EU họp khẩn bàn cách kiểm soát dòng người di cư

Liên minh châu Âu (EU) sẽ tổ chức cuộc họp khẩn của bộ trưởng Nội vụ các nước thành viên vào ngày 4-8, trong bối cảnh làn sóng người di cư vượt biên vào Ceuta gây ra một cuộc khủng hoảng nhân đạo và tranh cãi về kiểm soát biên giới.

Người di cư trở về Morocco sau làn sóng vượt biên quy mô lớn vào thành phố Ceuta của Tây Ban Nha, ngày 31-7. Ảnh: Reuters

Ireland, nước giữ chức Chủ tịch luân phiên EU, sẽ chủ trì cuộc họp trực tuyến. Các bộ trưởng dự kiến thảo luận biện pháp bảo vệ biên giới bên ngoài của khối, hỗ trợ Tây Ban Nha và tăng phối hợp giữa các quốc gia thành viên.

Cuộc họp được triệu tập sau khi khoảng 50.000 người từ Morocco vượt biên vào Ceuta thông qua đường bộ và đường biển trong hai ngày 30 -7 và 31-7. Ceuta là thành phố tự trị của Tây Ban Nha nằm tại Bắc Phi, đồng thời là một trong số ít khu vực có đường biên giới trên bộ nối EU và châu Phi.

Theo nhà chức trách Tây Ban Nha, ít nhất 67 người thiệt mạng trong quá trình vượt biên, chủ yếu do đuối nước và chen lấn. Hơn 48.000 người đã quay trở lại Morocco trong vòng 48 giờ, trong khi không có trường hợp nào di chuyển được tới phần lãnh thổ Tây Ban Nha ở châu Âu.

Tình hình tại Ceuta đã lắng xuống vào ngày 1-8, song lực lượng an ninh vẫn duy trì tuần tra tại các cửa khẩu và khu vực ven biển. Tây Ban Nha cũng lắp đặt hàng rào nổi dài khoảng 500m ngoài khơi để ngăn người di cư bơi vòng qua biên giới.

Madrid cho biết những người nhập cảnh vào Ceuta không được tự do di chuyển sang phần còn lại của Tây Ban Nha hoặc các nước thuộc khu vực Schengen. Việc đi lại bằng đường biển và hàng không đều phải qua kiểm tra giấy tờ.

Giới chức Tây Ban Nha cho rằng các đường dây đưa người trái phép đã lan truyền thông tin sai lệch trên mạng xã hội, khiến nhiều người tin rằng họ có thể vào Ceuta và được phép ở lại.

Các thông tin này liên quan đến một phán quyết của Tòa án Tối cao Tây Ban Nha về thủ tục đưa người di cư trở lại Morocco. Tuy nhiên, phán quyết không trao quyền lưu trú tự động, mà yêu cầu nhà chức trách thực hiện đầy đủ quy trình pháp lý trong một số trường hợp.

Cuộc khủng hoảng người di cư tại Ceuta đã làm gia tăng bất đồng trong EU. Italy khôi phục tạm thời việc kiểm soát người đến từ Tây Ban Nha vì lo ngại dòng người di cư có thể tiếp tục di chuyển sang các nước khác.

Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sánchez phản đối động thái này, cho rằng các biện pháp đơn phương có thể làm suy yếu sự đoàn kết trong khối.

Trong khi đó, 22 quốc gia thành viên yêu cầu EU tăng cường các biện pháp chung nhằm bảo vệ biên giới và ngăn những đợt vượt biên quy mô lớn tái diễn.

Tây Ban Nha kêu gọi các nước chia sẻ trách nhiệm, đồng thời khẳng định đã kiểm soát được tình hình với sự hợp tác của Morocco.

Tại cuộc họp sắp tới, các bộ trưởng dự kiến tập trung vào việc bảo vệ biên giới chung, ngăn hoạt động đưa người trái phép, tổ chức hồi hương và tăng hỗ trợ cho những quốc gia nằm ở tuyến đầu.

Cuộc họp diễn ra trong bối cảnh EU vừa áp dụng hệ thống quản lý di cư và tị nạn mới, với các quy định chặt chẽ hơn về kiểm soát biên giới, xét duyệt hồ sơ và đưa người không đủ điều kiện lưu trú trở về nước.