năm tới. Giáo sư kinh tế Cho Dong-keun của Đại học Myongji cho rằng, ngành công nghiệp bán dẫn có ý nghĩa sống còn đối với nền kinh tế Hàn Quốc. Việc đầu tư sớm cho lĩnh vực chiến lược này sẽ giúp Xứ sở Kim chi duy trì lợi thế trước các đối thủ “nặng ký”.

Bên cạnh những kỳ vọng, kế hoạch nêu trên của Hàn Quốc cũng đối mặt không ít thách thức. Giáo sư Lee Jong-hwan từ Đại học Sangmyung nhấn mạnh, bài toán khó nhất hiện nay là hầu hết công nhân lành nghề và các nhà cung ứng vẫn đang tập trung quanh thủ đô Seoul. Để xây dựng nhà máy chip quy mô lớn từ con số không tại khu vực mới, Hàn Quốc sẽ cần giải quyết các bài toán về nguồn cung điện năng và nước sạch khổng lồ để vận hành làm mát các trung tâm dữ liệu, cùng mạng lưới logistics hiện đại, vốn không thể hình thành nhanh chóng trong ngày một, ngày hai. Ngoài ra, việc thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao đến làm việc tại các địa phương cũng là một vấn đề nan giải.

Dù còn nhiều thách thức, nhiều chuyên gia tin tưởng, với chiến lược phát triển rõ ràng, cùng sự chung tay của cộng đồng doanh nghiệp trên cả nước, Hàn Quốc sẽ từng bước định vị lại vị trí của mình trên bản đồ công nghệ toàn cầu.