Ấn Độ với tham vọng trở thành quốc gia phát triển

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi. Ảnh: Reuters

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi đang đặt cược vào một Ấn Độ tự chủ hơn về công nghệ, năng lượng và sản xuất để hiện thực hóa mục tiêu đưa đất nước trở thành quốc gia phát triển vào năm 2047.

Trong bài phát biểu nhân Ngày Độc lập tại Pháo đài Đỏ ở New Delhi, ông Narendra Modi nhắc lại mục tiêu đưa Ấn Độ trở thành một nền kinh tế phát triển vào năm 2047, thời điểm nước này tròn 100 năm giành độc lập. “Ước mơ của chúng ta là khi Ấn Độ kỷ niệm 100 năm Ngày độc lập, đất nước sẽ vươn tới những tầm cao mới”, ông Narendra Modi nhấn mạnh.

Trong hơn một giờ phát biểu, ông Narendra Modi phác thảo một chương trình phát triển trải rộng từ sản xuất, nông nghiệp, công nghệ, cơ sở hạ tầng, quốc phòng, năng lượng xanh đến sức mạnh mềm. Điểm xuyên suốt là yêu cầu tăng cường tự chủ trong những lĩnh vực được xem là có ý nghĩa chiến lược đối với an ninh kinh tế. Trong 7-8 năm tới, Ấn Độ dự kiến có thêm tới 8 nhà máy sản xuất chip, qua đó nâng đáng kể năng lực trong một ngành công nghệ mà New Delhi coi là nền tảng của nền kinh tế tương lai. Hiện nước này có 3 nhà máy chip đang vận hành.

Ấn Độ cũng đặt mục tiêu đưa vào hoạt động 5 lò phản ứng hạt nhân, trong khi Chính phủ đã cho phép doanh nghiệp tư nhân tham gia xây dựng và vận hành các dự án điện hạt nhân. Mục tiêu là tăng công suất điện hạt nhân gấp 11 lần, lên 100 gigawatt vào năm 2047, qua đó giảm phụ thuộc vào năng lượng nhập khẩu.

Những mục tiêu này phản ánh một thay đổi quan trọng trong tư duy phát triển của Ấn Độ. Trong một thế giới mà nguồn lực, công nghệ và các tuyến hàng hải chiến lược ngày càng có thể bị “vũ khí hóa”, tự chủ không còn chỉ là khẩu hiệu kinh tế mà đã trở thành vấn đề an ninh quốc gia.

Giới chuyên gia cho rằng, ông Narendra Modi đã đưa ra một đánh giá thực tế về bối cảnh kinh tế toàn cầu khi sử dụng diễn đàn Ngày Độc lập để nói thẳng về những thách thức đối với toàn cầu hóa. Việc xây dựng năng lực công nghiệp đang được New Delhi coi là điều kiện thiết yếu để thúc đẩy đất nước tiến lên và bảo đảm an ninh kinh tế.

Nhưng nếu công nghiệp hóa và tự chủ công nghệ là một vế của bài toán thì việc làm và những điều kiện để thúc đẩy giới trẻ Ấn Độ lại được coi là thách thức lớn hơn. Là một trong những nền kinh tế lớn tăng trưởng nhanh nhất thế giới, tốc độ tăng trưởng cao của Ấn Độ chưa chuyển hóa tương xứng thành cơ hội việc làm cho thế hệ trẻ.

Chia sẻ với báo Financial Times, ông Santosh Mehrotra, nhà kinh tế học, tác giả cuốn India Out of Work cho rằng, thách thức của Ấn Độ không đơn thuần là duy trì tốc độ tăng trưởng, mà là thay đổi cấu trúc của tăng trưởng để mỗi điểm phần trăm tăng trưởng tạo ra nhiều việc làm có năng suất và thu nhập cao hơn. Ông Narendra Modi đã tìm cách tháo gỡ “điểm nghẽn” này bằng việc cam kết đưa giới trẻ trở thành một trong những nhóm hưởng lợi chính từ quá trình phát triển. Chính phủ cũng công bố kế hoạch đào tạo 10 triệu thanh niên về kỹ năng AI trong năm tới.

Bên cạnh đó, để vươn tới mục tiêu năm 2047, sản xuất được xem là một trong những lời giải quan trọng. Ấn Độ đã tìm cách thu hút các tập đoàn công nghệ lớn, trong đó có Apple, mở rộng sản xuất iphone tại Tamil Nadu và Karnataka, đồng thời thúc đẩy sáng kiến phát triển ngành bán dẫn trong nước.

Mặt khác, những thành công này vẫn chưa đủ để tạo ra sự chuyển dịch cơ cấu cần thiết. Trong khi việc làm tại các nhà máy đăng ký chính thức tăng lên, dữ liệu khảo sát lực lượng lao động cho thấy tỷ lệ người Ấn Độ làm việc trong lĩnh vực sản xuất, bao gồm khu vực phi chính thức lớn, vẫn trì trệ. Nhiều lao động chuyển từ nông nghiệp sang xây dựng và dịch vụ, thay vì bước vào những ngành sản xuất có năng suất cao hơn.

Niềm tin của khu vực tư nhân cũng là một trong những vấn đề trọng tâm. Dù ông Narendra Modi đã tiến hành cải cách kinh tế, đàm phán các hiệp định thương mại tự do và nới lỏng quy định, những biện pháp này vẫn chưa đủ để tạo ra một môi trường đầu tư đủ hấp dẫn và ổn định. Đây cũng có thể là một trong những yếu tố quyết định thành bại của mục tiêu năm 2047 trong chiến lược kinh tế đầy tham vọng mà Thủ tướng Narendra Modi đang hướng tới.