Dấu mốc quan trọng trong quan hệ Việt Nam-Nhật Bản

Đây là chuyến thăm đầu tiên tới Việt Nam của Thủ tướng Takaichi Sanae kể từ khi nhậm chức, ghi một cột mốc quan trọng trong lịch sử phát triển quan hệ giữa Việt Nam và Nhật Bản. Chuyến thăm tạo xung lực làm sâu sắc, thực chất hơn quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Nhật Bản trên cơ sở cùng có lợi, đưa mối quan hệ này trở thành hành trang vững chắc để hai nước vững bước trên chặng đường hiện thực hóa các mục tiêu, khát vọng phát triển.

Sợi dây gắn kết giữa Việt Nam và Nhật Bản, hai quốc gia cùng nằm ở châu Á, đã được dệt lên dựa trên những giá trị văn hóa tương đồng, những lợi ích chung lâu dài mà hai nước cùng chia sẻ, và tình cảm chân thành, tốt đẹp giữa nhân dân hai nước. Kể từ khi Việt Nam và Nhật Bản chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao vào năm 1973, trên chặng đường hơn nửa thế kỷ đồng hành và hợp tác, hai nước không chỉ là những đối tác chiến lược tin cậy, hiệu quả mà còn là những người bạn chân thành và tôn trọng lẫn nhau. Nhân dân Việt Nam luôn dành cho đất nước và con người Nhật Bản tình cảm quý mến, trân trọng, tin cậy và sự khâm phục ý chí vươn lên. Những hỗ trợ quý báu, thiết thực mà Nhật Bản dành cho Việt Nam trong thời khắc khó khăn khi đại dịch Covid-19 hoành hành đã thể hiện sâu sắc tinh thần sẵn sàng đoàn kết, đồng hành giữa hai nước. Nhật Bản là nước đầu tiên hỗ trợ vaccine ngừa Covid-19 cho Việt Nam.

Trong hơn 50 năm qua, Việt Nam và Nhật Bản đã cùng nhau đưa mối quan hệ song phương bước lên những nấc thang mới đáng tự hào. Từ quan hệ Đối tác tin cậy, ổn định lâu dài được thiết lập năm 2002, lên mức Đối tác chiến lược vì hòa bình và thịnh vượng ở châu Á vào năm 2009, Đối tác chiến lược sâu rộng vì hòa bình và thịnh vượng ở châu Á vào năm 2014 và Đối tác chiến lược toàn diện vì hòa bình và thịnh vượng tại châu Á và trên thế giới vào năm 2023. Quan hệ giữa Việt Nam và Nhật Bản phát triển toàn diện trên mọi lĩnh vực, với tin cậy chính trị ngày càng được củng cố, các cam kết, thỏa thuận cấp cao được nỗ lực triển khai nghiêm túc, hiệu quả. Hai bên duy trì và nâng cấp nhiều cơ chế hợp tác đối thoại thực chất.

Mỗi bước tiến trong quan hệ song phương đều ghi dấu nỗ lực bền bỉ và quyết tâm cao độ vun đắp của các thế hệ lãnh đạo Việt Nam và Nhật Bản. Kinh tế, thương mại, đầu tư là điểm sáng nổi bật trong hợp tác song phương. Nhật Bản là đối tác hợp tác lao động lớn nhất, nhà đầu tư lớn thứ 3, đối tác du lịch và thương mại lớn thứ 4 của Việt Nam. Kim ngạch trao đổi thương mại song phương duy trì đà tăng trưởng ổn định, cân bằng, đạt khoảng 52 tỷ USD năm 2025, tăng gấp đôi so với mức năm 2014. Về đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), tính lũy kế đến ngày 31/1/2026, Nhật Bản có 5.722 dự án đầu tư có hiệu lực tại Việt Nam với tổng mức đầu tư đạt 78,9 tỷ USD, đứng thứ 3 trong số các quốc gia và vùng lãnh thổ có đầu tư tại Việt Nam.

Hợp tác giữa hai nước cũng tiến triển tích cực trong các lĩnh vực nông nghiệp, lao động, giáo dục, ứng phó biến đổi khí hậu… Việt Nam là nước đầu tiên trên thế giới chính thức đưa tiếng Nhật vào giảng dạy ở bậc trung học cơ sở từ năm 2003, tiểu học từ năm 2019. Trong khi đó, Nhật Bản là một trong những nước viện trợ lớn nhất cho ngành giáo dục-đào tạo của Việt Nam. Nhật Bản đã hỗ trợ nâng cấp bốn trường đại học của Việt Nam đạt đại học chất lượng cao, đồng thời đang hợp tác xây dựng Trường đại học Việt-Nhật nhằm đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho Việt Nam trong lĩnh vực khoa học công nghệ, quản lý và dịch vụ.

Đáng chú ý, hợp tác trong lĩnh vực mới như chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn ngày càng được chú trọng thúc đẩy. Hai bên đã thống nhất danh mục 15 dự án với tổng số vốn khoảng 20 tỷ USD ưu tiên triển khai trong lĩnh vực năng lượng xanh, trong đó một số dự án đã được triển khai như các dự án hợp tác xây dựng nhà máy điện, khí hóa lỏng tại Thái Bình, Nghi Sơn, nhà máy phát điện sinh khối tại Yên Bái.

Việc đón tiếp Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae thăm chính thức Việt Nam khẳng định chính sách nhất quán của Việt Nam luôn coi trọng phát triển quan hệ với các đối tác trong khu vực, trong đó có Nhật Bản. Đối với Việt Nam, Nhật Bản là một trong những đối tác chiến lược quan trọng hàng đầu, lâu dài, có sự tin cậy chính trị cao, vị trí ưu tiên cao trong chính sách đối ngoại.

Chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng Takaichi Sanae thành công tốt đẹp, góp phần củng cố tin cậy chính trị, mở ra giai đoạn phát triển mới của quan hệ song phương, đưa hợp tác ngày càng đi vào chiều sâu, thực chất và hiệu quả, đóng góp tích cực cho hòa bình, ổn định và thịnh vượng của khu vực và thế giới.