Châu Âu phản đối Mỹ trừng phạt quan chức Tòa án Hình sự Quốc tế

Tại cuộc họp nội các ở khu nghỉ dưỡng Camp David ngày 31-7, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết các nỗ lực của Washington nhằm làm suy yếu ICC không nhằm mục đích bảo vệ cá nhân ông. Ảnh: Reuters

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen và Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa khẳng định ủng hộ ICC, Chủ tịch Tòa án Tomoko Akane cùng các quan chức đang thực hiện sứ mệnh của cơ quan này.

Trong tuyên bố trên mạng xã hội X, hai nhà lãnh đạo cho rằng ICC đóng vai trò quan trọng trong việc mang lại công lý cho các nạn nhân của những tội ác nghiêm trọng nhất, đồng thời nhấn mạnh các thẩm phán và quan chức của tòa phải được hoạt động độc lập, không chịu áp lực từ bên ngoài.

Cao ủy EU phụ trách chính sách đối ngoại Kaja Kallas cũng tái khẳng định “sự ủng hộ kiên định” của khối đối với ICC, coi đây là một trụ cột của hệ thống tư pháp hình sự quốc tế và cuộc chiến chống tình trạng miễn trừng phạt.

Bà Kallas bày tỏ rất lấy làm tiếc về quyết định của Mỹ áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với Chủ tịch ICC Tomoko Akane và luật sư cấp cao Abdoulaye Seye thuộc Văn phòng Công tố. Theo bà, các biện pháp trừng phạt nhằm vào ICC, các quan chức và nhân viên của tòa có thể làm suy yếu hoạt động của cơ quan này.

Anh cũng tái khẳng định ủng hộ tính độc lập của ICC. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Anh cho biết London “quyết tâm đưa những người chịu trách nhiệm về các tội ác quốc tế nghiêm trọng nhất ra trước công lý”.

Tại Berlin, Phó phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Đức Martin Giese cho biết Đức ủng hộ ICC và Chủ tịch Akane. Ông nhấn mạnh tòa đã góp phần đưa những người chịu trách nhiệm về các tội ác nghiêm trọng ra trước công lý và đang thực hiện đúng sứ mệnh được giao.

Tây Ban Nha cũng lên án các biện pháp trừng phạt của Mỹ, cho rằng đây là hành động nhằm vào tính độc lập, liêm chính và công bằng của ICC. Madrid nhấn mạnh vai trò quan trọng của tòa trong việc bảo đảm trách nhiệm giải trình đối với những tội ác nghiêm trọng nhất, cũng như bảo vệ quyền lợi của các nạn nhân.

Hà Lan, quốc gia đặt trụ sở ICC tại La Hay, cũng phản đối các biện pháp trừng phạt mới. Ngoại trưởng Tom Berendsen khẳng định các tòa án và cơ quan tài phán quốc tế phải được tự do thực hiện nhiệm vụ của mình.

Theo ICC, các biện pháp trừng phạt mới của Mỹ nhằm vào Chủ tịch Akane và Abdoulaye Seye, một luật sư cấp cao người Senegal thuộc Văn phòng Công tố, là một phần trong chính sách trừng phạt ICC được Tổng thống Mỹ Donald Trump áp đặt từ tháng 2-2025.

Trước đó cùng ngày, ICC bác bỏ mạnh mẽ các biện pháp mới của Washington, gọi đây là “những cuộc tấn công trắng trợn” nhằm vào tính độc lập của cơ quan tư pháp. Tòa cho biết hiện 9 trong số 18 thẩm phán, cả hai phó công tố viên, cựu công tố viên và một nhân viên của ICC đang chịu các biện pháp trừng phạt của Mỹ.

Ngày 18-8, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết, Washington đã áp đặt lệnh trừng phạt đối với Chủ tịch ICC và một luật sư xét xử cấp cao của tòa, trong bước leo thang mới nhất của chính Mỹ nhằm vào Toà án có trụ sở tại La Haye (Hà Lan). Theo ông Rubio, các biện pháp trừng phạt được áp dụng đối với bà Tomoko Akane, thẩm phán người Nhật Bản kiêm Chủ tịch Tòa án Hình sự Quốc tế và ông Abdoulaye Seye, luật sư bào chữa cấp cao người Senegal. Lệnh trừng phạt được ban hành theo sắc lệnh hành pháp của Tổng thống Donald Trump năm ngoái, cho phép áp đặt các biện pháp nhằm vào ICC.