Cho mượn căn cước mở tài khoản ngân hàng có thể “rước họa"

Hãy cẩn trọng với lời mời gọi “chỉ cần CCCD, mở tài khoản, nhận ngay 1 triệu đồng”

Bạn có thể trở thành nạn nhân, thậm chí bị xem xét trách nhiệm nếu tài khoản bị lợi dụng để thực hiện các hành vi lừa đảo, rửa tiền hoặc chuyển tiền bất hợp pháp, trong đó có những đường dây hoạt động xuyên quốc gia.

Trước thực trạng này, các cơ quan chức năng đã liên tục đưa ra cảnh báo và hoàn thiện hành lang pháp lý nhằm ngăn ngừa nguy cơ, nâng cao ý thức bảo vệ thông tin cá nhân và siết chặt công tác bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Chỉ vì vài trăm nghìn đến 1 triệu đồng tiền công, không ít bạn trẻ, đặc biệt là học sinh, sinh viên, đã cung cấp ảnh CCCD hoặc đứng tên mở tài khoản ngân hàng, Mobile Banking rồi giao cho người khác sử dụng. Nhiều bạn lầm tưởng đây là việc làm thêm đơn giản, không gây thiệt hại hay vi phạm pháp luật. Hình thức này còn được quảng bá trên các nền tảng như Facebook, Threads với những lời mời hấp dẫn như “chỉ cần CCCD, mở tài khoản, nhận ngay 1 triệu đồng”.

Việc dễ dàng cung cấp thông tin CCCD có thể gây hoạ lớn cho người dân. Ảnh minh họa: Khánh Huy

Chị Lương Thị Linh (phường Ô Chợ Dừa) chia sẻ: "Trong thời gian chưa có việc, tôi lướt Thread và thường xuyên nhìn thấy các bài đăng làm việc online chỉ cần căn cước. Do muốn kiếm thêm để trang trải, tôi cũng thử liên lạc nhưng những người này lập tức yêu cầu tôi trao đổi qua Telegram. Nhận thấy có điều không ổn, tôi chỉ trao đổi qua loa rồi bỏ ngang".

Ẩn sau những khoản tiền nhỏ ấy lại là một cái bẫy nguy hiểm. Các đối tượng tội phạm công nghệ cao sau khi thu thập được các tài khoản ngân hàng đứng tên người khác sẽ ngay lập tức biến chúng thành các tài khoản "rác". Đây chính là công cụ đắc lực phục vụ cho các hoạt động chuyển tiền lừa đảo, rửa tiền hoặc giấu dòng tiền phi pháp từ các vụ án lớn.

Khi vụ việc bị phát hiện, công an truy vết dòng tiền và triệu tập những người đứng tên tài khoản. Lúc này, nhiều người mới nhận ra mình đã vô tình tiếp tay cho tội phạm. Tuy nhiên, thiếu hiểu biết không đồng nghĩa với được miễn trách nhiệm; khi tài khoản cá nhân bị sử dụng cho các giao dịch bất hợp pháp, chủ tài khoản có thể phải chịu trách nhiệm và đối mặt với những hình phạt nghiêm khắc.

Các thông báo tuyển việc làm, tạo tài khoản dày đặc trên mạng xã hội, yêu cầu KYC và CCCD. Ảnh: Khánh Huy

Nghiêm túc thực hiện các nguyên tắc tự bảo vệ

Chia sẻ tại hội nghị phổ biến, hướng dẫn Luật An ninh mạng và Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân, Thượng tá Nguyễn Đình Đỗ Thi, Phó trưởng Phòng 1, Cục A05 (Bộ Công an) nhấn mạnh, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân đã quy định rất cụ thể về quyền và nghĩa vụ của mỗi công dân.

Theo đó, Luật xác định rõ 7 nhóm hành vi bị nghiêm cấm, nổi bật trong đó là hành vi sử dụng dữ liệu cá nhân của người khác hoặc cho người khác sử dụng dữ liệu cá nhân của mình để thực hiện hành vi trái pháp luật. Ngoài ra, các hành vi như mua bán, chiếm đoạt, cố ý làm lộ hoặc làm mất dữ liệu cá nhân cũng bị xử lý nghiêm minh theo quy định.

Luật không chỉ trao cho người dân 7 quyền hạn để kiểm soát, yêu cầu bảo vệ thông tin cá nhân của mình mà còn đặt ra 4 nghĩa vụ bắt buộc. Trong đó, nghĩa vụ hàng đầu của mỗi chủ thể là phải có ý thức tự bảo vệ dữ liệu cá nhân và tôn trọng dữ liệu của người khác.

Hành vi tùy tiện chụp ảnh giấy tờ tùy thân, CCCD chia sẻ lên mạng xã hội hay tiếp tay đưa thông tin cho người khác mở tài khoản ngân hàng không chỉ là sự thiếu trách nhiệm với bản thân mà còn là hành vi vi phạm nghĩa vụ pháp lý. Mỗi cá nhân cần hiểu rằng, dữ liệu cá nhân chính là tài sản, là nhân thân của mình, việc để người khác định danh hay sử dụng tài sản đó vào mục đích mờ ám sẽ phải trả giá đắt.

Sự chủ quan trong bảo vệ dữ liệu cá nhân đang tạo điều kiện cho tội phạm công nghệ cao hoạt động ngày càng tinh vi. Theo Bộ Công an, trong 6 tháng đầu năm 2026, cả nước ghi nhận 959 vụ lừa đảo trực tuyến, gây thiệt hại ước tính khoảng 1.500 tỷ đồng.

Đáng báo động, từ đầu năm 2026 đến nay, công an đã phát hiện, bắt giữ hơn 200 người nước ngoài nhập cảnh vào Việt Nam, thuê địa điểm tổ chức lừa đảo trực tuyến nhắm vào công dân quốc tế. Phương thức phạm tội ngày càng tinh vi, từ phát tán gần 63.000 mẫu mã độc mới trên điện thoại đến sử dụng Deepfake AI giả mạo khuôn mặt, giọng nói để vượt qua các lớp xác thực sinh trắc học của ngân hàng.

Trước thực trạng này, bên cạnh sự vào cuộc của các cơ quan chức năng như Ngân hàng Nhà nước với hệ thống SIMO nhằm giám sát, phòng ngừa gian lận trong thanh toán thì chốt chặn quan trọng nhất vẫn nằm ở ý thức của mỗi người dân.

Cơ quan Công an khuyến cáo người dân cần nghiêm túc thực hiện các nguyên tắc tự bảo vệ: Tuyệt đối không chia sẻ giấy tờ tùy thân hay CCCD lên mạng xã hội, không cắm thiết bị USB hoặc điện thoại lạ vào máy tính chứa dữ liệu, không truy cập các đường link hay tệp tin lạ, và đặc biệt là không bao giờ chuyển tiền hay làm theo hướng dẫn của người lạ qua điện thoại. Việc chủ động giữ gìn thông tin cá nhân chính là lá chắn vững chắc nhất để bảo vệ an toàn cho chính mình và cộng đồng.