Đưa quan hệ Việt Nam-Australia đi vào chiều sâu, thực chất và hiệu quả

Phóng viên: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sắp thăm cấp Nhà nước Australia. Xin Thứ trưởng cho biết ý nghĩa và tầm vóc của chuyến thăm lần này?

Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Cường: Nhận lời mời của Toàn quyền Australia Sam Mostyn, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Tô Lâm cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam sẽ thăm cấp Nhà nước Australia.

Đây là chuyến thăm có ý nghĩa đặc biệt: lần đầu tiên Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Australia trên cương vị mới, cũng là chuyến thăm đầu tiên của Lãnh đạo chủ chốt Việt Nam kể từ khi hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện (tháng 3/2024). Chuyến thăm khẳng định sự coi trọng của Việt Nam với một đối tác quan trọng tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương và quyết tâm đưa khuôn khổ quan hệ mới đi vào chiều sâu, thực chất, hiệu quả.

Nền tảng của chuyến thăm là hơn nửa thế kỷ quan hệ ngoại giao, với khuôn khổ liên tục được nâng cấp từ Đối tác toàn diện đến Đối tác chiến lược và nay là Đối tác chiến lược toàn diện. Mỗi lần nâng cấp phản ánh tin cậy chính trị cao hơn và lợi ích gắn kết chặt chẽ hơn.

Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy đổi mới mô hình phát triển dựa trên năng suất, tri thức, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và quản trị hiện đại. Đó cũng chính là những lĩnh vực Australia có thế mạnh nổi trội, từ nghiên cứu cơ bản và công nghệ chiến lược đến đào tạo nhân lực chất lượng cao và nền hành chính, công vụ ưu tú.

Chương trình chuyến thăm vì vậy gắn đối ngoại cấp cao với hợp tác cụ thể về kinh tế, công nghệ, giáo dục và nguồn nhân lực. Mục tiêu đặt ra không dừng ở mở rộng quan hệ, mà là tạo ra những xung lực phát triển mới cho đất nước.

Phóng viên: Nhìn lại thời gian qua, theo Thứ trưởng, đâu là những dấu ấn nổi bật nhất trong quan hệ Việt Nam-Australia?

Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Cường: Quan hệ Việt Nam-Australia đang ở giai đoạn phát triển năng động nhất kể từ khi hai nước thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện.

Dấu ấn trước hết là tin cậy chính trị. Hai nước duy trì thường xuyên tiếp xúc cấp cao và nhiều cơ chế hợp tác song phương, đồng thời phối hợp chặt chẽ tại ASEAN, APEC và Liên hợp quốc.

Kim ngạch thương mại hai chiều hiện ở mức hơn 14 tỷ USD. Hai nền kinh tế bổ trợ cao và cùng là thành viên các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới như CPTPP, RCEP và AANZFTA. Hai bên không cạnh tranh nhau, mà cần đến nhau. Đó là cơ sở để mở rộng thương mại, đầu tư, đa dạng hóa chuỗi cung ứng và phát triển các ngành công nghiệp tương lai.

Aus4Innovation và Trung tâm Công nghệ Chiến lược Việt Nam-Australia đang mở đường cho hợp tác về trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, dữ liệu số và khoáng sản thiết yếu. Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo vì thế đang trở thành trụ cột tăng trưởng mới của quan hệ hai nước.

Đại học RMIT là trường đại học nước ngoài đầu tiên hoạt động tại Việt Nam. Hơn 35.000 sinh viên Việt Nam đang học tập tại Australia; cộng đồng hơn 350.000 người Việt cùng các mạng lưới trí thức, doanh nhân như VASEA là cầu nối bền chặt giữa hai dân tộc. Đây là vốn xã hội mà không thỏa thuận nào tạo ra được trong một sớm một chiều.

Australia cũng là đối tác cung cấp ODA quan trọng trong hạ tầng, chuyển đổi số, ứng phó với biến đổi khí hậu và chuyển đổi xanh, đồng thời mở rộng đào tạo cán bộ qua Trung tâm Việt-Úc (VAC) tại Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh.

Quốc phòng-an ninh là một điểm sáng khác. Australia là nước duy nhất hỗ trợ Việt Nam vận chuyển bệnh viện dã chiến, cũng như hỗ trợ đào tạo tiếng Anh và quân y, qua đó giúp nâng cao năng lực tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc của Việt Nam.

Phóng viên: Thứ trưởng kỳ vọng gì ở chuyến thăm cấp Nhà nước tới Australia sắp tới của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm?

Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Cường: Trọng tâm của chuyến thăm là chuyển những tiềm năng đó thành hợp tác cụ thể. Lãnh đạo hai nước sẽ trao đổi định hướng chiến lược về hợp tác công nghệ, chuyển đổi năng lượng và đào tạo nhân lực trình độ cao.

Điểm nhấn là Diễn đàn TechConnect, thúc đẩy liên kết “Ba Nhà” giữa Chính phủ, doanh nghiệp và các trường đại học, viện nghiên cứu hai nước, hướng tới một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo chung. Nhiều văn kiện hợp tác quan trọng dự kiến được ký ở cấp Chính phủ và giữa các cơ sở nghiên cứu, doanh nghiệp.

Kỳ vọng trước hết là một bước đột phá về chất: khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và các ngành công nghệ chiến lược thực sự trở thành trụ cột tăng trưởng mới bên cạnh thương mại, đầu tư và giáo dục, qua đó nâng cao sức chống chịu của hai nền kinh tế.

Trên nền tảng hơn nửa thế kỷ tin cậy và khuôn khổ Đối tác chiến lược toàn diện, chúng tôi tin tưởng rằng chuyến thăm sẽ tạo thêm xung lực làm sâu sắc hơn quan hệ Việt Nam-Australia, mang lại lợi ích thiết thực cho người dân và doanh nghiệp hai nước, đóng góp tích cực vào hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở khu vực.

Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn Thứ trưởng!