Gần 1.500 người thiệt mạng và hơn 5.600 người mất tích, Nepal cần gần 4,8 tỷ USD để tái thiết sau thảm họa lũ lụt

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nepal Lok Bahadur Chhetri ngày 11/9 cho biết tổng nhu cầu tái thiết ước tính khoảng 4,78 tỷ USD. Trong đó, khoảng 57,67 triệu USD cần được sử dụng trong 6 tháng tới cho công tác khắc phục và phục hồi trước mắt, trong khi khoảng 4,71 tỷ USD dành cho quá trình tái thiết dài hạn. Ước tính trên được đưa ra sau trận lũ lớn ngày 26/8, bắt nguồn từ khu vực biên giới Nepal - Trung Quốc, khi dòng nước cùng bùn đất và đất đá tràn xuống với sức tàn phá được ví như một “cơn sóng thần”, gây thiệt hại nghiêm trọng về người và cơ sở hạ tầng.

Theo Cơ quan Giảm nhẹ và Quản lý rủi ro thiên tai Nepal (NDRRMA), tính đến ngày 11/9, lực lượng cứu hộ đã tìm thấy 1.385 thi thể tại Nepal, trong khi khoảng 5.130 người vẫn mất tích. Trong khi đó, truyền thông quốc gia Trung Quốc cho biết 43 người thiệt mạng và 519 người mất tích ở bên phía nước này. Tính chung, thảm họa đã khiến ít nhất 1.428 người thiệt mạng và hơn 5.649 người mất tích tại hai nước, trong đó có khoảng 800 người nước ngoài, gồm khách du lịch và người hành hương.

Quy mô thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng tại các khu vực miền núi phía bắc Nepal, nơi nhiều công trình hạ tầng thiết yếu bị cuốn trôi hoặc hư hại. Theo đánh giá nhanh về thiệt hại và nhu cầu phục hồi do nhóm kỹ thuật của Ủy ban Kế hoạch quốc gia Nepal và NDRRMA thực hiện, riêng lĩnh vực cơ sở hạ tầng cần khoảng 3,1 tỷ USD để phục hồi, chiếm khoảng 75% tổng nhu cầu.

Trong đó, ngành năng lượng chịu ảnh hưởng nặng nề khi 13 dự án thủy điện với tổng công suất 759MW và 5 nhà máy điện mặt trời với tổng công suất 24 W bị tác động. Chi phí khôi phục hệ thống năng lượng và lưới điện được ước tính khoảng 2,56 tỷ USD.

Hệ thống giao thông cũng chịu thiệt hại đáng kể, với khoảng 481 triệu USD cần thiết để khôi phục. Nhà cửa và các công trình xã hội khác tại các huyện Rasuwa, Nuwakot, Dhading, Gorkha và Chitwan cũng bị hư hại nghiêm trọng.

Một đánh giá sơ bộ của Liên hợp quốc trước đó ước tính riêng thiệt hại đối với các công trình xây dựng đã lên tới 158 triệu USD. Con số này chưa bao gồm thiệt hại đối với đường sá, cầu cống, đất nông nghiệp cũng như các chi phí liên quan hoạt động cứu trợ nhân đạo, do đó tổng mức thiệt hại thực tế được dự báo còn cao hơn đáng kể.

Chính phủ Nepal đang tiến hành đánh giá toàn diện sau thảm họa nhằm xác định đầy đủ quy mô tổn thất, nhu cầu phục hồi, xây dựng lại và tái thiết. Trong ngắn hạn, nước này cần nguồn lực để khôi phục các cơ sở hạ tầng thiết yếu và hỗ trợ người dân bị ảnh hưởng; về lâu dài, mục tiêu là xây dựng lại các khu vực bị tàn phá theo hướng có khả năng chống chịu tốt hơn trước các rủi ro thiên tai.

Thủ tướng Nepal Balendra Shah cho rằng nước này cần nhấn mạnh với cộng đồng quốc tế về những thảm họa mà Nepal đang phải hứng chịu do biến đổi khí hậu. Dự kiến trong tháng này, ông Shah sẽ thực hiện chuyến công du nước ngoài đầu tiên trên cương vị Thủ tướng để tham dự Đại hội đồng Liên hợp quốc, trong đó vấn đề cấp bách liên quan thảm họa và biến đổi khí hậu được dự kiến là một nội dung quan trọng.

Nepal là quốc gia có khoảng 30 triệu dân, phần lớn sống ở khu vực nông thôn và đóng góp rất nhỏ vào lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính toàn cầu. Tuy nhiên, quốc gia nằm giữa dãy Himalaya này đang phải đối mặt ngày càng rõ với những tác động của biến đổi khí hậu. Nguyên nhân chính xác dẫn tới vụ sạt lở và dòng lũ ngày 26/8 vẫn đang được làm rõ.

Tuy nhiên, các nhà khoa học cảnh báo nhiệt độ toàn cầu gia tăng đang khiến các sông băng tan nhanh hơn, trong đó các sông băng tại Himalaya - dãy núi cao nhất thế giới - cũng chịu tác động rõ rệt. Sự thay đổi nhanh chóng của môi trường núi cao có thể làm gia tăng nguy cơ xảy ra các hiện tượng cực đoan, đặt ra thách thức lớn đối với những quốc gia có địa hình hiểm trở và nguồn lực hạn chế như Nepal.