Chậm phản hồi công văn thuế quá 15 ngày có thể bị phạt tiền nặng

Doanh nghiệp cần cung cấp thông tin, hồ sơ thuế đúng thời hạn. Ảnh: Khánh Huy

Chị Vũ Thị Hoài, kế toán trưởng một doanh nghiệp kinh doanh sản phẩm chăm sóc tại Hà Nội, chia sẻ về tình huống mới đây liên quan đến chậm cung cấp thông tin thuế của mình.

"Doanh nghiệp tôi làm việc có phát sinh giao dịch với một đối tác nước ngoài. Cuối tháng trước, Cục Thuế gửi công văn yêu cầu cung cấp một số hồ sơ, hợp đồng để phục vụ công tác xác minh trao đổi thông tin thuế quốc tế. Đúng đợt cao điểm báo cáo tài chính, tôi nghĩ công văn xác minh này không phải là hạn nộp thuế nên tạm gác lại, dự định sang tuần sau mới gom chứng từ gửi đi."

Chỉ đến khi đọc được thông tin về Nghị định mới sửa đổi Nghị định 125/2020/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính về thuế, chị Hoài mới tá hỏa. Với mốc chậm trễ quá 5 ngày, doanh nghiệp của chị đã đứng trước nguy cơ bị phạt từ 10 đến 30 triệu đồng.

Nếu để quá 15 ngày thì mức phạt lên tới 50 triệu. Rất may là tôi kịp rà soát và nộp bổ sung ngay. Đây thực sự là bài học cho các kế toán có thói quen ưu tiên việc kê khai định kỳ mà thong thả với các công văn yêu cầu thông tin của ngành thuế" — chị Hoài cho biết.

Thực tế cho thấy, tình trạng doanh nghiệp phản hồi chậm trễ khi cơ quan thuế yêu cầu cung cấp thông tin phục vụ xác minh, trao đổi thông tin thuế (đặc biệt là các giao dịch xuyên biên giới, giao dịch liên kết) diễn ra khá phổ biến. Về việc thanh tra, kiểm tra giao dịch liên kết (giai đoạn 2020 - 2025), theo số liệu thống kê của Bộ Tài chính, trong giai đoạn 2020 - 2025, toàn ngành Thuế đã tiến hành thanh tra, kiểm tra trên 5.000 doanh nghiệp có giao dịch liên kết; truy thu, truy hoàn và phạt trên 12.100 tỷ đồng; điều chỉnh tăng thu nhập chịu thuế trên 29.380 tỷ đồng.

Để khắc phục kẽ hở này, Chính phủ đã ban hành Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định 125/2020/NĐ-CP, bổ sung riêng Điều 19a với các khung phạt nghiêm khắc và định lượng rõ ràng.

Theo đó, doanh nghiệp chậm phản hồi từ 5 ngày trở lên sẽ chịu mứ phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng. Cung cấp không chính xác, không đầy đủ: Phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng (kèm biện pháp khắc phục hậu quả là buộc phải cung cấp lại đầy đủ, chính xác). Không cung cấp sau 15 ngày (kể từ ngày hết hạn hoặc hết thời gian gia hạn) hoặc có hành vi thông đồng, bao che: Phạt tiền kịch khung từ 50.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng.

Đáng chú ý, Nghị định cũng sửa đổi quy định tại Điều 5 để đảm bảo nguyên tắc, trường hợp đã bị xử phạt theo Điều 19a thì sẽ không bị xử phạt trùng theo các điều khoản khác (như Điều 14, 15, 19).

Luật sư Vũ Thị Hảo, Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội, cho rằng, những nội dung của Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định số 125/2020/NĐ-CP (đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 102/2021/NĐ-CP và Nghị định 310/2025/NĐ-CP) liên quan đến xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn là bước đi tất yếu để tăng cường tính tuân thủ pháp luật và thực thi các cam kết quốc tế về minh bạch thuế.

"Trước đây, chế tài đối với hành vi chậm hoặc không cung cấp thông tin theo yêu cầu của cơ quan thuế còn khá phân tán, chưa đủ sức răn đe khiến nhiều doanh nghiệp xem nhẹ. Quy định mới tại Điều 19a đã lượng hóa rất rõ ràng bằng các mốc thời gian 5 ngày, 15 ngày cùng mức tiền phạt rất lớn. Đặc biệt, quy định phạt từ 50 - 100 triệu đồng đối với hành vi "thông đồng, bao che" là lời cảnh báo trực tiếp không chỉ cho người nộp thuế mà cả các đơn vị tư vấn, kế toán, kiểm toán dịch vụ. Ranh giới giữa tư vấn tối ưu thuế và hành vi ngăn cản cơ quan thuế thu thập dữ liệu đã được pháp lý hóa rất rõ ràng" - luật sư Vũ Thị Hảo cho biết.

Để tránh rủi ro "mất tiền oan", luật sư Vũ Thị Hảo đưa ra lời khuyên thiết thực cho các bộ phận kế toán và ban giám đốc doanh nghiệp, đầu tiên là thiết lập quy trình xử lý công văn khẩn: Ngay khi bộ phận lễ tân/văn thư nhận được công văn từ cơ quan thuế, phải chuyển giao ngay cho bộ phận kế toán/pháp chế trong vòng 24 giờ.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần kịp thời xin gia hạn nếu gặp bất khả kháng, trong trường hợp hồ sơ quá phức tạp hoặc phải chờ thông tin từ đối tác nước ngoài, doanh nghiệp cần gửi ngay văn bản xin gia hạn thời hạn cung cấp thông tin trước khi hết hạn, tránh để rơi vào mốc quá 5 ngày hay 15 ngày.

Doanh nghiệp cần rà soát tính nhất quán của dữ liệu, không chỉ nộp cho xong, dữ liệu cung cấp phải đảm bảo độ chính xác tuyệt đối, tránh việc nộp vội vàng dẫn đến sai lệch và bị phạt từ 30 đến 50 triệu đồng.