Giao tranh Houthi và Saudi Arabia khiến Trung Đông "lửa đổ thêm dầu"

Houthi cáo buộc Saudi Arabia tiến hành dồn dập các cuộc không kích vào các cơ sở của lực lượng này. Theo Houthi, họ đã phải hứng chịu hơn 100 cuộc không kích của Saudi Arabia kể từ ngày 8/9 đến nay, đỉnh điểm là 58 vụ bắn phá chỉ riêng hôm 13/9. Saudi Arabia cũng liên tục không kích vào tỉnh Saada, khu vực thành trì của Houthi, đồng thời pháo kích dồn dập xuống huyện biên giới Monabbih.

Để trả đũa, Houthi sử dụng tên lửa và thiết bị bay không người lái (UAV) tấn công căn cứ quân sự Sharurah ở miền nam Saudi Arabia, nhằm vào các kho vũ khí và trung tâm chỉ huy. Cơ quan phòng vệ dân sự Saudi Arabia còn cáo buộc Houthi phóng một vật thể chưa xác định vào khu vực Jizan, giáp biên giới Yemen làm hai người bị thương. Vụ việc cũng làm hư hại một thánh đường Hồi giáo, nhiều tòa nhà và một số phương tiện giao thông.

Phía Saudi Arabia lên án mạnh mẽ vụ tấn công, nhấn mạnh việc Houthi nhắm vào các công trình dân sự là vi phạm nghiêm trọng luật nhân đạo quốc tế. Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman thậm chí còn đề nghị Tổng thống Mỹ Donald Trump tiến hành các cuộc không kích nhằm vào Houthi. Tuy nhiên, “ông chủ” Nhà trắng đã kiên quyết lắc đầu.

Các vụ tấn công “ăn miếng trả miếng” bùng phát khiến an ninh ở rốn dầu Trung Đông lại rơi vào cảnh “nước sôi lửa bỏng”. Trước đó, Saudi Arabia đã phải tạm thời đóng đường ống dẫn dầu Đông-Tây do bị UAV tấn công. Một loạt nước như Algeria, Libya và Ai Cập đã ngay lập tức lên án vụ tấn công. Họ cáo buộc hành động thiếu kiềm chế này làm gia tăng bất ổn khu vực, đe dọa an ninh các cơ sở năng lượng và nguồn cung dầu mỏ quốc tế.

Đường ống Đông-Tây dài khoảng 1.200km, vận chuyển dầu từ các mỏ ở miền đông Saudi Arabia tới các cơ sở xuất khẩu bên bờ Biển Đỏ. Đường ống có công suất vận chuyển khoảng 4-5 triệu thùng dầu/ngày, tương đương gần 5% nguồn cung dầu toàn cầu. Đây là đường ống dẫn dầu đóng vai trò quan trọng hiện nay trong bối cảnh Eo biển Hormuz tắc nghẽn.

Không chỉ xung đột với Saudi Arabia, cuộc nội chiến giữa Houthi và quân đội Chính phủ Yemen cũng có nhiều diễn biến phức tạp và nguy hiểm. Mocha, thành phố chiến lược ven Biển Đỏ, vừa hứng chịu sáu quả tên lửa. Dù chưa có thông tin về thương vong và mức độ thiệt hại, song vụ tấn công quy mô lớn nhằm vào đây khiến người dân sở tại hoang mang, lo sợ.

Không dừng lại đó, Houthi tiếp tục tấn công và giành quyền kiểm soát một hòn đảo chiến lược nằm giữa Eo biển Bab al-Mandab - tuyến hàng hải quan trọng nối Biển Đỏ với Vịnh Aden. Việc Houthi không ngừng sử dụng vũ trang mở rộng quyền kiểm soát khu vực này làm gia tăng lo ngại về an ninh của một trong những tuyến vận tải biển nhộn nhịp nhất thế giới. Bab al-Mandab nằm ở cửa ngõ phía nam Biển Đỏ, là tuyến kết nối quan trọng đối với hoạt động vận chuyển hàng hóa và năng lượng giữa châu Á, Trung Đông và châu Âu.

Trong các cuộc xung đột này, đối tượng chịu nhiều tổn thương nhất là người dân Yemen. Họ vốn đã phải sống dưới mưa bom bão đạn kể từ khi quốc gia Trung Đông rơi vào nội chiến hồi năm 2014. Xung đột kéo dài đã khiến hàng trăm nghìn người thiệt mạng. Các trường hợp tử vong không chỉ do bom đạn mà còn tới từ cuộc khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng như thiếu lương thực, nước sạch và dịch vụ y tế.

Theo Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), giao tranh tại Yemen gần đây đã khiến ít nhất 86.000 người phải rời bỏ nhà cửa. Thậm chí, hơn 2.000 người trong số đó không thể tìm được nơi tá túc an toàn ở Yemen mà phải mạo hiểm chạy sang các nước láng giềng. IOM không khỏi lo lắng cho biết, nhiều ngôi làng ở thành phố Taiz lâm vào cảnh “vườn không nhà trống”. Tuyến đường Mocha-Taiz, một tuyến cung ứng quan trọng, đã bị cắt đứt hoàn toàn, gây khó khăn cho việc đưa hàng cứu trợ nhân đạo tới những khu vực bị ảnh hưởng.

Người dân Yemen khẩn thiết kêu gọi Liên hợp quốc và các tổ chức quốc tế có các hành động mạnh mẽ, quyết liệt hơn nữa nhằm can thiệp giúp chấm dứt nội chiến ở Yemen, và cả giao tranh bùng phát giữa Houthi với Saudi Arabia hiện nay. Nếu không sớm có biện pháp làm ngưng tiếng súng, cuộc khủng hoảng nhân đạo ở quốc gia Trung Đông có nguy cơ trở thành một trong những cuộc khủng hoảng tồi tệ nhất thế giới.