Bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại cuộc gặp mặt 100 tấm gương tiêu biểu trong Chương trình “Việc tử tế”

Thưa các đồng chí, quý vị đại biểu,

Thưa các bác, các anh, các chị, các cháu - 100 tấm gương tiêu biểu của Chương trình “Việc tử tế”,

Hôm nay, tôi rất vui mừng và xúc động được gặp mặt các bác, các anh, các chị, các cháu - những con người bình dị mà cao quý, những tấm gương tiêu biểu trong Chương trình “Việc tử tế” của Đài Truyền hình Việt Nam.

Trong cuộc sống, có những việc làm không ồn ào, không lớn lao về hình thức, nhưng lại chạm đến trái tim con người: Một bàn tay đưa ra đúng lúc; một ánh mắt chia sẻ, thông cảm, một nghĩa cử trong hoạn nạn; một sự cưu mang bền bỉ; một hành động dũng cảm cứu người; một việc tốt lặng lẽ, không mong được đền đáp... Những điều ấy làm cho chúng ta thấy rằng, giữa cuộc sống còn nhiều áp lực, bộn bề khó khăn, lòng nhân ái vẫn hiện diện quanh ta, trong cuộc sống, sự tử tế có sức lay động và lan tỏa cao hơn, xa hơn.

Cuộc gặp mặt hôm nay vì thế không chỉ là dịp biểu dương 100 tấm gương tiêu biểu, mà còn là dịp để chúng ta cùng trân trọng một giá trị rất đẹp của dân tộc Việt Nam: Biết thương người, sống nghĩa tình, đặt lợi ích chung lên trên lợi ích riêng, làm điều tốt từ những việc bình dị hằng ngày với tinh thần người với người sống để thương yêu.

Thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, tôi thân ái gửi tới các đồng chí, các vị đại biểu cùng toàn thể các bác, các anh, các chị, các cháu lời thăm hỏi thân thiết, lời chúc mừng nồng nhiệt và tình cảm trân trọng nhất. Chúc mừng Đài Truyền hình Việt Nam đã có chương trình rất nhân văn; đề nghị đài tiếp tục phát hiện lan tỏa nhiều hơn những tấm gương đẹp trong thời gian tới.

Thưa các đồng chí, quý vị đại biểu,

Cách đây 78 năm, trong bối cảnh đất nước còn muôn vàn khó khăn, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ra Lời kêu gọi Thi đua ái quốc. Lời kêu gọi ấy đã trở thành tiếng gọi thiêng liêng của non sông, cổ vũ toàn dân, toàn quân ta vượt qua gian khổ, hy sinh, chung sức làm nên những thắng lợi vẻ vang trong sự nghiệp đấu tranh giành độc lập, thống nhất đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Điều sâu sắc trong tư tưởng của Bác là thi đua không phải điều gì xa lạ, không phải khẩu hiệu hình thức, mà bắt đầu từ công việc hằng ngày của mỗi người. Người nông dân thi đua sản xuất tốt. Người công nhân thi đua lao động sáng tạo. Người chiến sĩ thi đua bảo vệ Tổ quốc. Người cán bộ thi đua tận tụy phục vụ nhân dân. Người thầy giáo thi đua gieo chữ, gieo nhân cách. Người thầy thuốc thi đua cứu người, chăm lo sức khỏe nhân dân. Hàng xóm láng giềng “tối lửa, tắt đèn” có nhau. Mỗi người làm tốt phần việc của mình, vì lợi ích chung, thì đó là thi đua; đó cũng là yêu nước.

Nhìn từ tinh thần ấy, một việc tử tế hôm nay cũng chính là biểu hiện sinh động của thi đua ái quốc. Bởi yêu nước không chỉ thể hiện trong những thời khắc lớn lao của lịch sử, mà còn hiện diện trong từng hành động có trách nhiệm, từng nghĩa cử nhân văn, từng việc làm có ích cho con người, cho cộng đồng, cho đất nước.

100 tấm gương có mặt hôm nay đến từ nhiều vùng miền, nhiều lứa tuổi, nhiều nghề nghiệp, nhiều hoàn cảnh khác nhau, có những hoàn cảnh rất đặc biệt. Mỗi người một câu chuyện, mỗi việc làm một cách thể hiện, nhưng tất cả đều gặp nhau ở một điểm chung rất đẹp: Không thờ ơ trước khó khăn của người khác; không đứng ngoài khi cộng đồng cần mình; lá lành đùm lá rách, mến yêu, thương cảm, biết giữ lòng nhân ái trong những hoàn cảnh không dễ dàng.

Điều làm chúng ta xúc động không chỉ là các bác, các anh, các chị, các cháu đã giúp được bao nhiêu người, làm được bao nhiêu việc; mà sâu xa hơn là tinh thần sống phía sau những việc làm ấy: Lòng nhân ái trước nỗi đau của người khác; sự dũng cảm khi đối diện hiểm nguy; trách nhiệm khi thấy việc cần làm; sự bền bỉ khi làm điều tốt trong thầm lặng.

Có những việc làm rất lớn, cứu được sinh mạng con người trong gang tấc. Có những việc làm âm thầm qua nhiều năm tháng. Có những việc làm không được nhiều người biết đến, nhưng đã sưởi ấm một số phận, mở ra một con đường, giữ lại một niềm tin. Tất cả đều đáng quý, bởi mỗi việc tử tế, dù lớn hay nhỏ, đều làm cho xã hội bớt lạnh lùng đi, ấm áp hơn, nhân văn hơn và đáng sống hơn.

Thưa các đồng chí, quý vị đại biểu,

Đất nước ta đang bước vào giai đoạn phát triển mới với thời cơ lớn, khát vọng lớn và cũng không ít khó khăn, thách thức. Mục tiêu xây dựng nước Việt Nam phát triển, giàu mạnh, văn minh, phồn vinh, hạnh phúc là mục tiêu cao đẹp, vẻ vang, nhưng đòi hỏi nỗ lực rất lớn của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta.

Để đạt được mục tiêu ấy, chúng ta cần nguồn lực, công nghệ, thể chế, hạ tầng, nhân tài; cần đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, nâng cao năng suất lao động; cần xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, phát triển kinh tế, chăm lo an sinh xã hội, hội nhập quốc tế sâu rộng, chủ động, hiệu quả.

Nhưng cùng với tất cả những điều đó, chúng ta không bao giờ được xem nhẹ nền tảng văn hóa, đạo đức, con người và niềm tin xã hội. Phát triển không chỉ là làm ra nhiều của cải hơn, xây nhiều công trình hơn, đạt nhiều chỉ tiêu hơn. Phát triển sâu sắc và bền vững là làm cho con người được sống trong một xã hội an toàn hơn, nhân ái hơn, công bằng hơn, có kỷ cương, có niềm tin, có cơ hội vươn lên và có trách nhiệm với nhau.

Một xã hội thiếu niềm tin thì chi phí phát triển rất lớn. Khi cái đúng được bảo vệ, cái tốt được cổ vũ, người yếu thế không bị bỏ lại phía sau, người dám làm việc tốt không cảm thấy cô đơn, thì niềm tin xã hội được củng cố. Mà niềm tin chính là một nguồn lực rất quan trọng của phát triển đất nước.

Vì vậy, cần nhìn nhận sự tử tế không chỉ là phẩm chất đạo đức cá nhân. Sự tử tế còn là vốn xã hội, là sức mạnh văn hóa, là một phần nền tảng của một quốc gia văn minh. Người tử tế không chỉ biết thương người, mà còn biết sống có trách nhiệm; không chỉ biết giúp đỡ, mà còn biết tôn trọng luật pháp, lẽ phải và phẩm giá con người; không chỉ làm điều tốt khi thuận lợi, mà còn giữ được nhân cách trong khó khăn, thử thách và cám dỗ. Chúng ta phấn đấu cả đời tử tế, cả gia đình tử tế, mọi người tử tế, cả xã hội tử tế.

Một cán bộ tử tế là người tận tụy với dân, công tâm, mẫn cán trong công việc, không lợi dụng quyền lực để mưu cầu lợi ích riêng. Một doanh nhân tử tế là người làm giàu chính đáng, kinh doanh liêm chính, có trách nhiệm với xã hội và môi trường. Một nhà giáo tử tế không chỉ truyền thụ tri thức, mà còn gieo nhân cách, khát vọng và lòng nhân ái cho học trò. Một bác sĩ tử tế không chỉ chữa bệnh cứu người, mà còn chăm sóc người bệnh bằng y đức, sự tận tâm và lòng trắc ẩn. Một người trẻ tử tế không chỉ có năng lực cạnh tranh, mà còn có lý tưởng cống hiến. Một công dân tử tế không chỉ sống cho mình, mà còn biết chia sẻ với cộng đồng, bảo vệ điều đúng, không thờ ơ trước cái sai, cái xấu, cái ác.

Tử tế càng không phải là dễ dãi, xuê xoa hay né tránh đấu tranh. Tử tế là nhân hậu nhưng có nguyên tắc; bao dung nhưng không dung túng; yêu thương con người nhưng kiên quyết bảo vệ lẽ phải, công bằng và kỷ cương xã hội.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm với các đại biểu trong Chương trình “Việc tử tế” của Đài Truyền hình Việt Nam.

Trong thời đại số, sự tử tế càng cần được thể hiện cụ thể: Tôn trọng sự thật, không lan truyền thông tin sai lệch, không dùng mạng xã hội để xúc phạm hoặc làm tổn thương người khác, biết tranh luận có văn hóa, biết lan tỏa điều tích cực, không lợi dụng số để “ảo”, để “tặc”. Trong kinh tế thị trường, tử tế là cạnh tranh bằng năng lực, làm ăn bằng chữ tín. Trong quản trị quốc gia, tử tế là phục vụ nhân dân, bảo vệ lợi ích quốc gia, dân tộc. Trong hội nhập quốc tế, tử tế là giữ gìn uy tín và hình ảnh tốt đẹp của đất nước, tôn trọng luật pháp và sự công bằng trong các mối quan hệ.

Thưa các đồng chí, quý vị đại biểu!

Trong hơn một thập kỷ qua, Chương trình “Việc tử tế” của Đài Truyền hình Việt Nam đã bền bỉ đi tìm, ghi lại và lan tỏa những câu chuyện đẹp trong đời sống. Hàng nghìn câu chuyện về lòng tốt đã được kể, trở thành những minh chứng sống động về phẩm chất con người Việt Nam trong thời đại mới.

Điều đáng quý là chương trình không chỉ phản ánh cái tốt, mà còn góp phần làm cho cái tốt được nhìn thấy rõ hơn, được trân trọng hơn, được bảo vệ hơn và được nhân lên mạnh mẽ hơn. Trong đời sống thông tin nhiều chiều, khi tiêu cực đôi khi lan truyền rất nhanh, việc kiên trì lan tỏa điều tích cực là một lựa chọn có trách nhiệm, có bản lĩnh và có ý nghĩa xã hội sâu sắc.

Tôi đánh giá cao Đài Truyền hình Việt Nam, đội ngũ những người làm Chương trình “Việc tử tế”, các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân đã đồng hành với chương trình. Các đồng chí đã góp phần thực hiện một nhiệm vụ quan trọng của báo chí cách mạng: lấy cái đẹp dẹp cái xấu, lấy cái tích cực đẩy lùi tiêu cực, lấy những tấm gương sống động để khơi dậy niềm tin, lòng nhân ái và khát vọng cống hiến trong nhân dân.

Thưa các đồng chí, quý vị đại biểu,

Để tiếp tục phát huy giá trị của Chương trình “Việc tử tế”, nhân rộng người tốt, việc tốt và làm sâu sắc hơn tinh thần thi đua ái quốc trong giai đoạn mới, tôi đề nghị các cơ quan và toàn dân quan tâm thực hiện tốt 3 nội dung sau:

Thứ nhất, đổi mới phong trào thi đua yêu nước theo hướng thực chất, thiết thực, gắn với nhiệm vụ phát triển đất nước và phục vụ nhân dân. Thi đua trong giai đoạn mới không chỉ là hoàn thành chỉ tiêu, mà là tạo ra giá trị thật cho xã hội; không chỉ là làm nhiều hơn, mà là làm tốt hơn, hiệu quả hơn, có trách nhiệm hơn. Mỗi cơ quan, đơn vị phải nâng cao chất lượng phục vụ; mỗi địa phương phải tháo gỡ điểm nghẽn, chăm lo đời sống nhân dân; mỗi cán bộ, đảng viên phải liêm chính, tận tụy, gần dân, trọng dân, vì dân; mỗi người dân phải lao động sáng tạo, sống có trách nhiệm, đóng góp vào lợi ích chung, vì sự ổn định và phát triển đất nước.

Thứ hai, coi trọng xây dựng chuẩn mực con người Việt Nam thời kỳ mới và môi trường xã hội thuận lợi để sự tử tế được bảo vệ, lan tỏa. Chúng ta cần những con người yêu nước, bản lĩnh, trí tuệ, nhân ái, trung thực, trách nhiệm, kỷ luật, sáng tạo và có khát vọng vươn lên. Những phẩm chất ấy phải được bồi đắp từ gia đình, nhà trường, cộng đồng, cơ quan, tổ chức và toàn bộ môi trường xã hội. Cùng với đó, cần ghi nhận kịp thời, khen thưởng xứng đáng, bảo vệ những hành động dũng cảm, nhân văn, vì lợi ích chung; xử lý nghiêm hành vi lợi dụng lòng tốt, trục lợi từ thiện, giả danh nhân ái, làm tổn thương niềm tin xã hội.

Thứ ba, phát huy mạnh mẽ vai trò của báo chí, truyền thông, văn học nghệ thuật, giáo dục và các nền tảng số trong lan tỏa giá trị tích cực. Không gian mạng hôm nay là một phần rất quan trọng của đời sống xã hội. Sự tử tế cũng phải hiện diện trên không gian mạng: trong cách phát ngôn, chia sẻ thông tin, tranh luận và đối xử với người khác. Mỗi người dân, nhất là thế hệ trẻ, cần trở thành một công dân số có trách nhiệm: biết lan tỏa điều tốt, không phát tán tin giả, không xúc phạm, không hùa theo cái xấu, không biến sự vô cảm thành thói quen.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm với các đại biểu trong Chương trình “Việc tử tế” của Đài Truyền hình Việt Nam.

Tôn vinh là cần thiết, nhưng tôn vinh nên là điểm khởi đầu. Điều quan trọng là sau mỗi câu chuyện được kể, phải có thêm nhiều người muốn sống tốt hơn, làm việc tốt hơn, có trách nhiệm hơn với gia đình, cộng đồng và đất nước. Càng sống càng tử tế hơn. Mỗi trường học, cơ quan, khu dân cư, doanh nghiệp đều có thể trở thành một không gian nuôi dưỡng việc tốt, lan tỏa sự tử tế, xây dựng niềm tin.

Thưa các bác, các anh, các chị, các cháu thân mến,

Đảng, Nhà nước và nhân dân luôn trân trọng những việc làm cao đẹp của các bác, các anh, các chị, các cháu. Có những việc làm chưa được ghi nhận đầy đủ, có những hy sinh chưa được nhiều người biết đến, có những khó khăn các đồng chí âm thầm vượt qua. Nhưng chính sự âm thầm ấy làm nên vẻ đẹp sâu sắc của lòng tốt con người, của xã hội.

Tôi mong các bác, các anh, các chị, các cháu tiếp tục giữ vững ngọn lửa nhân ái, tiếp tục làm những việc có ích cho đời, tiếp tục là những hạt nhân truyền cảm hứng trong cộng đồng.

Xin chúc Chương trình “Việc tử tế” tiếp tục bền bỉ trên hành trình gieo niềm tin, nâng đỡ điều thiện, làm sáng lên những phẩm chất tốt đẹp của con người Việt Nam.

Xin chúc các đồng chí, các vị đại biểu cùng toàn thể các bác, các anh, các chị, các cháu mạnh khỏe, hạnh phúc và thành công.

Xin trân trọng cảm ơn.