Giữ bình yên từ những phiên chợ vùng biên

Từ sáng sớm, chợ phiên Bát Đại Sơn, xã Cán Tỷ đã nhộn nhịp. Trong màn sương còn vương trên những triền núi, đồng bào Mông, Dao... từ các thôn vùng cao gùi theo rau, ngô, mật ong, thảo quả và nhiều sản vật địa phương xuống chợ. Tiếng cười nói hòa cùng âm thanh mặc cả, gọi nhau tạo nên bức tranh sinh động của một phiên chợ vùng cao.

Cán bộ Đồn Biên phòng Nghĩa Thuận phối hợp với các lực lượng chức năng tuyên truyền pháp luật tại chợ phiên Bát Đại Sơn, xã Cán Tỷ.

Giữa dòng người tấp nập ấy, một góc chợ được lực lượng Bộ đội Biên phòng phối hợp với các lực lượng chức năng và chính quyền địa phương bố trí thành điểm tuyên truyền pháp luật. Loa phát thanh, pa nô, tờ rơi đã được chuẩn bị từ sớm. Khi chợ bắt đầu đông người, tiếng loa đều đặn vang lên, xen giữa tiếng phổ thông là những lời giải thích gần gũi, dễ hiểu của cán bộ biên phòng.

Không chỉ tuyên truyền các quy định của Luật Phòng, chống mua bán người năm 2024 (sửa đổi, bổ sung năm 2025), Luật Biên giới quốc gia, Luật Biên phòng Việt Nam, cán bộ còn phân tích cụ thể những thủ đoạn mới của tội phạm mua bán người, môi giới việc làm trái phép, lừa đưa người xuất cảnh trái phép hay vận chuyển hàng cấm qua biên giới.

Điều dễ nhận thấy là không khí tuyên truyền không hề khô cứng. Thay vì đọc nguyên văn các quy định pháp luật, các chiến sĩ lựa chọn những câu chuyện có thật, những tình huống từng xảy ra ngay tại địa phương để minh họa. Mỗi người đến nhận tờ rơi đều được cán bộ dành thêm vài phút trò chuyện, giải đáp những điều còn băn khoăn.

Cầm tờ rơi trên tay, Vàng Thị Hờ, thôn Xán Trồ, xã Cán Tỷ chia sẻ: "Trước đây tôi chỉ nghe nói có người bị lừa sang bên kia biên giới làm việc nhưng không biết họ lừa bằng cách nào. Hôm nay được cán bộ giải thích, tôi mới hiểu nhiều thủ đoạn của kẻ xấu. Từ nay nếu có người lạ rủ đi làm lương cao hay bảo xuất cảnh không cần giấy tờ thì tôi sẽ cảnh giác, đồng thời nhắc con cháu không nghe theo".

Những lời tâm sự mộc mạc ấy phản ánh hiệu quả của cách làm gần dân, sát dân. Pháp luật không còn là những điều khoản khô khan mà trở thành những lời nhắc thiết thực giúp mỗi người biết cách tự bảo vệ bản thân, gia đình và cộng đồng.

Cán bộ Đồn Biên phòng Bạch Đích phát tờ rơi cho người dân tại chợ Bạch Đích.

Không chỉ tại Cán Tỷ, chợ phiên Sơn Vĩ cũng rộn ràng với hoạt động tuyên truyền của cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Sơn Vĩ. Hằng trăm người dân và tiểu thương dừng chân lắng nghe khi các cán bộ phổ biến phương thức, thủ đoạn của tội phạm mua bán người, hướng dẫn nhận diện các chiêu trò lừa đảo qua mạng xã hội như Facebook, Zalo, TikTok; cảnh báo về những lời mời gọi "việc nhẹ, lương cao" hay môi giới đưa người xuất cảnh trái phép.

Ngoài phát hơn 700 tờ rơi cho người dân, cán bộ biên phòng trực tiếp gặp gỡ từng tiểu thương, từng hộ dân để vận động nâng cao cảnh giác, chủ động cung cấp thông tin khi phát hiện các dấu hiệu nghi vấn liên quan đến tội phạm mua bán người.

Hưởng ứng "Ngày thế giới phòng, chống mua bán người", "Ngày toàn dân phòng, chống mua bán người" (30-7) và đợt cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm mua bán người năm 2026, các đồn Biên phòng trên tuyến biên giới đã đồng loạt phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương tổ chức nhiều đợt tuyên truyền tại các chợ phiên.

Bên cạnh nội dung phòng, chống mua bán người, người dân còn được phổ biến quy định về quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ; quy định về quản lý pháo; vận động tự giác giao nộp vũ khí tự chế, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo nếu còn cất giữ; đồng thời nâng cao nhận thức về trách nhiệm tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia.

Những buổi tuyên truyền trực tiếp tại nhà dân của cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Sơn Vĩ giúp người dân vùng biên nâng cao nhận thức, chủ động phòng ngừa tội phạm mua bán người.

Trực tiếp tham gia các buổi tuyên truyền, Đại úy Giàng Mí Của, trợ lý Phòng Nghiệp vụ, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh cho biết: "Chợ phiên là nơi tập trung đông bà con ở các thôn, bản nên hiệu quả tuyên truyền rất cao. Chúng tôi luôn cố gắng truyền đạt bằng ngôn ngữ gần gũi, dễ hiểu, kết hợp hỏi đáp trực tiếp để người dân nhớ lâu hơn. Khi bà con hiểu pháp luật và nhận diện được các thủ đoạn của tội phạm thì sẽ chủ động phòng ngừa, góp phần ngăn chặn tội phạm ngay từ cơ sở".

Đến nay, các đơn vị đã tổ chức tuyên truyền cho trên 5.000 lượt người dân, phát trên 3.000 tờ rơi, với các nội dung trọng tâm như: Luật Phòng, chống mua bán người; phòng, chống tội phạm; xuất nhập cảnh trái phép; buôn lậu, gian lận thương mại; mua bán người; phòng cháy, chữa cháy và phòng, chống cháy rừng. Sau mỗi đợt tuyên truyền, nhiều người dân đã chủ động cung cấp cho lực lượng chức năng thông tin về những đối tượng lạ mặt xuất hiện ở địa bàn, các trường hợp có dấu hiệu môi giới việc làm trái phép hay nghi vấn tổ chức xuất, nhập cảnh trái phép. Nhiều vụ việc đã được phát hiện từ những nguồn tin ban đầu của người dân, góp phần giúp lực lượng biên phòng kịp thời xác minh, xử lý.

Điều đó cho thấy, khi người dân hiểu pháp luật và tin tưởng vào lực lượng chức năng, họ không chỉ là đối tượng được tuyên truyền mà còn trở thành những "tai mắt" quan trọng, góp phần xây dựng thế trận biên phòng toàn dân ngày càng vững chắc. Mỗi người dân nơi biên giới chính là một "cột mốc sống", cùng Bộ đội Biên phòng gìn giữ chủ quyền lãnh thổ và bình yên bản làng.

Phiên chợ dần thưa người khi mặt trời đã đứng bóng. Những tờ rơi được bà con cẩn thận gấp lại, đặt vào chiếc gùi cùng mớ rau, bó măng hay vài vật dụng vừa mua được. Theo họ trở về bản không chỉ là những món hàng thiết yếu, mà còn có thêm những kiến thức pháp luật và bài học về sự cảnh giác trước các thủ đoạn của tội phạm.

Giữa miền biên cương, những buổi tuyên truyền nơi chợ phiên diễn ra giản dị nhưng mang ý nghĩa sâu sắc. Từ tiếng loa phát thanh vang vọng giữa núi rừng, từ những cuộc trò chuyện chân tình của người lính quân hàm xanh, ý thức chấp hành pháp luật đang từng bước lan tỏa đến từng bản làng, từng nếp nhà. Khi mỗi người dân đều biết tự bảo vệ mình, chủ động tố giác tội phạm, không tiếp tay cho xuất, nhập cảnh trái phép và không để các đối tượng xấu lợi dụng, thì bình yên nơi phên dậu Tổ quốc sẽ luôn được gìn giữ bằng sức mạnh đoàn kết của cả cộng đồng.

Thanh Thủy