Chuẩn hóa quy trình, nâng cao chất lượng chương trình và giáo trình giáo dục đại học

Bộ GDĐT ban hành quy định quy trình biên soạn, ban hành chương trình, giáo trình dạy và học các môn học, học phần bắt buộc sử dụng chung trong chương trình đào tạo các trình độ của giáo dục đại học

Thông tư quy định thống nhất quy trình từ biên soạn, thẩm định, ban hành đến công khai, cập nhật chương trình, giáo trình của các môn học, học phần bắt buộc sử dụng chung; bảo đảm mọi khâu được thực hiện minh bạch và có trách nhiệm giải trình. Thông tư có hiệu lực thi hành từ ngày 12/9/2026.

Trong bối cảnh giáo dục đại học tiếp tục đổi mới theo hướng nâng cao chất lượng và phát huy quyền tự chủ, việc xây dựng chương trình, giáo trình đối với các môn học, học phần bắt buộc sử dụng chung cần được thực hiện theo quy trình thống nhất nhằm bảo đảm chất lượng đào tạo.

Thông tư được ban hành nhằm cụ thể hóa quy trình xây dựng chương trình, giáo trình đối với các môn học, học phần bắt buộc sử dụng chung; bảo đảm mọi khâu từ biên soạn, thẩm định, ban hành đến công khai, cập nhật đều được thực hiện thống nhất, minh bạch và có trách nhiệm giải trình.

Một trong những điểm đáng chú ý của Thông tư là quy định rõ trách nhiệm của từng chủ thể tham gia trong toàn bộ quy trình. Việc biên soạn chương trình có sự tham gia của giảng viên, nhà khoa học, chuyên gia, cán bộ quản lý và các bên liên quan. Dự thảo chương trình phải được lấy ý kiến trước khi ban hành và công khai trên cổng thông tin điện tử của cơ quan được giao biên soạn.

Đối với giáo trình, Thông tư quy định việc tổ chức biên soạn được thực hiện thông qua các hình thức giao nhiệm vụ, đặt hàng hoặc đấu thầu theo quy định của pháp luật. Chủ biên, đồng chủ biên và người biên soạn chịu trách nhiệm trực tiếp về nội dung chuyên môn, tính chính xác, tính hợp pháp của nguồn tư liệu, quyền sở hữu trí tuệ cũng như trách nhiệm giải trình khi có yêu cầu.

Thông tư cũng quy định chặt chẽ về hoạt động của Hội đồng thẩm định. Thành viên Hội đồng phải bảo đảm tính độc lập, khách quan, không tham gia Ban soạn thảo chương trình hoặc nhóm biên soạn giáo trình được thẩm định. Quy định này góp phần nâng cao chất lượng phản biện, bảo đảm chương trình và giáo trình trước khi ban hành đều được xem xét, đánh giá một cách khách quan, khoa học.

Thông tư không chỉ chuẩn hóa quy trình xây dựng chương trình, giáo trình mà còn đặt ra những yêu cầu cao hơn về chất lượng nội dung và trách nhiệm của các chủ thể tham gia.

Theo đó, Thông tư yêu cầu chương trình được xây dựng theo hướng đồng bộ, xác định rõ mục tiêu đào tạo, chuẩn đầu ra, nội dung cốt lõi, phương pháp giảng dạy, kiểm tra đánh giá và các điều kiện bảo đảm chất lượng.

Đối với giáo trình, Thông tư yêu cầu bảo đảm tính khoa học, tính sư phạm, tính chính xác, cập nhật và tuân thủ quy định về sở hữu trí tuệ, liêm chính học thuật. Nội dung giáo trình phải phản ánh những tri thức mới, cập nhật các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước cũng như những thành tựu mới của khoa học và công nghệ.

Đặc biệt, Thông tư yêu cầu giáo trình phải bảo đảm khả năng khai thác dưới cả hình thức in và hình thức số; có thể sử dụng linh hoạt cùng các học liệu, tài liệu tham khảo và học liệu số khác. Quy định này phù hợp với xu hướng chuyển đổi số trong giáo dục đại học, góp phần đa dạng hóa học liệu, tạo điều kiện thuận lợi để người học tiếp cận tri thức bằng nhiều hình thức khác nhau.

Bên cạnh đó, Thông tư tiếp tục khẳng định nguyên tắc việc biên soạn, thẩm định và ban hành chương trình, giáo trình phải bảo đảm chất lượng, khoa học, công khai, minh bạch nhưng không hạn chế quyền tự chủ và trách nhiệm giải trình của cơ sở đào tạo trong tổ chức giảng dạy, sử dụng học liệu, tài liệu tham khảo bổ trợ, kiểm tra và đánh giá người học. Quy định này vừa bảo đảm yêu cầu quản lý nhà nước đối với các môn học, học phần bắt buộc sử dụng chung, vừa tiếp tục tạo điều kiện để các cơ sở giáo dục đại học phát huy quyền tự chủ trong tổ chức đào tạo.

Thông tư cũng quy định việc chuyển đổi sang chương trình, giáo trình mới phải bảo đảm quyền lợi của người học, tính liên tục của khóa học và không làm ảnh hưởng đến các kết quả học tập đã được công nhận hợp pháp. Đồng thời, quy định rõ trách nhiệm của cơ quan ban hành chương trình, phê duyệt giáo trình trong việc định kỳ rà soát, cập nhật khi có thay đổi về chủ trương, chính sách hoặc xuất phát từ yêu cầu thực tiễn của hoạt động giảng dạy và học tập.

Bộ GDĐT cho biết, việc ban hành Thông tư góp phần hoàn thiện khuôn khổ pháp lý đối với công tác xây dựng chương trình, giáo trình các môn học, học phần bắt buộc sử dụng chung; nâng cao chất lượng đào tạo, thúc đẩy chuyển đổi số và tăng cường trách nhiệm giải trình trong giáo dục đại học./.