Châu Âu đón nhật thực toàn phần đầu tiên trong thế kỷ

Bóng Mặt Trăng sẽ quét qua khu vực Bắc Cực, phía đông Greenland, phía tây Iceland trước khi vượt Đại Tây Dương tới bán đảo Iberia và kết thúc trên Địa Trung Hải. Dải nhật thực toàn phần rộng khoảng 290 km, với thời gian Mặt Trăng che khuất hoàn toàn Mặt Trời tối đa hơn hai phút.

Người dân quan sát nhật thực tại Đại học Texas ở Arlington, Mỹ năm 2024. Ảnh: Reuters

Ngoài dải này, một khu vực rộng lớn ở Bắc bán cầu sẽ chứng kiến nhật thực một phần. Tại nhiều nơi ở Anh, Ireland, Pháp, Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha, phần lớn đĩa Mặt Trời sẽ bị che khuất.

Sự kiện đặc biệt thu hút sự chú ý tại Tây Ban Nha, nơi bán đảo Iberia chưa chứng kiến nhật thực toàn phần kể từ năm 1912. Ước tính khoảng 6 triệu người có thể tập trung dọc đường đi của nhật thực tại nước này.

Giới chức Tây Ban Nha đã thiết lập 350 điểm quan sát chính thức, đồng thời hạn chế hoặc đóng cửa 123 địa điểm do nguy cơ cháy rừng hoặc khó khăn trong trường hợp phải sơ tán. Hơn 33.500 nhân viên thực thi pháp luật được triển khai tại các điểm quan sát và tuyến đường tiếp cận.

Các biện pháp phòng ngừa được tăng cường khi nhiệt độ tại nhiều khu vực có thể vượt 35 độ C và thảm thực vật đang rất khô. Chính quyền kêu gọi người dân không đốt lửa, xả rác hoặc đỗ xe trên những khu vực có cây cỏ khô để tránh gây thêm cháy rừng.

Sức hút của nhật thực cũng tạo ra làn sóng du lịch tại những nơi nằm trên đường đi của bóng Mặt Trăng. Iceland dự kiến đón khoảng 80.000 du khách, trong khi nhu cầu kính quan sát nhật thực và các dịch vụ phục vụ sự kiện tăng mạnh.

Các chuyên gia đặc biệt cảnh báo người dân không nhìn trực tiếp vào Mặt Trời trong giai đoạn nhật thực một phần nếu không sử dụng kính chuyên dụng đạt chuẩn, bởi ánh sáng Mặt Trời có thể gây tổn thương nghiêm trọng cho mắt.

Nhật thực cũng mang lại cơ hội nghiên cứu hiếm có. NASA triển khai máy bay nghiên cứu ở độ cao lớn và các khí cầu để thu thập dữ liệu, trong khi giới khoa học đặc biệt quan tâm tới vành nhật hoa chỉ hiện rõ khi Mặt Trời bị che khuất hoàn toàn.

Ông Amir Caspi thuộc Viện Nghiên cứu Tây Nam của Mỹ, thành viên nhóm quan sát của NASA, nhấn mạnh: “Mặt Trời luôn thay đổi. Mỗi lần nhật thực đều khác nhau”, vì vậy mỗi sự kiện có thể mang lại những quan sát mới về vành nhật hoa.

Sự kiện năm nay càng đặc biệt khi diễn ra đúng thời điểm mưa sao băng Perseid, một trong những trận mưa sao băng nổi bật nhất trong năm, đạt cực đại. Điều kiện quan sát cũng thuận lợi khi cực đại Perseid trùng với kỳ trăng non, giúp bầu trời tối hơn và các vệt sao băng dễ quan sát hơn.

Sau khi nhật thực kết thúc vào chiều tối tại châu Âu, những người yêu thiên văn có thể tiếp tục quan sát mưa sao băng Perseid trong đêm 12, rạng sáng 13-8, nối tiếp hai hiện tượng thiên văn nổi bật trong cùng một ngày.